I SA/Kr 1672/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G.-S. i M. G.- S. reprezentowanych przez adwokata A.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku z tytułu darowizny postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 14 listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżących M. G.-S. i M. G. –S. reprezentowanych przez adwokata A.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku z tytułu darowizny. W uzasadnieniu powyższego wniosku, uzupełnionego na wezwanie tut. Sądu pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. wskazano, że M.G.-S. jest emerytką, obecnie ciężko choruje i przeznacza otrzymywaną emeryturę na koszty leczenia. Skarżąca M.G.-S. jest natomiast studentką uczącą się w A., na którą to okoliczność pełnomocnik dołączył kserokopię legitymacji studenckiej. Oświadczył również, że całe niewielkie środki pieniężne, które posiada wydatkuje na studiowanie. Zaznaczono również, że skarżące otrzymały upomnienie, które poprzedza wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem pełnomocnika egzekucja zostanie prawdopodobnie wszczęta z nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego, przy pomocy którego M.G.-S zaspakaja swoje potrzeby mieszkaniowe. Pociągnie za sobą znaczne wydatki w postaci kosztów opisu, oszacowania, obwieszczenia o licytacji i samej licytacji, wreszcie doprowadzi do sprzedaży lokalu mieszkalnego, co doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Istotny jest również fakt, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdy weźmie się pod uwagę, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Sąd nie ma kompetencji uwzględniać ani tym bardziej doszukiwać się z urzędu, a więc bez uzasadnienia wniosku, okoliczności decydujących o udzieleniu ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). W szczególności skarżący powinien wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m. inn.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie - chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (tak: postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., I FZ 481/09). Innymi słowy każda zapłata podatku wiąże się z pewną dolegliwością w postaci uszczuplenia stanu posiadania podatnika. Aby jednak możliwe było wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej podatnik musi wykazać, że w związku z wykonaniem decyzji nastąpią kwalifikowane skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w orzecznictwie fakt, że decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, sam z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (tak: postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11, LEX nr 786115). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżących sformułował w skardze bardzo lakoniczne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z którego nie wynikają żadne okoliczności dotyczące jego sytuacji majątkowej i zdrowotnej. Nie wystarczy w tej materii gołosłowne, ogólnikowe i nie poparte żadnymi wyliczeniami i dokumentami źródłowymi stwierdzenie o tym, że wszystkie dochody wydatkowane są bądź na leczenie (w przypadku M.G.-S), bądź też na koszty nauki za granicą (w przypadku M.G.-S). Powołując się na trudną sytuację materialną należało wskazać w jakiej wysokości skarżące otrzymują świadczenie i przedłożyć jednocześnie dowody dokumentujące wysokość uzyskiwanych dochodów i ich źródło, na jakim poziomie plasują się ich miesięczne wydatki, załączyć stosowne rachunki, faktury za leki i leczenie. Tylko w takiej sytuacji możliwa byłaby ocena rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących pod kątem przesłanek zawartych w art. 61 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych okoliczności fachowy pełnomocnik skarżących winien sobie zdawać sprawę, zwłaszcza, że tut. Sąd, mimo iż nie był do tego zobligowany, wezwał o udokumentowanie twierdzeń podnoszonych we wniosku. Skarżące zatem w opinii Sądu nie wykazały, by na skutek zapłaty zaległego podatku lub wyegzekwowania go w drodze przymusowej zaszło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Może co najwyżej dojść do pogorszenia warunków egzystencji, ale nie jest to powód, aby wstrzymywać wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2005 r., II GZ 111/05). Wskazać też należy, że w art. 61 § 3 cytowanej ustawy chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Zapłata podatku wynikającego z zaskarżonych decyzji (w łącznej kwocie 5.709 zł) nie spowoduje zatem trudnych do odwrócenia skutków, gdyż w sytuacji wygrania sporu sądowego z organem wszystkie kwoty ulegną zwrotowi. Również okoliczność wszczęcia przez organ ewentualnej egzekucji nie usprawiedliwia wstrzymania wykonania decyzji podatkowej. Po pierwsze nie mogą przemawiać za uwzględnieniem wniosku okoliczności hipotetyczne, tj. na gruncie niniejszej sprawy szeroko eksponowane przez pełnomocnika skarżących i niczym nieuzasadnione przekonanie, iż organ będzie prowadził egzekucję z nieruchomości. Wskazać należy, że na tym etapie postępowania, przed wszczęciem ewentualnej egzekucji jest to okoliczność wątpliwa, choćby z uwagi na to, iż skarżące mają stały dochód, który nadaje się do zajęcia egzekucyjnego, poza tym wysokość podatku do zapłaty (5.709 zł) wskazuje, iż wszczynając egzekucję z nieruchomości organ naraziłby się na zarzut zastosowania niewspółmiernego i nadmiernie dolegliwego środka egzekucyjnego. W art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe (bądź istotnie utrudnione) przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazana w art. 61 § 3 cytowanej ustawy nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa przy tym na wnioskodawcy (tak: postanowienie NSA z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 1134/11, LEX nr 795341, postanowienie NSA z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 1693/10, LEX nr 795228, postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 489/11, LEX nr 783792). Zaznaczyć wreszcie trzeba, że w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.) istnieją ograniczenia egzekucji (art. 8-10 tej ustawy), które gwarantują zachowanie zobowiązanemu wystarczających warunków, według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji - choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem egzekucji. Wskazać na zakończenie również należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd winien mieć na uwadze interesy wszystkich stron postępowania, także i organu podatkowego, który stoi na straży przestrzegania przepisów podatkowych, dba także o to, by nie doszło do nieuzasadnionego uszczuplenia wpływu do budżetu państwa należności podatkowych. W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał za nieuzasadniony, a tym samym należało ten wniosek oddalić.