I SA/Kr 1611/11
WyrokWSA w Krakowie2012-11-09
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości, mimo złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości, ponieważ nie zaistniało prawdopodobieństwo jej nieważności. Wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia wad skutkujących nieważnością. Samo wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności lub trudności płatnicze nie stanowią podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto, jeśli istnieje już decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności, nie można przyjąć, że prawdopodobieństwo nieważności zachodzi.Stan faktyczny
Podatnicy złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości oraz o wstrzymanie jej wykonania, argumentując zbyt wysokim podatkiem i brakiem możliwości korzystania z nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wstrzymania wykonania decyzji, uznając brak prawdopodobieństwa jej nieważności. Po rozpatrzeniu zażalenia, SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1611/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2012r., sprawy ze skargi J. D., przy uczestnictwie T. K. i A. P., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 15 lipca 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji, - s k a r g ę o d d a l a -
Wnioskiem z dnia 7 marca 2011 r. T.K., A. P. i J.D. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 14 stycznia 2011 r. Nr [....] ustalającej podatnikom wymiar podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 2 316 zł. Jednocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności podatnicy wnieśli o wstrzymanie wykonania ww. decyzji.
Postanowieniem z dnia 2 maja 2011 r. [...],[...],[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wstrzymania wykonania ww. decyzji.
W uzasadnieniu organ, powołując się na art. 252 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) podał, że jest możliwe wstrzymanie z urzędu lub na żądanie strony wykonania decyzji w sprawie dotyczącej stwierdzenia jej nieważności, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 247 § 1 ww. ustawy.
Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wstrzymania decyzji. Z analizy akt sprawy wynikało bowiem, że nie zachodziło prawdopodobieństwo zaistnienia wad uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji. Natomiast samo wszczęcie postępowania (na wniosek strony) w przedmiocie nieważności decyzji, nie świadczyło o prawdopodobieństwie zaistnienia takich wad.
Organ podał, że wstrzymanie wykonania decyzji następuje sytuacjach wyjątkowych. Powołując się na wyrok NSA z dnia 2 września 1998 r. IV SA 2311/96 stwierdził, że przedwczesne zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji, nieoparte na dowodach uprawdopodobniających istnienie przesłanek wskazujących na konieczność stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła T.K., A.P. i J.D.
W uzasadnieniu podnieśli, że organ naruszył przepisy Ordynacji podatkowej określające formę rozstrzygnięcia administracyjnego. Wskazali, że organ I instancji powinien dokonać wykładni przepisów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia oraz dostatecznie ją uzasadnić. W ocenie wnoszących zażalenie Kolegium nie odniosło się do konkretnych zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta. Ich zdaniem postanowienie nie zawierało, wymaganego prawem, uzasadnienia faktycznego i prawnego. Podatnicy podali, że objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość stanowiąca działkę ew. nr [...] o powierzchni 1,0071 obr. 47, j.ew. N. nie jest w ich władaniu i stanowi niedostępny nieużytek. Dalej wskazali, że wymieniona działka została im zwrócona ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 stycznia 2010 r. Z kolei Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego "[...]" został przyjęty przez Radę Miasta K. w czasie trwania postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości. Zdaniem podatników, w czasie postępowania o zwrot nieruchomości prawo zabrania przeprowadzania jakichkolwiek zmian dotyczących jej stanu prawnego i sposobu wykorzystania. Podatnicy podali, że są w podeszłym wieku, nie mają możliwości osiągnięcia jakichkolwiek korzyści ze zwróconej im nieruchomość i nie stać ich na zapłacenie tak wysokiego podatku.
Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 15 lipca 2011 r. znak [...],[...],[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. postanowienia organu I instancji.
Zdaniem Kolegium dokonana analiza akt sprawy nie pozwalała na uznanie, że zachodziło prawdopodobieństwo zaistnienia wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności brak było przesłanek uzasadniających przypuszczenie wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95 poz. 613 ze zm.). Za powyższym przemawiały dokumenty znajdujące się w dyspozycji organu tj. informacje o nieruchomościach osób fizycznych złożone przez podatników oraz dokumenty z ewidencji gruntów i budynków. W oparciu o powyższe nie można było przyjąć, że Prezydent Miasta K. dokonał błędnej, rażąco naruszającej prawo, kwalifikacji przedmiotów opodatkowania należących do podatników.
Organ dodatkowo zaznaczył, że w dacie orzekania nie można było ignorować faktu, że we właściwym trybie została już rozstrzygnięta sprawa nieważności ww. decyzji, chociażby w sposób nieostateczny. Decyzją z dnia 13 czerwca 2011 r. znak [...],[...],[...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło bowiem stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 14 stycznia 2011 r. Nr [...] ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 2 316 zł. Tym samym zasadne było uznanie, że Kolegium prawidłowo stwierdziło brak prawdopodobieństwa zaistnienia wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.
Skargę na postanowienie organu II instancji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie J.D.
Skarżąca podniosła, że organ nie ustalił w sposób wystarczający kwalifikacji przedmiotu opodatkowania należącego do podatników oraz nie wziął pod uwagę, że podatnicy są praktycznie pozbawieni możliwości władania posiadaną nieruchomością. Skarżąca zarzuciła Kolegium naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ocenie skarżącej, organ oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnie ustalonym stanie faktycznym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. odczytano wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 września 2012 r. I SA/Kr 1651/11 oddalający skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga była nieuzasadniona.
Przedmiotem sporu była możliwość wstrzymania wykonania ww. decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 14 stycznia 2011 r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2011 r. w sytuacji gdy podatnicy, w tym skarżąca, złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Wniosek ten, jak i wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, oparte były na zarzutach, że decyzja wymiarowa ustalała zbyt wysoki podatek w stosunku do możliwości płatniczych zobowiązanych właścicieli nieruchomości. Ponadto skarżąca podnosiła, że wymiar podatku nie odzwierciedlał faktu, że właściciele z uwagi na stan działki i zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie mogli faktycznie z działki korzystać i czerpać z niej dochodów.
Zgodnie z art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1.
Organ prawidłowo więc odwołał się do ww. przepisu w zaskarżonym postanowieniu i nie analizował możliwości płatniczych skarżącej. Powołany przepis umożliwia wstrzymanie wykonania decyzji tylko w przypadku, gdy prawdopodobne jest stwierdzenie nieważności wykonywanej decyzji.
Innymi słowy, ani wniosek o stwierdzenie nieważności, ani też wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (które w istocie jest jedynie następstwem złożonego wniosku przez strony), ani też trudności płatnicze nie są przyczynami powstania obowiązku wstrzymania wykonania decyzji, co do której toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Organ miał również rację, że w przypadku gdy w dacie orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji w trybie art. 252 §1 Ordynacji podatkowej, istnieje w obrocie prawnym, nawet nieostateczna, decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności tejże decyzji, nie można przyjąć, że: "zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1". "Prawdopodobieństwo" wystąpienia wady skutkującej nieważnością decyzji administracyjnej powinno opierać się na tego typu argumentacji, że niemal oczywistym byłby wniosek o kwalifikowanej wadzie (w rozumieniu art. 247 §1 Ordynacji podatkowej) wydanej decyzji.
Podobnie interpretują art. 252 §1 Ordynacji podatkowej sądy administracyjne. Przykładowo, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 października 2008r. I SA/Wr 801/08 (wszystkie cytowane wyroki dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl )wskazał, że: "Uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku wady dającej podstawę do stwierdzenia nieważności) jest wysoce prawdopodobne. Fakt przedstawienia przez podatników określonych argumentów nie oznacza samo przez się, że takie prawdopodobieństwo zaistniało" (wprawdzie wyrok dotyczył wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej, w toku zwykłego postępowania odwoławczego, niemniej jednak nie ma to znaczenia dla sposobu rozumienia określenia "uprawdopodobnienie"). Natomiast odnosząc się już bezpośrednio do trybu art. 252 §1 Ordynacji podatkowej, WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 21 października 2010r. I SA/Bd 812/10 wskazał: "Uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku wady dającej podstawę do stwierdzenia nieważności) jest wysoce prawdopodobne. Fakt przedstawienia przez podatników określonych argumentów nie oznacza samo przez się, że takie prawdopodobieństwo zaistniało". Dalej ten sam sąd stawiał tezę, że: "Reasumując, skonstatować należy, że skoro w myśl art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej organ rozstrzygający w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest zobowiązany ex officio na każdym etapie tego postępowania aż do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności - do wstrzymania wykonania decyzji będącej przedmiotem wniosku podatnika, jeżeli istnienie wady skutkującej nieważnością decyzji stało się prawdopodobne, choć nie będzie ono jeszcze pewne i stwierdzone, to a contrario organ podatkowy nie może nie uwzględnić faktu, iż we właściwym trybie, została już wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji".
Odnosząc się natomiast do argumentów skarżącej dotyczących ewentualnych wad decyzji wymiarowej, które miałyby skutkować jej nieważnością, to należy zauważyć, że ani możliwości płatnicze, ani brak możliwości czerpania dochodów z nieruchomości nie jest okolicznością decydującą o sposobie opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowi zapis w ewidencji gruntów i budynków, a nie w planie zagospodarowania przestrzennego. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, publ. Wspólnota 1995/42/24). Z powyższego wynika, że organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Identycznie wypowiedział się WSA w Krakowie w odczytanym na rozprawie wyroku z dnia 21 września 2012 r. I SA/Kr 1651/11 oddalającym skargę na decyzje odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji wymiarowej za 2011 r. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd pogląd ten w całości podziela. W ocenie Sądu, skarżąca, nie uprawdopodobniła w swoim wniosku istnienia przesłanek nieważności decyzji wymiarowej, skoro jej argumentacja w istocie odwoływała się do zupełnie innych okoliczności, niż wady decyzji wymienione w art. 247 §1 Ordynacji podatkowej. Nie jest przy tym "rażącym naruszeniem prawa" dokonanie wymiaru podatku od nieruchomości (działki gruntowej) na podstawie zapisów ewidencji gruntów i budynków, jeżeli właśnie ww. art.21 ust.1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, taki sposób postępowania nakazuje – i to niezależnie od faktycznego stanu działki gruntowej. Istniejąca rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji gruntów i budynków, powinna być skorygowana w odrębnym postępowaniu (por. ww. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 września 2012r., I SA/Kr 1651/11).
W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2102r. poz. 270). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło