I SA/Kr 1552/05

WyrokWSA w Krakowie2007-08-10

Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie żołnierza wypłacane w kraju w okresie pełnienia służby poza granicami państwa w ramach misji pokojowej ONZ (w latach 2001-2002) było zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w tych latach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wynagrodzenie żołnierza wypłacane w kraju w okresie pełnienia służby poza granicami państwa w latach 2001-2002 było zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Gramatyczna wykładnia tego przepisu wskazuje, że obejmuje on wszystkie należności pieniężne, w tym uposażenia wypłacane w kraju. Brak było podstaw do ograniczenia tego zwolnienia, a późniejsza nowelizacja przepisu od 2003 roku, wprowadzająca wyłączenie, potwierdza, że przed tą datą takie wyłączenie nie istniało.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001 i 2002, twierdząc, że jego wynagrodzenie z tytułu oddelegowania do Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Syrii/Izraelu było zwolnione z opodatkowania. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, interpretując przepis art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako nieobejmujący wynagrodzenia wypłacanego w kraju z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa. Skarżący podtrzymywał swoje stanowisko, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające ją decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1552/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr), Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2007r., spraw ze skarg M. K., przy uczestnictwie E. K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 10 października 2005r. Nr[...], [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001, 2002, I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 216 zł (dwieście szesnaście złotych). Sygn. ISA/Kr1552/05 UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dwoma decyzjami z dnia [...] lipca 2005 roku odmówił M. K. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 i 2002 rok. Składając w tym zakresie wniosek skarżący podał, iż w powyższym czasie był oddelegowany do pełnienia służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym w siłach pokojowych ONZ UNDOF w Syrii/Izraelu , płatnikiem wynagrodzeń ze stosunku pracy był Wojewódzki Sztab Wojskowy w [...] . Jego zdaniem wynagrodzenie wypłacane przez w/w jednostkę było wolne od opodatkowania w odniesieniu do roku 2001 i 2002 na podstawie par.9 pkt 26 Rozporządzenia Ministra Finansów z 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ.U. Nr 35 , poz. 173 z 1995 r./ . Odmawiając stwierdzenia nadpłaty za te lata organ I instancji podał, że wolne od podatku dochodowego w tym czasie były na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ.U. z 2000 r. Nr. 14 , poz. 176 ze zm./ wyłącznie należności pieniężne wypłacane między innymi żołnierzom jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub wzmocnienia sił państw sojuszniczych , misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom , a także należności pieniężne wypłacane tym osobom pełniącym funkcję obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowościowych. Wynagrodzenie , które otrzymał podatnik w tym okresie i które było opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych dotyczyło zdaniem organu uposażenia , które przysługiwało żołnierzowi z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku służbowym. W odwołaniu od decyzji skarżący podtrzymywał stanowisko prezentowane we wniosku o stwierdzeniu nadpłaty wskazując , iż dopiero od 200 3 roku w art. 21 ust 1 pkt 83 cytowanej ustawy podatkowej zaznaczono , że zwolnienie nie ma zastosowania do wynagrodzeń za pracę oraz uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących z tytułu pełnienia służby na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto powoływał wyrok WSA w [...] sygn. I S.A./Ka 96/03 z dnia 17 lutego 2004 r. dotyczący analogicznej sytuacji faktycznej. Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając odwołanie nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i w dniu [...] października 2005 r. utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano , iż zgodnie z odrębnymi przepisami osoby skierowane za granicę np. w celu udziału w konflikcie zbrojnym przez cały okres pełnienia służby poza granicami państwa zachowuj ą prawo do wynagrodzenia / uposażenia i innych należności pieniężnych/ przysługującego im z tytułu pełnienia dotychczasowych obowiązków w kraju z uwzględnieniem powstałych w tym czasie zmian mających wpływ na ich wysokość. Uprawnienie to w przypadku żołnierzy wynika z par. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2000 roku w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa / DZ. U. Nr 115 , poz. 11987 wydanego na podstawie art. 25 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy / DZ.U.z 1992 roku ,Nr. 5 , poz. 18 ze zm./. W odniesieniu do tych przychodów ma zastosowanie przepis art. 12 ust. 1 ustawy p.d.o.f. i w konsekwencji świadczenia te podlegają opodatkowaniu w wysokości i na zasadach określonych w art. 32 tej ustawy. Wolne od podatku natomiast są dodatkowe świadczenia przysługujące tym podatnikom np. należności pieniężne określone w par.3 i par. 15 w/w rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zmiana od 1 stycznia 2003 roku przepisu art. 21 ust 1 pkt 83 ustawy p.d.o.f. miała jedynie na celu doprecyzowanie zamiaru ustawodawcy w kwestii zwolnień należności pieniężnych otrzymywanych m.inn. przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami kraju. Powoływanie się na pozytywne rozstrzygnięcia sądów administracyjnych w odniesieniu do analogicznego stanu faktycznego , uznano za nie mające wpływu na przedmiotowe sprawy, gdyż wiążą one jedynie w konkretnej sprawie. Decyzje Dyrektora Izby Skarbowej zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący domaga się ich uchylenia jak również uchylenia decyzji ich poprzedzających organu I instancji zarzucając naruszenie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy p.d.o.f. poprzez przyjęcie , iż w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002 roku nie obejmuje on zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych uposażenia przysługującego z racji pełnienia służby na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku służbowym. W uzasadnieniu skargi przytacza argumentację prezentowaną przez siebie w postępowaniu podatkowym jak również w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o oddalenie skarg podtrzymując zajmowane dotychczas stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skargi należy uznać za uzasadnione. Przedmiotem sporu w niniejszych sprawach była kwestia prawidłowości dokonanej przez organy podatkowe interpretacji zakresu zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /DZ. U. z 2000 roku Nr. 14 , póz. 176 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002 roku. W okresie tym przepis ten stanowił, iż należności pieniężne wypłacone policjantom , żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo sił sojuszniczych , misji pokojowej , akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacane żołnierzom, policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych są wolne od podatku dochodowego. Zwolnienie podatkowe przewidziane w tym przepisie ma charakter mieszany: przedmiotowo/należności pieniężne/ - podmiotowy / policjanci, żołnierze itd./. Gramatyczna wykładnia tego przepisu zdaniem Sądu prowadzi do wniosku , że chodzi w nim o wszystkie / w tym uposażenia wypłacane w kraju / otrzymane m. inn. przez żołnierza należności pieniężne. Gdyby ustawodawca chciał je ograniczyć do niektórych tylko , użył by sformułowania " z tytułu służby poza granicami kraju" lub podobnego. Przeciw takiej wykładni nie przemawia treść art. 3 ust. 1 oraz art. 25 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 roku o uposażeniu żołnierzy i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa /DZ. U. Nr. 115, poz. 1198/, gdyż z jej art. 1 ust. 1 wynika wprost, że uposażenie które otrzymuj ą żołnierze w czynnej służbie wojskowej , należy zaliczyć do należności pieniężnych. Tym samym użyte przez ustawodawcę określenie "należności pieniężne" należy między innymi utożsamiać z uposażeniem żołnierza. Nowelizacja od 1 stycznia 2003 r. przepisu art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy p.d.o.f. polegająca na dodaniu słów " zwolnienie nie ma zastosowania do wynagrodzeń za pracę oraz uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących z tytułu pełnienia służby na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku służbowym " wskazuje na to , że uposażenia zaliczono do należności pieniężnych. Skoro od 1 stycznia 2003 roku wprowadzono to wyłączenie , to znaczy iż przedtem go nie było. Ponadto z uzasadnienia rządowego projektu zmiany ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wynika , iż zmiana ta miała jedynie charakter wyjaśniający. Precyzyjne określenie w ustawie podatkowej przedmiotu opodatkowania to jedna z fundamentalnych zasad prawa podatkow1l pkt 83 , budzi wątpliwości prawne , powinny być one interpretowane na korzyść podatnika. W orzecznictwie sądów administracyjnych zaistniały rozbieżności w zakresie wykładni powyższego przepisu w odniesieniu do lat 2001 -2002 , co spowodowało rozpoznanie zagadnienia prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 18 czerwca 2007 roku w sprawie o sygnaturze II FPS 4/06 o treści: " czy w stanie prawnym obowiązującym w 2001 i 2002 roku zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ.U. z 2000 r. Nr. 14 poz. 176 ze zm./ objęte były wynagrodzenia /uposażenia/ żołnierzy wynikające ze stosunku służbowego wypłacane w kraju w okresie pełnienia służby poza granicami państwa " . Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wprawdzie odmówić podjęcia uchwały , nie mniej w uzasadnieniu swego postanowienia wskazał na ukształtowanie się jako dominującego poglądu w orzecznictwie sądów administracyjnych przemawiającego za udzieleniem pozytywnej odpowiedzi na sformułowane pytanie. Wskazano też iż znalazł on aprobatę NSA w wyrokach z dnia 12 i 19 kwietnia 2006 roku. Po wydaniu odmiennej treści wyroku NSA z 16 maja 2006 r. zapadł kolejny wyrok z dnia 8 sierpnia 2006 IIFSK 1092/05 , którym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził wcześniejszą linię orzecznictwa tego Sądu. Ostatecznie wskazano , iż wyrazem utrwalenia tej linii jest zamieszczenie wyroku z dnia 12 kwietnia 2006 r. II FSK 163/06 w urzędowym zbiorze / ONSA/WSA 2006 nr 6 poz. 178/. Wyrok ten zawiera tezę , której trafność podziela skład siedmiu sędziów odpowiadającą pozytywnie na postawione pytanie - zgodnie z przeważającą linią orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych. Zajmując w rozpoznawanej sprawie stanowisko zgodnie z tą linią, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przez organy podatkowe art. 21 ust 1 pkt 83 ustawy p.d.o.f w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002 roku , co miało wpływ na wynik sprawy , orzekł jak w pkt. I na podstawie art. 145 par. 1 pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.. U. Nr. 153 , poz. 1270 ze zm./. O kosztach postępowania na które składa się suma uiszczonych wpisów sądowych orzeczono w oparciu o art. 200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło