I SA/Kr 1673/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 05.08.2011r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007rok postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 05.08.2011r. nr [...],w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007rok. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.B. ur. w 1967r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubiną U.B. ur. w 1974r. oraz synem K.B. ur. w 1995r. Wszystkie trzy osoby mieszkają w mieszkaniu o pow. 34,34 m2 będącym własnością M. B. i B. B. Wnioskodawca podaje , iż nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej a jego konkubina nie uzyskuje dochodów. Decyzją Burmistrza Miasta C., z dnia 02.07.2010r. J.B. wykreślony został z ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca prowadzący działalność pod firmą J. B. "R". Jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 2000 zł. i obejmują : koszty utrzymania w wysokości 600 zł. i spłatę rat kredytowych (Bank Millennium S.A. – 630 zł. , Lukas – Bank S.A. – 380 zł. i 200 zł., Sygma Bank S.A.– 150 zł. ). Strona skarżąca oświadcza, iż wydatki pokrywane są z pieniędzy, które zostały jej zwrócone z Towarzystwa Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w C. w ramach wpłaconej uprzednio "zapłaty partycypacji". Wpłata tych pieniędzy w kwocie 43 455,50 zł. na konto TBS sp. z o.o. w C. miała miejsce dnia 09.06.2009r. Rezygnacja J. B. z najmu mieszkania przy ul. S. w C. wraz z wnioskiem dotyczącym zwrotu kosztów wpłaconej partycypacji przyjęta została natomiast przez TBS sp. z o.o. w C. , dnia 29.01.2011r. Strona skarżąca twierdzi, iż nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Z zaświadczenia nr [...] wydanego przez Starostę C. dnia 15.11.2011r. wynika, że samochód J.B. marki Chrysler 300 M został zajęty przez komornika sądowego dnia 07.04.2011r. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty sądowe czy koszty wynagrodzenia pełnomocnika w razie przyznania prawa pomocy. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04 ). Kluczową kwestią w rozpatrywanym przypadku jest analiza przesłanki z art. 246§1 w/w ustawy dotyczącej wykazania przez stronę takiej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Tymczasem J. B. z jednej strony pisze we wniosku o przyznanie prawa pomocy (formularz PPF) , że nie pracuje , nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada oszczędności a z drugiej, w później nadesłanym piśmie z dnia 21.11.2011r. twierdzi, iż miesięczne wydatki w kwocie 2000 zł. pokrywa z sumy zwróconej przez TBS sp. z o.o. w C. Fakt ten poddaje pod wątpliwość wiarygodność oświadczeń strony skarżącej. Trzeba przy tym zwrócić uwagę , iż po pierwsze nie wiadomo ile w chwili obecnej pieniędzy znajduje się w jej posiadaniu, po drugie zaś wnioskodawca wydaje miesięcznie kwotę 1 360 zł. na spłatę zobowiązań kredytowych. W świetle natomiast ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, prywatne zobowiązania finansowe nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10). Biorąc więc pod uwagę powyższe okoliczności , stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykazała w sposób bezsprzeczny, iż przyznanie jej prawa pomocy jest zasadne. W związku z tym , na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt. 1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr. 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.