I SA/Kr 1542/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-03-15

Skład orzekający: Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności majątkowych w porównaniu do poprzednio rozpatrywanego wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, gdy strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności majątkowych, która uzasadniałaby zmianę wcześniejszej oceny jej sytuacji finansowej. Drobne fluktuacje w wydatkach i dochodach, a także posiadanie znacznego majątku nieruchomego, wyłączają możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy wartość majątku wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca W.W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wniosek ten został złożony pomimo wcześniejszego oddalenia podobnego wniosku przez referendarza sądowego z powodu braku istotnej zmiany okoliczności majątkowych. Skarżąca powołała nowe okoliczności, takie jak pobyt w szpitalu i brak środków na opał, a także wskazała na istniejące zobowiązania podatkowe i cywilne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 15 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 3 sierpnia 2012r., nr [..], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić wniosek. W niniejszej sprawie kwestia przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika była już rozpatrywana. Referendarz sądowy prawomocnym postanowieniem z dnia 16 października 2012r. oddalił wniosek W.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku złożonym w dniu 30 listopada 2012r. skarżąca powołała te same okoliczności dotyczące jej sytuacji majątkowej i finansowej, które były już przedmiotem oceny. Zaistniały wprawdzie różnice kwotowe w podanych aktualnie wydatkach wnioskodawczyni, w porównaniu z odpowiednimi pozycjami w rozpatrzonym już wniosku o przyznanie prawa pomocy. Koszt wywozu śmieci wzrósł z 98,92 zł. do 270 zł., miesięcznie, ale koszt energii elektrycznej zmalał z 265,80 zł. do 150 zł., miesięcznie. Pomniejszone zostały wg oświadczenia wnioskodawczyni jej miesięczne dochody wobec zajęcia komorniczego z 1300 zł do około 1000 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 grudnia 2012r. oddalił wniosek. Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, wskazując przy tym, iż w grudniu 2012r. przebywała przez 2 miesiące w szpitalu, a obecnie czeka na operację. Brakuje jej również środków na zakup opału. Wskazała na zaległość podatkową z tytułu podatku od spadków i darowizn - 67 tys. zł oraz zobowiązanie cywilne na kwotę 150 tys. zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W związku z tym wnioskodawca ma prawo do wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała wystąpienia istotnej zmiany okoliczności, która dawałaby podstawę do zmiany oceny sytuacji materialnej. Różnice podawane w obecnym wniosku w stosunku do poprzednio rozpoznanego postanowieniem z dnia 16 października 2012r., odnoszące się do zmiany wielkości ponoszonych opłat wynikają w ocenie Sądu jednak z fluktuacyjnego charakteru wydatków na bieżące potrzeby, związanego z podobnym, aczkolwiek nie identycznym wykorzystaniem energii elektrycznej, gazu czy nieco odmiennym taryfikatorem konkretnych usług, w tym także sezonowością poszczególnych wydatków. Różnice te nie mają więc zasadniczego wpływu na dokonaną już ogólną ocenę zdolności płatniczych skarżącej. Ponadto w ocenie Sądu obniżenie dochodu skarżącej o około 300 zł miesięcznie również oznacza nie wystąpienia istotnej zmiany okoliczności, która dawałaby podstawę do zmiany oceny sytuacji materialnej prowadzącej do przyznania prawa pomocy. Istotna jest bowiem całościowa analiza sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Sądu posiadanie stałego miesięcznego dochodu, a także znacznego majątku nieruchomego tj. działki, domu mieszkalnego oraz lokalu mieszkalnego wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r. , sygn. II GZ 56/05). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki, może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe. (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). Wskazywane zaś zobowiązanie cywilnoprawne nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z 7 lutego 2006r. sygn. akt I OZ 83/06). Powyższe oznacza w ocenie Sądu, że nie wystąpiła istotna zmiana okoliczności, która dawałaby podstawę do zmiany oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy i przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło