I SA/Kr 1759/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 10.09.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu postanawia: 1. oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. ustanowić dla R.K. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.K. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 10.09.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" R.K. ur. w 1978r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zatrudniony jest w S. Sp. z o.o. w K., na podstawie umowy o pracę i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w łącznej wysokości 6 040 zł., brutto, miesięcznie. Jednak z powodu potrąceń jego rzeczywista pensja wynosi 2 008,43 zł. miesięcznie , netto. Wnioskodawca podnosi jednocześnie , iż w niektórych miesiącach korzysta z pomocy finansowej ojca – K.K.. W 2012r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej R.K. osiągnął dochód w wysokości 8 700 zł., przy przychodzie na poziomie 30 969 zł. Wynajmuje on mieszkanie w K., za które płaci czynsz w wysokości 1100 zł., miesięcznie. Opłata za energię elektryczną wynosi ok. 68,79 zł. (opłata za okres od 22.05.2013r. do 26.06.2013r.) a za gaz ok. 83,79 zł. (opłata za czerwiec 2013r.).Wydatki na artykuły spożywcze , artykuły gospodarstwa domowego, odzież, przejazdy komunikacją miejską pochłaniają stronie skarżącej ok. 700 -1000 zł., miesięcznie a koszty paliwa użyczonego od ojca samochodu wynoszą ok. 400 zł., miesięcznie. R.K. podaje , iż nie posiada oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Z zaświadczenia wydanego przez Starostwo Powiatowe w N., Wydział Komunikacji i Transportu, dnia 11.12.2013r. wynika, iż jest on właścicielem pojazdu marki BMW 318 CABRIO oraz współwłaścicielem pojazdu VOLVO V 70. Strona skarżąca zaznacza jednak, że nie posiada już żadnych praw do tych samochodów a dane zawarte w przedmiotowym zaświadczeniu są wynikiem nie dopełnienia formalności związanych z przerejestrowaniem pojazdów przez nowych właścicieli. Wnioskodawca podkreśla, że w stosunku do jego osoby prowadzona jest egzekucja w kwocie nie mniejszej niż 70 000 zł. a do tej pory otrzymał on 9 decyzji podatkowych na kwotę ok. 100 000 zł. Stąd też nie jest w stanie ponieść kosztów przedmiotowego postępowania. Stwierdza również , że uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie było podyktowane obawą przed odrzuceniem skargi a pieniądze na ten cel założył za stronę skarżącą ojciec. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego, w razie zwolnienia skarżącego obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11 ). W niniejszej sprawie, jak i w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 1758/13, I SA/Kr 1760 - 62/13, taka partycypacja ze strony wnioskodawcy jest możliwa, co uwidacznia wpłacenie kwot stanowiących wysokość wpisów od skarg, we wszystkich w/w postępowaniach, w łącznej kwocie 1535 zł. (394 zł. + 293 zł. + 317 zł. + 217 zł. + 314 zł.= 1535 zł.). Wprawdzie wpłaty nastąpiły z konta ojca wnioskodawcy K.K. fakt ten nie obala jednak przyjętej wcześniej tezy dotyczącej możliwości płatniczych strony skarżącej w kwestii uiszczenia wpisów od skarg. Prawo pomocy jako rozwiązanie wyjątkowe i szczególne powinno być przyznawane w sytuacjach kiedy strona nie ma funduszy na prowadzenie postępowania i nie może ich znikąd pozyskać. Tymczasem w przedmiotowej sprawie pozyskanie środków pieniężnych jest możliwe. Ojciec wnioskodawcy jest bowiem w stanie udzielić mu takiej pomocy finansowej , która pozwoli pokryć wpisy od w/w skarg, stanowiące na obecnych etapach postępowań koszty sądowe. Stąd też przedmiotowy wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za niezasadny i oddalić. Biorąc jednak pod uwagę wysokość zarobków R.K., jego wydatki oraz fakt , iż uzyskał on już pomoc finansową od ojca, orzekający uznał , że nie można rozciągać, w omawianym przypadku, obowiązku partycypacji w kosztach postępowania również na konieczność pokrycia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Stąd też przychylił się, w tym zakresie, do wniosku strony skarżącej. W związku z powyższym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§1-3, art. 246§1 pkt. 1 i 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).