I SA/Kr 1585/09

sygn. akt I SA/Kr 1585/09 Kraków, dnia 19 kwietnia 2010 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 sierpnia 2009 roku, znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 roku postanawia: oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowa sprawa została wszczęta wskutek skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 sierpnia 2009 roku, znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 roku. Skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. S. powołała się na trudności materialne, wskazując, że kwota zobowiązań podatkowych i wszelkich opłat przewyższyła możliwości finansowe rodziny, wobec czego niezbędne było zaciągnięcie kredytu w wysokości 200 000 zł na spłatę zaległości w podatkach. Nadto rodzina spłaca kredyt na dom jednorodzinny oraz na samochód ciężarowy. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, pełnoletnim synem i małoletnią córką. W zakresie posiadanego majątku M.S. podała dom jednorodzinny o powierzchni 250 m2, oświadczając jednocześnie, że rodzina nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych itd. Zgodnie z oświadczeniem, do niej i osób, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym należą dwa samochody ciężarowe- I. i S., samochód N. oraz czterokołowy pojazd K. M. S. podała, że jej mąż z tytułu działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 1300 zł brutto, ona zaś- 6100 zł brutto miesięcznie. Wskazała, że miesięczna rata kredytu na dom jednorodzinny wynosi 2894,70 zł, natomiast na samochód ciężarowy- 2329,70 zł. Skarżąca została wezwana do przedłożenia spisu miesięcznych wydatków rodziny, a także szeregu wyszczególnionych dokumentów. Z obowiązku tego się nie wywiązała. Postanowieniem z dnia 5 marca 2010 roku referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Od postanowienia tego M.S. wniosła w terminie sprzeciw, wskazując, że sytuacja majątkowa nie pozwala na opłacenie wpisów w sprawach bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Do sprzeciwu nie zostały dołączone oświadczenia oraz dokumenty, do których przedłożenia była uprzednio wezwana. Zaznaczyła też, że w obecnych czasach mieszkanie może być nabyte wyłącznie na kredyt, zatem jego zaciągnięcie było niezbędne dla zabezpieczenia potrzeb rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.)- od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te- a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Z przytoczonego wyżej brzmienia art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na osobie zainteresowanej całkowitym bądź częściowym przyznaniem prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, iż poniesienie kosztów postępowania naraziłoby na uszczerbek utrzymanie ich oraz ich rodziny. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, co przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Tymczasem M. S. nie przedłożyła żądanych dokumentów i oświadczeń, a zatem nie wykazała w niniejszej sprawie, aby zachodziły przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym czy chociażby częściowym. Ponadto, Sąd w pełni podziela zaprezentowane w orzecznictwie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2008 roku, sygn. akt II FZ 512/08, Lex nr 530038) stanowisko, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki skarżącego, w tym wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, takich jak umowy kredytu, nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo. Sam zatem fakt, iż skarżąca spłaca liczne kredyty nie może oznaczać, że publicznoprawna należność, jaką jest wpis od skargi, zostanie uregulowana w ostatniej kolejności. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.