I SA/Kr 1677/09

WyrokWSA w Krakowie2010-04-06

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Paweł Dąbek, Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, uznając je za dokumentujące czynności nieodbywające się faktycznie, w sytuacji gdy podatnik zarzucał niepełny materiał dowodowy i naruszenie przepisów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia sprawy, a ciężar dowodu nie może być rozumiany w sposób nieograniczony, zwłaszcza gdy podatnik nie współpracuje i nie przedstawia dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Brak współpracy podatnika i nieprzedstawienie dowodów uniemożliwiło organom dalsze postępowanie dowodowe, co nie stanowi naruszenia przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, które określiły E. C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 roku oraz różnicę podatku do przeniesienia. Organy zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "K" W. Ł., uznając, że dokumentują one czynności, które nie zostały faktycznie wykonane. E. C. wniósł odwołanie, a następnie skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym i brak skorzystania z opinii biegłych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1677/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r., sprawy ze skarg E. C., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23 września 2009 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz różnicy podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za, styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, grudzień 2004 r., - skargi oddala - Decyzjami z 24 czerwca 2009 roku, znak [...] oraz [...] do [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił wobec E. C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i grudzień 2004 roku. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 roku, Nr 8, poz. 65 ze zm.), art. 21 § 3 o.p. oraz art. 99 ust. 12 ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Decyzją z tego samego dnia, znak [...], ustalona została różnica podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2004 roku, w oparciu o art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 roku, Nr 8, poz. 65 ze zm.), art. 21 § 3 i § 3a o.p. oraz art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) W uzasadnieniach organ pierwszej instancji powołał się na stwierdzone nieprawidłowości w rozliczaniu podatku od towarów i usług. Nie uwzględnił podatku naliczonego, wynikającego z faktur, wystawianych przez firmę "K" W. Ł. Zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, faktury te dokumentują czynności, które nie zostały faktycznie wykonane, a zatem nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego. Podniesiono m. in., że roboty zlecone zostały określone w dokumentach bardzo ogólnikowy, brak dowodów, by w 2004 roku W. Ł. zatrudniał jakichkolwiek pracowników, nie ma też dowodów na zakup przez niego materiałów, posiadanie odpowiedniego sprzętu. W. Ł. pieniądze, wpływające na jego rachunek, natychmiast wypłacał lub przekazywał dalej, a firma "K" nie została zgłoszona inwestorowi jako wykonawca. E. C. wniósł w terminie odwołanie. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez naliczenie dodatkowej wartości podatku dochodowego, a także naruszenie postępowania, a to art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 o.p. Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z 23 września 2009 roku, znak [...] do [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje, w podstawie prawnej powołując art. 233 § 1 pkt 1 o.p. Organ odwoławczy uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione. Podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, iż zakwestionowane przez niego faktury dokumentują roboty budowlane, które nie zostały wykonane przez firmę "K" W. Ł. Zaznaczył, że co prawda umowa o roboty budowlane, jako mająca charakter ramowy, mogła być w dużym stopniu ogólna, jednakże żadna z osób, przesłuchanych na okoliczność zakresu zleconych robót nie potrafiła precyzyjnie go określić. Nie ma dowodu, aby w obiektach, których roboty dotyczyły, pracowały osoby zatrudniane przez W. Ł., podobnie jak brak dowodu na zakupy przez niego materiałów budowlanych, nie dysponował on też odpowiednim sprzętem. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że o poprawności, rzetelności, zupełności i obiektywizmie ustaleń organu pierwszej instancji świadczy to, iż w przypadku robót w Urzędzie Gminy W. ustalenia są przeciwstawne- tam organ uznał, że roboty rzeczywiście wykonała firma W. Ł, a faktura je dokumentująca odzwierciedla rzeczywisty stan prawny. E. C. wniósł w terminie skargi na powyższe decyzje, domagając się ich uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, art. 200a § 1, art. 229 oraz art. 233 § 2 o.p. Skarżący podniósł, że decyzje, wydane w sprawie, zostały oparte o niepełny materiał dowodowy, skompletowany pod z góry założoną tezę. Wskazał, że ustalenie, jakoby faktura była fikcyjna wymaga wykazania, że nie doszło do wykonania robót, które dokumentuje, zaś ciężar dowodu po wyczerpaniu dowodów, przedstawionych przez podatnika, leży po stronie organu podatkowego. Zarzucił, że żaden z organów nie skorzystał z opinii biegłych czy oględzin miejsca zdarzenia. E. C. podniósł również, że brak protokołów, brak wskazania przez świadków zakresu robót świadczy jedynie o tym, iż nie fabrykowali oni dowodów ani nie próbowali przygotowywać świadków do zeznań. Jedynie w przypadku robót w Urzędzie Gminy W. organ kontrolny działał prawidłowo. Zarzucił nadto, że nie może stanowić argumentu na jego niekorzyść brak dowodów zakupu materiałów przez W.Ł., gdyż uzasadniał on ten fakt w swoich zeznaniach. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie. Skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt I SA/Kr 1677/09 do I SA/Kr 1684/09. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy o sygnaturach akt I SA/Kr 1677/09 do I SA/Kr 1684/09 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, postanawiając prowadzić je pod sygnaturą akt I SA/Kr 1677/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia takich uchybień, Sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Ponieważ Sąd, kontrolując z urzędu postępowanie organów podatkowych (organów kontroli podatkowej), nie dostrzegł żadnych naruszeń prawa, dających podstawę do wyeliminowania zaskarżonych rozstrzygnięć z obrotu prawnego, skarga podlegała oddaleniu. Stosownie do art. 121 § 1 o.p., postępowanie podatkowe winno być prowadzone w taki sposób, aby wzbudzić zaufanie do organów podatkowych. W szczególności organy te mają obowiązek- w myśl art. 122 o.p.- podjąć wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a zgodnie z art. 187 § 1 o.p. – winny zgromadzić i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przywołanych przepisów w kontrolowanym postępowaniu podatkowym. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej podjął wszelkie niezbędne działania w celu zgromadzenia całego dostępnego materiału dowodowego oraz wszechstronnie go rozpatrzył, dokonując ustaleń w oparciu o swobodną ocenę dowodów. Istotnie, to na organach podatkowych spoczywa co do zasady ciężar dowodu, jednakże w niniejszej sprawie wszystkie okoliczności istotne, a zatem takie, których ustalenie było niezbędne dla właściwego zastosowania norm prawa materialnego- zostały przez organ ustalone na podstawie przeprowadzonych dowodów. Słusznie podkreśla się jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że obowiązek poszukiwania faktów i dowodów, spoczywający na organach podatkowych, nie może być nieograniczony (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 27 października 2009 roku, sygn. akt I SA/Gl 379/09, Lex Omega nr 534548 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 października 2009 roku, sygn. akt III SA/Wa 631/09, Lex Omega nr 533785). Nie można ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym rozumieć w taki sposób, że jeżeli tylko podatnik wskaże jakieś okoliczności, nie popierając ich żadnymi dowodami ani nawet w żaden sposób ich nie uprawdopodobniwszy, organy – które uprzednio zgromadziły już materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie stanu faktycznego – byłyby zobowiązane poszukiwać dalszych dowodów, aby obalić gołosłowne twierdzenia strony (podobnie- Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 grudnia 2006 roku, sygn. akt I FSK 296/06, Lex Omega nr 262767). Tym bardziej nie sposób zarzucić organom podatkowym naruszenia przepisów, normujących postępowanie dowodowe w sytuacji, kiedy żądały one przedłożenia dokumentów, wskazania źródeł dowodu czy też usiłowały dowód przeprowadzić, zaś podatnik im to uniemożliwił. W całości wypada zaakceptować pogląd, że w dobrze pojętym interesie podatnika leży dołożenie wszelkiej staranności we współpracy z organami podatkowymi (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 grudnia 2008 roku, sygn. akt II FSK 1327/07, Lex Omega nr 515351). W kontrolowanym postępowaniu podatkowym trudno dopatrzyć się takiej współpracy ze strony skarżącego. Przesłuchanie E. C. przerwano na jego wniosek i pomimo licznych wysiłków organów podatkowych – nie zostało dokończone, przy czym podatnik, zasłaniając się stanem zdrowia, nie wyraził zgody na przesłuchanie w miejscu zamieszkania. M. C. (prowadząca wspólnie z mężem działalność gospodarczą) odmówiła natomiast w ogóle zgody na przesłuchanie. Organy podatkowe wzywały skarżącego do wskazania źródeł dowodów poprzez podanie danych pracowników, mogących potwierdzić w zeznaniach, iż kwestionowane roboty rzeczywiście wykonała firma "K", jednakże E. C. żadnych danych nie wskazał. W takiej sytuacji nie można uznać, aby organy podatkowe uchybiły obowiązkowi zgromadzenia całego materiału dowodowego i ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych. Skarżący podniósł nadto zarzuty naruszenia art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p. Zgodnie z tymi przepisami jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, a może przyczynić się do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy; art. 181 zawiera nadto przykładowe wyliczenie dowodów w postępowaniu podatkowym. Jak słusznie podkreślały organy podatkowe, skarżący w toku postępowania dowodowego zachowywał się zazwyczaj biernie, nie przedkładając dowodów ani nie formułując żadnych wniosków dowodowych. W szczególności nie można uznać za wniosek dowodowy zarzutu odwołania, jakoby należało dokonać konfrontacji świadków. Skarżący nie wskazał których świadków- jego zdaniem- należało skonfrontować, ani też na jaką okoliczność taki szczególny dowód należało przeprowadzić. Kolejnym podniesionym zarzutem było rzekome naruszenie art. 200a § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy przeprowadzi z urzędu rozprawę, jeżeli zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że przesłanki przeprowadzenia postępowania dowodowego na rozprawie zostały tak sformułowane, iż- co do zasady- możliwość jej przeprowadzenia będzie istniała jedynie wyjątkowo. Jeżeli bowiem zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych elementów stanu faktycznego, organ odwoławczy, dokonując tych czynności na rozprawie, naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 o.p.). Konieczność wyjaśniania istotnych okoliczności faktycznych, ujawniona przez organ odwoławczy, winna skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, co wynika z art. 233 § 2 o.p. Jednakże w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wyczerpująco ustalił cały niezbędny stan faktyczny i przeprowadzanie rozprawy- nawet rozumianej jako wyjątkowy tryb postępowania dowodowego- nie było uzasadnione. Podobnie nie można przypisać organowi odwoławczemu naruszenia art. 299 o.p., a zatem bezpodstawnego nie przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Skoro ustalenia organu pierwszej instancji były wyczerpujące i oparte na pełnym materiale dowodowym, a skarżący w odwołaniu nie wskazał nowych dowodów, brak było podstaw do uzupełniania postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie. Reasumując należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe, poprzedzające wydanie decyzji w sprawie, zostało przeprowadzone rzetelnie i wyczerpująco, brak zatem podstaw, aby kwestionować ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny. Zarzuty skarżącego w tym zakresie, nie poparte żadnymi dowodami, należy uznać za wyłącznie polemikę z ustaleniami organów. Co za tym idzie, Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie zastosował art. 233 § 1 pkt 1 o.p., utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargi oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło