I SA/Kr 1513/07

WyrokWSA w Krakowie2008-05-16

Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Anna Znamiec, WSA Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzierżawa gruntów, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone są na cele inne niż rolnicze (np. park technologiczny) lub w ewidencji gruntów oznaczone są jako tereny budowlane, może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. dotyczącego dzierżawy gruntów przeznaczonych na cele rolnicze?
Ratio decidendi
Dzierżawa gruntów, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone są na cele inne niż rolnicze, lub w ewidencji gruntów oznaczone są jako tereny budowlane, nie może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. "Przeznaczenie" gruntu na cele rolnicze należy rozumieć zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub, w przypadku jego braku, zgodnie z zapisami ewidencji gruntów i budynków, a nie na podstawie faktycznego sposobu jego użytkowania.
Stan faktyczny
Gmina Miejska K. zamierzała wydzierżawić nieruchomości na cele rolnicze. Jedna z nieruchomości była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na tereny parku technologicznego, a druga, choć w ewidencji gruntów oznaczona jako tereny budowlane, była faktycznie zagospodarowana jako ogródek przydomowy. Gmina uważała, że dzierżawa tych gruntów powinna korzystać ze zwolnienia od VAT na podstawie § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, uznając, że przeznaczenie gruntów nie jest rolnicze.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi Gminy Miejskiej K.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1513/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr.), Sędzia: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008r., sprawy ze skarg Gminy Miejskiej K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie interpretacji przepisów co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w podatku od towarów i usług, - skargi oddala - Zaskarżonymi decyzjami - po rozpatrzeniu zażaleń - odmówiono zmiany postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia[...], nr [...]i nr[...], którymi stwierdzono, że stanowiska przedstawione przez Gminę Miejską K. we wnioskach z dnia[...].06.2007 r. są nieprawidłowe. We wnioskach tych Gmina Miejska K. podała, że zamierza wydzierżawić na cele rolnicze - nieruchomość, która zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została jako tereny parku technologicznego (PT1) - nieruchomość, która nie jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w ewidencji gruntów i budynków zakwalifikowana została jako tereny budowlane ("B"). W rzeczywistości działka ta zagospodarowana została w formie ogródka przydomowego położonego przy nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym. W związku z tym do tych dzierżaw będzie miało zastosowanie zwolnienie podatkowe z §8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym". Przepis ten stanowi bowiem, że zwolnieniu od podatku od towarów i usług (VAT) podlega min. dzierżawa gruntów przeznaczonych na cele rolnicze. Organ I instancji uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe. Na podstawie art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) przeznaczenie danej działki uzależnione jest od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O takim przeznaczeniu jest mowa w interpretowanym przepisie. Z podanych stanów faktycznych nie wynika aby przeznaczenie gruntów, które zamierza wydzierżawić wnioskodawca było rolnicze. W związku z tym zwolnienie podatkowe nie będzie miało do niego zastosowania. W zażaleniu Gmina Miejska K. podniosła, że z interpretowanego przepisu nie wynika, kto ma decydować o przeznaczeniu wydzierżawianego gruntu. Może to więc uczynić wydzierżawiający. Organ II instancji nie podzielając powyższego zarzutu zwrócił uwagę na to, że nieprzypadkowo ustawodawca w wyżej wskazanym przepisie określając grunt, którego dzierżawa jest zwolniona od podatku VAT posłużył się sformułowaniem "przeznaczony na cele rolnicze" zamiast "wykorzystywany (używany) na cele rolnicze". Konsekwencja przyjęcia proponowanego przez Gminę sposobu określenia przeznaczenia gruntu poprzez jego faktyczne używanie jest oddanie w ręce właściciela gruntu lub innego podmiotu z niego korzystającego uprawnienia do samodzielnego decydowania o przeznaczeniu działki, nie tylko na cele rolnicze ale również na cele budowlane. Zgodnie bowiem z propozycją Gminy wystarczającym warunkiem dla przekształcenia niezabudowanej działki w teren budowlany byłoby postawienie na niej przez właściciela lub inny uprawniony podmiot obiektu budowlanego, który nie wymaga pozwolenia na budowę. Taka sytuacja jest jednak niedopuszczalna w świetle postanowień ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem o przeznaczeniu gruntu nie decyduje sposób w jaki się z niego faktycznie korzysta ale sposób w jaki można z gruntu potencjalnie korzystać w zakresie wynikającym z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ odwoławczy podkreślił także, że brak określonych ustawowo dokumentów, które w sposób wiążący określają przeznaczenie dzierżawionego gruntu nie może stanowić argumentu za stosowaniem zwolnienia od podatku. W skargach na powyższe decyzje Gmina Miejska K. wniosła o ich uchylenie z powodu naruszenia §8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego przez jego błędną wykładnię. Zdaniem strony skarżącej nie można wiązać przeznaczenia gruntu na cele rolnicze z przeznaczeniem gruntu na te cele ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Gmina ma obowiązek sporządzenia tego planu dla danego obszaru, o ile tego wymagają przepisy odrębne. Przepis ten potwierdza, co do zasady, fakultatywny charakter planu miejscowego, co z kolei jest wyrazem samodzielności i władztwa planistycznego gminy. W związku z tym trudno przyjąć aby racjonalny ustawodawca łączył przeznaczenie gruntu na cele rolnicze z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Biorąc pod uwagę definicję słownikową pojęcia "przeznaczyć", oznaczającego: "określić z góry cel, któremu coś ma służyć", skarżąca stoi na stanowisku, że przeznaczając nieruchomość do dzierżawy na cel rolniczy, decyduje o takim właśnie jej przeznaczeniu w czasie obowiązywania umowy. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Skargi są nieuzasadnione, gdyż zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Wskazać należy, że ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia "gruntów przeznaczonych na cele rolnicze". Konieczne jest dla określenia znaczenia tego pojęcia sięgnięcie do przepisów innych niż podatkowe, min. do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa ta określa zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy. Zakwalifikowanie terenu do tej lub innej kategorii wynika z planów gminy co do przyszłej zabudowy. Następuje to przede wszystkim w formie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które są podstawowym urządzeniem planistycznym, za pomocą którego w sposób wiążący ustala się przeznaczenie terenu na określone cele (art. 4 ust.1 ustawy). W planie takim określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (art. 15 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy). Interpretując więc treść §8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego należy w pierwszym rzędzie za miarodajne uznać przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odnośnie więc nieruchomości przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny parku technologicznego, którą Gmina Miejska K. zamierza wydzierżawić, nie można przyjąć, że jest to grunt przeznaczony na cele rolnicze. W związku z tym jej dzierżawa nie korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego we wcześniej wspomnianym przepisie. W sytuacji natomiast braku planu zagospodarowania przestrzennego wiążące będą zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Zatem w sytuacji, gdy dany grunt w ewidencji gruntów i budynków figuruje jako teren inny niż rolny (teren budowlany "B"), jest to wiążące dla organów podatkowych. Uwadze strony skarżącej uszło, że w interpretowanym przepisie jest mowa nie tylko o zwolnieniu od VAT dzierżawy gruntów przeznaczonych na cele rolnicze, lecz również zbycia prawa użytkowania wieczystego tych gruntów. W wyroku z dnia 21.02.2007 r. sygn. akt I SA/Po 585/06 (Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zajął stanowisko, że "grunty podzielone geodezyjnie na działki budowlane, co do których wydano decyzję o warunkach zabudowy nie mogą mieć charakteru gruntów wykorzystywanych na cele rolnicze, bez względu na to, że wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu w ewidencji gruntów oznaczone są symbolem "R" odpowiadającym gruntom ornym wykorzystywanym jako grunt rolny. W związku z powyższym, zbycie prawa wieczystego użytkowania tych gruntów nie korzysta ze zwolnienia określonego w §8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług". Z uzasadnienia tego wyroku zaś wynika, że "zwolnione od tego podatku jest zbycie praw wieczystego użytkowania gruntów przeznaczonych na cele rolnicze. Istotne jest więc rozstrzygnięcie, czy o zwolnieniu od podatku od towarów i usług przesądza treść zapisów w ewidencji gruntów, czy też cel, na jaki grunty są wykorzystywane. W tej kwestii podzielić należy stanowisko wyrażone przez organy podatkowe w wydanych przez nie rozstrzygnięciach. Trafnie organy podatkowe powołały się na znaczenie słowa "przeznaczenie" określone w słowniku Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2004r.), że przez przeznaczenie rozumieć należy "praktyczny cel, do którego jest coś przeznaczone, zakwalifikowane, któremu dana rzecz służy, zastosowanie, a także praktyczne, użytkowe przeznaczenie". Zbyte przez skarżącą prawo wieczystego użytkowania dotyczyło gruntów, których rzeczywisty cel wykorzystania nie był związany z rolnictwem, lecz z budownictwem w zakresie budowy domów jednorodzinnych, o czym świadczy treść przytoczonych wyżej decyzji wydanych przez organy samorządowe. Nie ulega więc wątpliwości, że grunty podzielone geodezyjnie na działki budowlane, co do których wydano decyzję o warunkach zabudowy nie mogą mieć charakteru gruntów wykorzystywanych na cele rolnicze, bez względu na to, że wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu w ewidencji gruntów oznaczone są symbolem "R" odpowiadającym gruntom ornym wykorzystywanym jako grunt rolny. Omawiany przepis jednoznacznej odnosi się nie do zapisów w ewidencji gruntów lecz do przeznaczenia gruntu na cele rolnicze, a więc do faktycznego ich przeznaczenia. Zasadnie więc organy podatkowe stanęły na stanowisku, że zbyte przez spółkę "L." prawo wieczystego użytkowania dotyczyło gruntów niewykorzystywanych na cele rolnicze, w związku z czym zbycie tego prawa nie podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług w świetle powołanego § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r.". Dodać należy, że decyzja o warunkach zabudowy jest podstawą do dokonania zmiany rodzaju użytków w ewidencji gruntów i budynków z "R" (grunty orne) na "B" (tereny budowlane). W związku z tym nie można uznać, iż grunty figurujące w ewidencji gruntów i budynków jako "B" (tak jak w rozpoznanej sprawie), są gruntami przeznaczonymi na cele rolnicze. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając skargi za nieuzasadnione, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o ich oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło