I SA/Kr 1684/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.R. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 24.08.2012r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 24.08.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1683/12 K. R. ur. w 1974r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną W.R. ur. w 1973r., córką K.R. ur. w 1991r. i synem A.R. ur. w 1993r. K.R. prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje ok. 15 000 zł, miesięcznie. W 2011r. uzyskał dochód w wysokości 9 642,92 zł. przy przychodzie na poziomie 2 370 924,48 zł. W BNP Parabis Fortis Bank Polska S.A. ma on uruchomiony kredyt w kwocie 46 195,86 zł. a jego zadłużenie wobec Banku Gospodarstwa Krajowego wynosi 20 983,69 zł. W stosunku do niego toczy się postępowanie egzekucyjne prowadzone pod sygn. akt [...] przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., z wniosku wierzyciela: Banku PEKAO S.A w Warszawie, dotyczące należności głównej w wysokości 848,27 zł. Dnia 13.08.2012r. wystosowane zostało natomiast przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. "zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank", z którego wynika, że w stosunku do K.R. zostały wystawione tytuły egzekucyjne na łączna kwotę 1 375 842,03 zł. Żona W.R. jest zatrudniona w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. i pobiera z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1999,49 zł. miesięcznie, netto (dowód: historia rachunku W. R. i K. R. znajdującego się w PKO BP S.A.- transakcja z dnia 26.11.2012r., 25.10.2012r.) czego jednak wnioskodawca nie podał w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W 2011r. uzyskała ona dochód w wysokości 35 673,24 zł. K. R. studiuje w trybie dziennym a syn ma zamiar podjąć studia w trybie zaocznym. Wydatki rodziny obejmują : czynsz za mieszkanie – 655 zł., usługi telekomunikacyjne - 46,37 zł., opłatę za energię elektryczną – 172,79 zł., opłatę za gaz – 47,57 zł. Wnioskodawca jest właścicielem; mieszkania o wartości 150 000 zł., obciążonego hipoteką z tytułu zaciągniętego kredytu, dwóch samochodów towarowych służących do prowadzenia jego działalności gospodarczej oraz samochodu osobowego, na który zaciągnięty został kredyt. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 2012r. , poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11). Z art. 246§1 w/w ustawy wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja nie daje natomiast zdaniem orzekającego podstaw do przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K.R. uzyskuje bowiem wysoki, miesięczny dochód w wysokości 15 000zł. Jego żona również otrzymuje co miesiąc wynagrodzenie. Stąd przy podanych przez wnioskodawcę sumach miesięcznych opłat utrzymanie nawet czteroosobowej rodziny nie stanowi problemu. Biorąc również pod uwagę minimalne wynagrodzenie za pracę w 2012r. określone Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13.09.2011r. (Dz.U. z 2011r., nr 192, poz. 1141 ) i wynoszące 1500 zł. stwierdzić trzeba, że nie można w sytuacji K. R. mówić o znamionach ubóstwa czy biedy, które predestynowałyby do przyznania prawa pomocy (por. też postanowienie NSA z dnia 02.08.2006r., sygn. akt. I OZ 1111/06). Uzyskiwane przez wnioskodawcę wynagrodzenie czyni natomiast możliwym poczynienie przez niego oszczędności na koszty sądowe w postaci wpisu od skargi zarówno w tej sprawie (2204 zł.) jak i w sprawie o sygn. I SA/Kr 1683/12 (1904 zł.). Łączna suma wpisów w obu tych sprawach (4108 zł.) i tak stanowi bowiem wartość ponad trzykrotnie niższą od miesięcznego dochodu wnioskodawcy. W świetle w/w okoliczności, na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych nie jest więc zasadne. W związku z tym, rozpatrywany wniosek oddalono , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz .270).