I SA/Kr 1783/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-10-01

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, prowadząca działalność gospodarczą i osiągająca zyski, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dla osoby prawnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli spółka posiada znaczący majątek trwały, osiąga przychody i zyski, a także dysponuje środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych, które przewyższają wysokość kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter fakultatywny i powinno być stosowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy obiektywnie niemożliwe jest poniesienie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka "T" Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. Spółka wykazała znaczący kapitał zakładowy i zapasowy, wartość środków trwałych, osiągane przychody i zyski, a także posiadała środki pieniężne na rachunkach bankowych. Mimo wskazania na pogarszającą się kondycję spółki, sąd uznał, że jej sytuacja finansowa nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "T" Sp. z o.o. w C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej , z dnia 23.08.2011r., nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za styczeń, luty, marzec , kwiecień, maj, czerwiec 2010r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "T" Sp. z o.o. w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 23.08.2011r., nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za styczeń, luty, marzec , kwiecień, maj, czerwiec 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1127/11 "T" Sp. z o.o. w C. zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy spółki wynosi 2 550 000 zł., zapasowy na dzień 31.12.2011r. wynosił 347 988,44 zł. a na koniec czerwca 2012r. opiewał na kwotę 282 676,44 zł. Wartość środków trwałych strony skarżącej według bilansu na dzień 31.12.2011r. wynosiła 3 045 510,01 zł. a na koniec czerwca 2012 wynosiła 3 413 110,12 zł. W roku 2011 spółka osiągnęła zysk w wysokości 578 050,92 zł., przy przychodzie na poziomie 7 078 630,98 zł. a na koniec czerwca 2012r. jej zysk wynosił 349 719,47 zł. przy przychodzie na poziomie 3 639 619,63 zł. Na koniec czerwca 2012r. spółka posiadała w kasie i na rachunkach kwotę 777 651,18 zł. W chwili obecnej ma konto w BRE Banku S.A., na którym zgromadzona jest kwota 473,76 zł. oraz konto w Banku BPH S.A., którego saldo opiewa na sumę 10 625,44 zł. Strona skarżąca podnosi , iż kondycja spółki pogarsza się , o czym świadczy m.in. fakt, iż począwszy od 2010r. liczba automatów do gry o niskich wygranych, na których swoją działalność opiera spółka stale maleje, ograniczając tym samym przychód z ich działalności. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Nie sposób też nie zgodzić się z tezą, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Tymczasem sytuacja strony skarżącej nie wskazuje , iż nie ma ona środków na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 3 932 zł. Spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów o czym świadczy wielkość jej przychodów. Uzyskuje z tej działalności dochód , który wielokrotnie przewyższa koszty sądowe. Posiada obecnie środki trwałe wyceniane na kwotę 3 413 110,12 zł., których wartość od początku roku wzrosła o 367 600,11 zł. (3 413 110,12 zł. – 3 045 510,01 zł. = 367 600,11 zł.) W ich skład wchodzą; grunty, urządzenia techniczne, maszyny, środki transportu oraz inne środki trwałe. Zauważyć, natomiast wypada, iż posiadanie majątku , szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r. , sygn. II GZ 56/05). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki , może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe. (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). Wreszcie podkreślić trzeba, że spółka na koniec czerwca 2012r. miała w kasie i na rachunkach kwotę 777 651,18 zł. a w chwili obecnej na obu rachunkach bankowych posiada sumę 11 099,20 zł. ( 473,76 zł. + 10 625,44 zł. = 11 099,20 zł.), która ponad dwukrotnie przewyższa wartość wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Tak więc środki te zupełnie swobodnie pozwalają na uiszczenie przez wnioskodawcę kosztów sądowych. Należy pamiętać, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania " danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę w/w okoliczności, z całą pewnością nie zachodzi. Stąd też , przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych byłoby niezasadne. W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło