I SA/Kr 1639/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od nieruchomości za kwiecień 2007 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniesionej do tutejszego Sądu skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od nieruchomości za kwiecień 2007 r. pełnomocnik T.O. zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącego z uwagi na znaczną wysokość zaległości podatkowej, do uiszczenia której skarżący został zobowiązany. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podał dodatkowo, że w chwili obecnej skarżący z uwagi na sytuację majątkową nie posiada wystarczających środków do uiszczenia kwoty objętej decyzją. Konieczność natychmiastowego uiszczenia tej kwoty wyrządziłoby skarżącemu szkodę zagrażającą jego egzystencji. Z uwagi natomiast na wskazywane w skardze wady prawne decyzji wielce prawdopodobne jest, że zostanie ona usunięta z obrotu prawnego, a zatem nie jest zasadne, żeby należność została ściągnięta w drodze przymusu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 239e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Decyzją ostateczną zaś jest taka decyzja, od której nie służy odwołanie w toku postępowania podatkowego (art. 128 cytowanej ustawy). Taką decyzją niewątpliwie jest zaskarżona decyzja wydana przez organ II instancji w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego. Stosownie zaś do art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Istotny jest również fakt, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdy weźmie się pod uwagę, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Sąd nie ma kompetencji uwzględniać ani tym bardziej doszukiwać się z urzędu, a więc bez uzasadnienia wniosku, okoliczności decydujących o udzieleniu ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). W szczególności skarżący powinien wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m. inn.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie - chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (tak: postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., I FZ 481/09). Innymi słowy każda zapłata podatku wiąże się z pewną dolegliwością w postaci uszczuplenia stanu posiadania podatnika. Aby jednak możliwe było wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej podatnik musi wykazać, że w związku z wykonaniem decyzji nastąpią kwalifikowane skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w orzecznictwie fakt, że decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, sam z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (tak: postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11, LEX nr 786115). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji podniósł jedynie wysoce ogólnikowy i gołosłowny, tj. nie poparty żadnymi dowodami argument odnośnie do tego, że skarżący nie posiada wystarczających środków dla uiszczenia kwoty objętej decyzją, a jej zapłata spowoduje szkodę zagrażającą egzystencji skarżącego. Jest to zatem argumentacja niewystarczająca w świetle zaprezentowanych wyżej rozważań, ubiegający się o udzielenie tymczasowej ochrony nie wykazał bowiem ustawowych przesłanek do jej udzielenia, tj. nie wykazał, że uszczuplenie jego majątku grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Ponieważ jednak w toku postępowania skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd zatem dokonał oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez pryzmat argumentów podnoszonych przez skarżącego w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych, choć zupełnie inne są przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy (art. 246 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a inne wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jak podkreślono wyżej, nie chodzi tu bowiem o wystąpienie normalnych następstw wykonania decyzji podatkowej, ale o prawdopodobieństwo wystąpienia kwalifikowanej szkody, czy nieodwracalnych skutków. W art. 61 § 3 cytowanej ustawy chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Zapłata kwot wynikających z zaskarżonej decyzji nie spowoduje zatem, w ocenie Sądu, trudnych do odwrócenia skutków, gdyż w sytuacji wygrania sporu sądowego z organem wszystkie kwoty ulegną zwrotowi. Natomiast Sądowi ciężko było ocenić faktyczną i aktualną sytuację finansową skarżącego, z uwagi na brak współdziałania w tym zakresie ze strony wnioskodawcy. Z tego zresztą powodu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został prawomocnie oddalony, w konsekwencji czego skarżący opłacił żądany wpis od skargi. Wskazać nadto należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd winien mieć na uwadze interesy wszystkich stron postępowania, także i organu podatkowego, który stoi na straży przestrzegania przepisów podatkowych, dba także o to, by nie doszło do nieuzasadnionego uszczuplenia wpływu do budżetu państwa należności podatkowych. W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał za nieuzasadniony, a tym samym należało ten wniosek oddalić.