I SA/Bd 812/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi V. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy swoje postanowienie Nr [...]z dnia [...]. w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...] określającej skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: kwiecień, czerwiec, listopad i grudzień 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej u V. B. w zakresie prawidłowości rozliczania i odprowadzania podatku od towarów i usług Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego za miesiące: kwiecień, czerwiec, listopad i grudzień 2008 r. Od powyższej decyzji podatniczka złożyła odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...]. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Na powyższe rozstrzygnięcie strona nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, więc decyzja stała się prawomocna. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. Nr [...] oraz o wstrzymanie jej wykonania. Minister Finansów przekazał wniosek zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...]. Nr [..] odmówił wstrzymania wykonania prawomocnej decyzji tego organu z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję wymiarową organu pierwszej instancji ustalającej podatniczce wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności tej ostatecznej decyzji. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie. W uzasadnieniu podniosła, że składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, wyraźnie wskazała na przesłankę stwierdzenia jej nieważności, zawartą w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a ponadto na ważny interes strony. Dyrektor Izby Skarbowej w B. ustosunkowując się do powyższych zarzutów wyjaśnił, że zgodnie z art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1. Natomiast zgodnie z przepisem art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Organ wyjaśnił, że podczas wydawania zaskarżonego postanowienia dokonał wstępnego badania zaistnienia prawdopodobieństwa wystąpienia wady w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. Nr [...]. Respektując regulację przepisu art. 252 § 1 organ zbadał, czy w niniejszej sprawie wystąpiły też inne przesłanki, określone w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, niż wskazana przez stronę w treści uzasadnienia wniosku z dnia [...] r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Na mocy postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił wstrzymania wykonania wymiarowej decyzji orzekającej o wysokości zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, gdyż w ocenie organu, brak było stosownych przesłanek. Organ zauważył, że Dyrektor Izby Skarbowej w B., po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia [...] r., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji tutejszego organu z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Wydając to rozstrzygnięcie organ potwierdził brak istnienia przesłanek powodujących konieczność stwierdzenia nieważności decyzji, a przez to uznał za niemożliwe wstrzymanie wykonania decyzji. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu: - naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2005 r. Nr 54, poz. 535), poprzez niewłaściwe zastosowanie tego artykułu, gdyż w przedmiotowej sprawie nie powinien on być zastosowany, albowiem skarżąca nie działała w charakterze podatnika VAT tj. producenta, usługodawcy lub handlowca; - naruszenie art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tego artykułu. W uzasadnieniu strona wskazała, że organ podatkowy nie działał w przedmiotowej sprawie na podstawie przepisów prawa, naruszając art. 120 Ordynacji podatkowej. Postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zgodnie z art. 121 § 1 tejże ustawy. Podkreśliła też, że Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję z rażącym naruszeniem art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467). Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby implikować jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy uzależnione jest od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w stanie faktycznym sprawy organy podatkowe zobowiązane były na wniosek strony skarżącej, złożony w ramach procedury nadzwyczajnej - stwierdzenia nieważności decyzji, oparty o art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej ord. pod., do wstrzymania wykonania decyzji. W myśl art. 252 § 1 organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1. Uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku wady dającej podstawę do stwierdzenia nieważności) jest wysoce prawdopodobne. Fakt przedstawienia przez podatników określonych argumentów nie oznacza samo przez się, że takie prawdopodobieństwo zaistniało (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 801/08, LEX nr 512309). Skoro organ ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji z urzędu, w każdym stadium postępowania aż do wydania decyzji, jeżeli istnienie wady powodującej nieważność stało się już prawdopodobne, chociaż nie będzie ono jeszcze pewne i stwierdzone, to a contrario organ nie może abstrahować od faktu, że we właściwym trybie została już rozstrzygnięta, chociażby w sposób nieostateczny, kwestia nieważności decyzji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1531/07, LEX nr 493259). W okolicznościach faktycznych sprawy w dacie rozstrzygania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przez organ działający w wyniku złożonego zażalenia na postanowienie jako organ drugiej instancji, była już wydana decyzja pierwszoinstancyjna odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji, wydana na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ord. pod. Tym samym obiektywnie stwierdzić należy, że wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności spowodowało, iż w sprawie nie występuje prawdopodobieństwo rażącego naruszenia prawa. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że uznanie w ramach instytucji wstrzymania wykonania decyzji, na tym etapie procedowania, iż istnieje prawdopodobieństwo istnienia wady z art. 247 § 1 pkt 3 w sytuacji, gdy wydano już decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, byłoby sprzeczne z treścią tej decyzji. Reasumując, skonstatować należy, że skoro w myśl art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej organ rozstrzygający w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest zobowiązany ex officio na każdym etapie tego postępowania aż do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności – do wstrzymania wykonania decyzji będącej przedmiotem wniosku podatnika, jeżeli istnienie wady skutkującej nieważnością decyzji stało się prawdopodobne, choć nie będzie ono jeszcze pewne i stwierdzone, to a contrario organ podatkowy nie może nie uwzględnić faktu, iż we właściwym trybie, została już wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji. Wobec przedstawionej argumentacji argumenty skargi należało uznać za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić. L.Kleczkowski D.Dudra U.Wiśniewska