I SA/Kr 1639/15

WyrokWSA w Krakowie2016-01-21

Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Inga Gołowska, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, przedłużając termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, musi wykazać konkretne dowody świadczące o nieprawidłowościach w rozliczeniu, czy wystarczy uprawdopodobnienie istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, przedłużając termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, nie musi wykazywać konkretnych dowodów świadczących o nieprawidłowościach, lecz wystarczy, że uprawdopodobni istnienie uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu i konieczności dalszej weryfikacji. Sąd administracyjny bada legalność postanowienia o przedłużeniu terminu, a nie zasadność samego zwrotu podatku.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. złożyła deklarację VAT za maj 2015 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu w wysokości 284.395,00 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w związku z wszczętą kontrolą podatkową i wątpliwościami dotyczącymi transakcji wewnątrzwspólnotowych, postanowił przedłużyć termin zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak uzasadnionych przesłanek do przedłużenia terminu oraz opieszałość organu. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1639/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Waldemar Michaldo (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi R.Sp. z o.o. w K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. - skargę oddala - Postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 216 § 1 w związku z art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej O.p.) i art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) – przedłużył R. sp. z o.o. z siedzibą w K. termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. w wysokości 284.395,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji w ramach kontroli podatkowej i postępowania podatkowego. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że w dniu 9 czerwca 2015 r. do organu wpłynęła deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za maj 2015 r., w której R.sp. z o.o. z siedzibą w K. wykazała kwotę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 284.395,00 zł w terminie 25 dni. W celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za maj 2015 r. w zadeklarowanej kwocie, w dniu 25 czerwca 2015 r. wszczęto w Spółce kontrolę podatkową, która nie została zakończona do dnia wydania niniejszego postanowienia. W trakcie kontroli podatkowej na podstawie dokumentów źródłowych stwierdzono, że nowo powstała Spółka (data rejestracji w KRS 23 kwietnia 2015 r., obowiązek podatkowy w podatku VAT otwarty od dnia 6 maja 2015 r.) w dniach od 7 do 22 maja 2015 r. dokonała zakupu towarów handlowych: wyrobów funeralnych i blatów dębowych od jednego kontrahenta krajowego i w dniach od 7 do 22 maja 2015 r. dokonała wewnątrzwspólnotowych dostaw tych towarów handlowych na rzecz jednego kontrahenta z Czech. Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za okres kontrolowany wynika z wykazanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów opodatkowanych stawką podatku VAT 0%. Firmą od której R. sp. z o. o. nabywała w okresie kontrolowanym towary była polska firma W. sp. z o. o. Nabywcą tych towarów od firmy R. była czeska firma D. [...] . W trakcie kontroli ustalono, że Spółka R. nie posiadała magazynu. Zakupione towary były transportowane bezpośrednio z siedziby W., do czeskiej firmy D.. Spółka jako dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowych dostaw zostały wywiezione z kraju i dostarczone do nabywcy w Czechach okazała kserokopie następujących dokumentów: dokumenty CMR z pieczątką firmy D.. i nieczytelnym podpisem oraz kserokopię oświadczenia firmy D. z dnia 25.06.2015 r., że dokonano zakupu towarów od firmy R.. W dniu 1 lipca 2015 r. przesłuchano Ł.W. - członka zarządu R. sp. z o. o. w charakterze strony w związku z prowadzoną kontrolą podatkową. W wyniku przeprowadzonego przesłuchania ustalono, że Ł. W. nigdy nie widział zakupionego towaru, gdyż jak oświadczył nie uczestniczył ani przy jego załadunku, ani przy wyładunku. Ponadto twierdząc, że był w siedzibie firmy W. w D., nie odpowiedział na pytanie w jakim budynku mieściła się hala produkcyjna, jakie konkretnie urządzenia tam się znajdowały. Nigdy nie spotkał się osobiście z osobą reprezentującą kontrahenta czeskiego. Ponadto z przesłuchania wynika, że nadzór nad całą działalnością R.sp. z o. o. w tym nad transakcjami o znacznych wartościach został powierzony A.S. - osobie reprezentującej spółkę P. W trakcie kontroli działając na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 281 § 2 O.p. przesłano pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przeprowadzenie kontroli podatkowej w zakresie ustalenia prawidłowości i rzetelności transakcji sprzedaży dokonanych w maju 2015 r. przez spółkę W. sp. z o. o. na rzecz spółki R.. W celu potwierdzenia, czy transakcje sprzedaży miały miejsce wystosowano również wniosek do administracji czeskiej zawarty na formularzu SC AC, w związku z wykazanymi transakcjami na rzecz D.. Organ wskazał, że brak odpowiedzi na skierowane wnioski do Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz administracji czeskiej nie daje możliwości - na obecnym etapie kontroli - rzetelnej i całościowej oceny transakcji. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku do czasu zakończenia weryfikacji w ramach kontroli podatkowej i postępowania podatkowego. Po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, R.sp. z o.o. z siedzibą w K.wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając opisanemu wyżej postanowieniu: 1.naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia zwrotu podatku w sytuacji, kiedy nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie takiego postanowienia, 2.naruszenie przepisów postępowania, a to: - art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów podatkowych, bowiem organ nie wyjaśnił wszechstronnie okoliczności sprawy, nie przedstawił uzasadnionych przesłanek, którymi się kierował wydając zaskarżone postanowienie, wskazując na poparcie swoich twierdzeń jedynie okoliczności wyrwane z kontekstu, niemające oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, - art. 122 O.p. w zw. z art. 125 O.p. poprzez zaniechanie przez organ podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, bez narażania skarżącego na niepowetowane straty i utratę płynności finansowej, - art. 217 § 2 O.p. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu postanowienia jego podstawy faktycznej, jak również poprzez brak rzetelnego wskazania przesłanek pozwalających na przyjęcie, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Spółka podniosła, że w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał jako "uzasadnione wątpliwości" fakt, że Ł. W. - słuchany w charakterze strony nie uczestniczył ani przy załadunku ani przy wyładunku towaru, nie był w stanie powiedzieć, w jakim budynku mieściła się hala produkcyjna firmy W. w D., jak również to, że nigdy nie spotkał się z osobą reprezentującą kontrahenta czeskiego. Spółka podniosła, że powyższe okoliczności przywołane przez organ są niezgodne ze stanem faktycznym, zostały całkowicie wyjęte z kontekstu i przedstawione w sposób, który jest korzystny dla organu, ale z pominięciem pozostałej części wypowiedzi słuchanego Ł. W.. Uzasadnienie postanowienia nie wskazuje, aby racje przedstawione przez organ odnoszące się do uzasadnionych wątpliwości powodujących przedłużenie terminu do zwrotu podatku, były słuszne i usprawiedliwione. Autor skargi podniósł, iż organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości, wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku, tego jednak, zdaniem Spółki, zabrakło w zaskarżonym postanowieniu. Spółka wskazała, że prawdą jest, iż Ł. W. oświadczył, że nie był obecny przy załadunku ani wyładunku towaru, ale wskazał jednocześnie w jaki sposób odbywa się proces załadunku, czy wyładunku towaru oraz podał imię i nazwisko osoby, która uczestniczyła w tych czynnościach. Co więcej, Ł. W. podał, że załadunek towaru jest dokumentowany przez wykonanie zdjęć - dokumentacja fotograficzna załadunku towaru będącego przedmiotem kontrolowanych dostaw - zawierająca także daty wykonania zdjęć, została przedłożona przez skarżącego organowi. Odnosząc się do opisu hali produkcyjnej spółki W., Ł. W. wskazał wyraźnie, że będąc na miejscu stwierdził, iż znajduje się tam hala produkcyjna z urządzeniami niezbędnymi do wykonywania blatów drewnianych i funerali. Stwierdził, że nie jest w stanie dokładnie opisać sprzętu, albowiem nie posiada odpowiedniej wiedzy technicznej. Co do samej hali produkcyjnej nie był jej wstanie dokładnie opisać, albowiem nie przyglądał się jej dokładnie. Zdaniem autora skargi trudno, wbrew twierdzeniom organu, oczekiwać od Ł. W. aby był w stanie opisać dokładnie budynek, skoro było to dla niego nieistotne. W dalszej części uzasadnienia skargi zaznaczono, iż w kwestii kontrahentów z Czech Ł. W. wskazał, że nie miał z nimi osobistego kontaktu, ale kontaktowali się telefonicznie i mailowo, natomiast kontakt osobisty miał z nimi zewnętrzny manager firmy – A.S.. Spółka zauważyła, że porozumiewanie się kontrahentów za pomocą telefonu czy poczty elektronicznej jest rzeczą często spotykaną i naturalną, zwłaszcza w sytuacji gdy kontrahenci pochodzą z różnych krajów. Strona skarżąca zauważyła, że gdyby organ podatkowy w sposób prawidłowy, zgodny z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logicznego rozumowania ocenił zgromadzone dowody tj. przedłożoną przez stronę dokumentację handlową oraz zeznania Ł. W. to z pewnością nie miałby żadnych wątpliwości co do rzetelności transakcji. Spółka zwróciła także uwagę, że kontrola zasadności VAT jest z założenia kontrolą doraźną, za pomocą której w sposób szybki powinno się zweryfikować zaistniałe wątpliwości w przedmiocie zasadności zwrotu VAT. Szybkość ma tutaj aspekt kluczowy, albowiem z jednej strony pozwala na skuteczne zidentyfikowanie potencjalnych oszustów w zakresie VAT i zastosowanie adekwatnych środków wobec tych podmiotów, jak też ochronę rzetelnych podatników, którzy funkcjonują w systemie VAT przed narażeniem ich na straty ekonomiczne. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga R.sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie nie mogła zasługiwać na uwzględnienie. Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie dotyczy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 lipca 2015 r. o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w myśl którego zwrot różnicy podatku pomiędzy podatkiem naliczonym a należnym, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika Zgodnie z przywołanym ust.6 omawianego artykułu na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z: 1) faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), 2) dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34, i zostały przez podatnika zapłacone, 3) importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że art. 87 ust. 2 omawianej ustawy nie uzależnia możliwości przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT od wykazania przez organ, że zwrot ten jest nienależny, ale od uznania, że konieczna jest weryfikacja (sprawdzenie zasadności) tego zwrotu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I FSK 2058/13 nie chodzi tu o przesłanki, które mają charakter konkretnych dowodów świadczących o nieprawidłowościach w rozliczeniu, czy konkretnych zarzutów, które można postawić podatnikowi. Na tym etapie postępowania, organ decyduje bowiem wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi więc o wykazanie, że zwrot jest niezasadny, ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. W literaturze zwraca się także uwagę, że zastosowanie powołanego przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie opiera się na uznaniu administracyjnym, przy czym jest ono limitowane okolicznością warunkującą możliwość skorzystania z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia, w postaci stwierdzenia przez organ, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania", a stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wskazuje się, że przesłanki do wydania postanowienia w omawianym trybie nie stanowi sam fakt wykazania przez podatnika nadwyżki do zwrotu, ale muszą istnieć "istotne wątpliwości" co do zasadności zwrotu (por. A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług, LEX). W ocenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, organ podatkowy wskazał okoliczności przemawiające za koniecznością dalszej weryfikacji zasadności zwrotu. Z treści postanowienia wynika bowiem, że skarżąca spółka w dniach od 7 do 22 maja 2015 r. dokonała zakupu towarów handlowych (wyrobów funeralnych i blatów dębowych) od kontrahenta krajowego i w tych samych dniach dokonała dostawy tych towarów do firmy z Czech. Ustalenia organu wskazują przy tym, że spółka nie posiadała magazynu, a z przesłuchania członka zarządu skarżącej spółki Ł. W. wynika, że nigdy nie widział on zakupionego towaru (jak oświadczył nie uczestniczył ani przy jego załadunku ani wyładunku), a nadto, że będąc w siedzibie firmy od której skarżąca spółka dokonała zakupu towaru, nie potrafił wskazać w jakim budynku mieściła się hala produkcyjna, ani też jakie urządzenia się tam znajdowały. Nie spotkał się też z żadną osobą pracującą dla czeskiej firmy. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżąca spółka, w chwili ubiegania się o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym występowała jako nowy podmiot obrotu gospodarczego. Spółka została bowiem zarejestrowana w KRS dniu 23 kwietnia 2015 r., natomiast obowiązek podatkowy w podatku VAT został dla niej otwarty w dniu 6 maja 2015 r. Powyższe oznacza, iż badany w przedmiotowej sprawie zakup oraz obrót produktów funeralnych i blatów dębowych dokonany w dniach 7-22 maja 2015r. Spółka miała realizować na stosunkowo szeroką skalę od następnego już dnia po otwarciu obowiązku podatkowego w podatku VAT . Nadto należy wskazać, na skalę obrotu a tym samym relatywnie wysoką kwotę nadwyżki podatku naliczonego wykazaną do zwrotu (284.395,00 zł). Jak wynika z akt sprawy, organ podatkowy w ramach przeprowadzanej kontroli podatkowej wystąpił ze stosownym wnioskiem do administracji czeskiej o zweryfikowanie, czy transakcje sprzedaży z czeską spółką D. miały faktycznie miejsce, a także wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z prośbą o przeprowadzenie kontroli podatkowej w zakresie ustalenia prawidłowości transakcji dokonanych w maju 2015 r. przez polskiego kontrahenta skarżącej spółki tj. W. sp. z o.o. z siedzibą w D.. Akta kontrolowanej sprawy wskazują, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia odpowiedzi na skierowane zapytania jeszcze nie nadeszły. W ocenie Sądu trafne są wnioski organu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał wątpliwości, co do rzeczywistego przebiegu transakcji wewnątrzwspólnotowych (nabycia i dostawy towarów), a brak odpowiedzi na wysłane do organów podatkowych wnioski nie pozwalał na jednoznaczną ocenę, czy wykazany w deklaracji VAT-7 zwrot podatku jest zasadny. Odnosząc się do postawionego w skardze zarzutu bezczynności organu, czy też prowadzenia postępowania w sposób opieszały wyjaśnić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga na postanowienie organu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku, a nie skarga na bezczynności, czy też przewlekłość postępowania. Kontrola Sądu odnosi się więc wyłącznie do oceny poprawności wydanego postanowienia. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że organ podatkowy w okresie pomiędzy wszczęciem kontroli, a wydaniem postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu (tj. od 25 czerwca 2015 r. do 3 lipca 2015 r.) podjął szereg czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym m.in. wystosował pisma do innych organów podatkowych w sprawie przeprowadzenia kontroli u kontrahentów skarżącej spółki, dokonał przesłuchania osoby reprezentującej spółkę, a także dokonał weryfikacji zgromadzonych rachunków i dokumentów księgowych. Jeśli natomiast chodzi o wyrażoną w art. 125 O.p. zasadę szybkości postępowania to wyjaśnić należy, że nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie może być realizowana kosztem dokładności i rzetelności prowadzonego postępowania, a ten obowiązek kierowany do organów podatkowych został wymieniony przez ustawodawcę na pierwszym miejscu. Czynności podjęte przez organ podatkowy na kontrolowanym etapie postępowania wskazują na szczegółowe podejście organu do kwestii weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Długi okres tej weryfikacji związany jest natomiast ze złożonością stanu faktycznego sprawy, a także z oczekiwaniem na rezultat działań innych organów podatkowych, w tym organów czeskich. W tym kontekście zauważyć należy, że ustawodawca przewidział w art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług rekompensatę dla podatnika z tytułu przedłużenia terminu zwrotu. W przypadku bowiem, gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. Gwarancję ochrony interesów podatnika stanowi też regulacja art. 87 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług, w której przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu. Z instytucji tej strona skarżąca nie skorzystała. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 217 § 2 O.p. poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej zaskarżonego postanowienia, raz jeszcze wskazać należy, że podstawą wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu są okoliczności, które wskazują na potrzebę dodatkowej weryfikacji dokonywanych rozliczeń. Organ nie jest natomiast zobowiązany do wskazywania na tym etapie postępowania merytorycznych powodów odmowy dokonania zwrotu podatku VAT. Z akt sprawy wynika, że podjęte przez organ podatkowy czynności kontrolne związane były z zaistnieniem określonego stanu faktycznego, który stanowił podstawę podjęcia odpowiednich kroków w celu ochrony interesów finansowych budżetu Państwa. W tym stanie rzeczy, przedłużenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego terminu zwrotu podatnikowi nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, było uzasadnione. Organ w wystarczającym zakresie podał okoliczności, które w jego ocenie zaważyły na konieczności zweryfikowania zasadności zwrotu podatku. Istnienie tych okoliczności, ujawnionych w trakcie kontroli podatkowej było konieczną i wystarczającą przesłanką, do wydania w trybie art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług zaskarżonego postanowienia. W tym miejscu należy podkreślić, iż zasadność zwrotu podatku skarżącej Spółce uzależniona jest nie tylko od poprawności dokumentacji podatnika, ale wymaga też pozytywnego zweryfikowania istnienia transakcji po stronie jej kontrahentów. Jak wskazano powyżej, już samo powzięcie przez organ uzasadnionych wątpliwości co do zasadności (wiarygodności) rozliczeń podatkowych, zasadności zwrotu, daje podstawę do przedłużenia terminu zwrotu. Przepis art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie nakłada na organ obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości. Z tych względów w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, iż organ nie musi udowodnić uchybienia, a jedynie uprawdopodabniać wątpliwości co do zasadności zwrotu i konieczności dalszej ich weryfikacji (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 czerwca 2015r. sygn. I SA/Bk 291/15 ) Przy przeciwnym założeniu instytucja przedłużenia terminu zwrotu przyznana organom podatkowym przez ustawodawcę w art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nigdy nie miałaby zastosowania. Wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu musiałoby być bowiem w istocie poprzedzone rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej zasadności deklarowanego zwrotu. Podsumowując stwierdzić należy, że organ wykazał w zaskarżonym postanowieniu okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT. Przedstawiona ocena tych okoliczności jest zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p. Z kolei skarżący nie podważył skutecznie twierdzenia organu, że w świetle całości dokonanych ustaleń wniosek o zwrot różnicy podatku wymaga dodatkowej weryfikacji. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo zastosował zatem art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Końcowo Sąd ponownie wskazuje, że odrębną kwestią od prawidłowości wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, gdy istnieją wątpliwości co do zasadności i samej kwoty zwrotu VAT wynikającej z deklaracji podatkowej, jest kwestia ewentualnej przewlekłości prowadzenia postępowania dotyczącego weryfikacji zwrotu VAT. Czym innym jest bowiem akt administracyjny w postaci postanowienia, wydany w toku czynności sprawdzających, w którym stwierdza się, że termin zwrotu VAT zostaje przedłużony, z uwagi na potrzebę wykonania dalszych czynności, a czym innym istnienie opieszałości organu podatkowego przy podejmowaniu czynności w postępowaniu weryfikacyjnym dotyczącym zwrotu VAT. Kwestia przewlekłości postępowania w tym zakresie może stanowić przedmiot odrębnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po spełnieniu wymogów formalnych do wniesienia skargi. Spółce, w celu wyeliminowania przedłużającego się postępowania o zwrot VAT, służą prawem przewidziane środki. W związku z tym w rozpoznawanej sprawie Sąd nie może zająć merytorycznego stanowiska w kwestii ewentualnej przewlekłości postępowania, gdyby nawet doszło do niej, już po wydaniu będącego przedmiotem kontroli Sądu postanowienia w zakresie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu VAT. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło