I SA/Kr 156/06
WyrokWSA w Krakowie2007-09-07
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Maja Chodacka, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego może zostać uwzględniony, jeśli jego podstawą są okoliczności nieprzewidziane w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, takie jak toczące się postępowanie sądowe dotyczące umorzenia zaległości?Ratio decidendi
Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie może zostać uwzględniony, jeśli nie zachodzą przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Okoliczności takie jak wniesienie skargi na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego lub toczące się postępowanie sądowe dotyczące umorzenia zaległości nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku umorzenia zaległości, postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone, a nie zawieszone.Stan faktyczny
W. K. był dłużnikiem ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, W. K. zwrócił się do ZUS z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na toczące się przed Sądem Apelacyjnym postępowanie w sprawie umorzenia jego zaległości. ZUS odmówił wystąpienia do organu egzekucyjnego z żądaniem zawieszenia postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego również odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na brak przesłanek z art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W. K. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 156/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Asesor WSA Maja Chodacka, Asesor WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2007r., sprawy ze skargi W. K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, -skargę oddala-
W. K. był dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za następujące okresy: maj 2000 r., październik - grudzień 2000 r., marzec 2001 r., a wierzytelności te zostały stwierdzone tytułami wykonawczymi wystawionymi przez ZUS o numerach odpowiednio: [...] dnia [...] grudnia 2000 r., [...] z dnia [...] lutego 2001 r., [...] z dnia [...] lutego 2001 r., [...] z dnia [...] czerwca 2001 r.
W oparciu o powyższe tytuły wykonawcze, na wniosek ZUS, Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął przeciwko W. K. postępowanie egzekucyjne.
W. K. pismem z dnia [...] września 2005 r. zwrócił się do ZUS z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na toczące się przed Sądem Apelacyjnym postępowanie w sprawie umorzenia jego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. nr [...], ZUS Oddział w [...], odmówił wystąpienia do organu egzekucyjnego z żądaniem zawieszenia prowadzonego przezeń postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało następnie zaskarżone przez W. K. skargą z dnia [...] listopada 2005 r. wniesioną bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w dniu 7 listopada 2005 r., na podstawie art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przekazał ją do rozpatrzenia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
Pismo zobowiązanego z dnia [...] września 2005 r. ZUS przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Podgórze do załatwienie zgodnie z właściwością.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanemu z wniosku ZUS. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał na brak przesłanek do zawieszenia postępowania określonych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz negatywne stanowisko w tym przedmiocie zajęte przez wierzyciela w postanowieniu z dnia [...] października 2005 r. nr [...].
W dniu [...] listopada 2005 r. zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że na postanowienie ZUS z dnia [...] października 2005 r. nr [...] została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 305/05 uchylił decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2004 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto, zobowiązany podniósł, że w Sądzie Apelacyjnym nadal toczy się sprawa o umorzenie zaległości wobec ZUS oraz wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do zakończenia prowadzonych w sprawie postępowań sądowych.
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1. w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,
2. w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,
3. w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,
4. na żądanie wierzyciela,
5. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Następnie organ drugiej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie żadna z powyższych przesłanek się nie ziściła, zatem zawieszenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z wnioskiem skarżącego nie znajdowałoby podstawy prawnej. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji odmawiającej umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie stanowi o braku wymagalności należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi w niniejszej sprawie.
Skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2006 r. na powyższe postanowienie, W. K. wniósł o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 107 § 3 Kpa, art. 8 Kpa, art. 11 Kpa, art. 80 Kpa, art. 10 § 1 Kpa oraz art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2006 r., Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w przedmiocie braku przesłanek do zawieszenia postępowania wskazanych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdził także, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa, jak również, że nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów art. 8,10, 11 i 80 Kpa, albowiem strona miała możliwość dostępu do akt i składania dodatkowych wyjaśnień, z którego to uprawnienia nie skorzystała, a w składanych w toku postępowania pismach powoływała inne niż zawarte w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, okoliczności przemawiające jej zdaniem za zawieszeniem postępowania egzekucyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na czasowym wstrzymaniu czynności egzekucyjnych w związku z przeszkodami w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego powstałymi już po wszczęciu egzekucji. Przypadki nakazujące zawieszenie postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110 poz. 984 ze zm.), (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2001 r., sygn. III SA 1873/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., sygn. III SA 2576/00). Są nimi: wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, śmierć zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i brak jego przedstawiciela ustawowego, żądanie wierzyciela oraz inne przypadki prawem przewidziane. Skarżący nie wykazał, aby przedstawione przez niego okoliczności stanowiły jedną ze wskazanych wyżej przesłanek stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że fakt zaskarżenia postanowienia ZUS z dnia 26 października 2005 r. o odmowie wystąpienia z żądaniem zawieszenia postępowania oraz prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, nie mają wpływu na tok postępowania egzekucyjnego. Żadna z tych okoliczności nie została bowiem wskazana, zarówno w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w art. 59 tej ustawy określającym przesłanki umorzenia postępowania. Na marginesie należy wskazać, że w przypadku umorzenia zaległości skarżącego względem ZUS, postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 w w. ustawy, a nie zawieszone. Umorzenie takie nie było jednak przedmiotem wniosku skarżącego, jak również nie zostało przez niego wykazane, iż zaległości wobec ZUS objęte postępowaniem egzekucyjnym zostały definitywnie umorzone.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przepisie art. 56, podaje enumeratywnie wyliczone przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie są nimi okoliczności związane np. z sytuacją rodzinną i ekonomiczną zobowiązanego. Także taką okolicznością nie jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego w kwestii zasadności istnienia obowiązku objętego egzekucją, a tym bardziej skargi w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości (np. w podatkach, składkach ZUS) objętych postępowaniem egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1676/97).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w pełni także pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 lipca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 741/97, iż fakt wniesienia przez zobowiązanego pozwu do sądu powszechnego nie może mieć wpływu na tok postępowania egzekucyjnego, skoro przesłanki zawieszenia tego postępowania określa art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w przepisie tym przesłanka wniesienia pozwu do sądu nie jest wymieniona.
Reasumując należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie znajdował podstawy prawnej. Żadna z przesłanek zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej bowiem nie wystąpiła. Wobec tego zasadnie, zarówno organ egzekucyjny pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy odmówiły zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, przy czym organy te nie dokonały naruszeń przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, a mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba mieć bowiem na uwadze, za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II FSK 215/05, że art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje w tym postępowaniu odpowiednie zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca nakazuje zatem stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Ta reguła powinna być też uwzględniona w zakresie interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 Kpa), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przewidzianej w art. 10 Kpa. Wskazać przy tym należy, że niektórzy komentatorzy nie wymieniają tej dyrektywy wśród ogólnych zasad rządzących postępowaniem egzekucyjnym w administracji (zob. D. Jankowiak w "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Oficyna Wydawnicza "Unimex". Wrocław 2005, str. 184 -185).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło