I SA/Kr 1798/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Maria Zawadzka WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. Decyzją z dnia 23 marca 2009 r., nr [...]Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego określił M. Ś. zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości. W wyniku wniesionego przez podatnika odwołania decyzją z dnia 17 czerwca 2009 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji i określił na nowo zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym. Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej M. Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 r. tut. Sąd oddalił skargę podatnika, przy czym sprawozdawcą w tej sprawie była Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz. Na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne w celu wykonania wspomnianej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej z dnia 17 czerwca 2009 r. Działania przedsięwzięte przez organ w tym postępowaniu stały się przedmiotem zarzutów zobowiązanego M. Ś. Postanowieniem z dnia 6 października 2009 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego uznał zarzuty zobowiązanego za bezzasadne, a wskutek wniesionego przez niego zażalenia ocenę taką podzielił Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu z dnia 23 listopada 2009 r. nr [...]. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej zostało zaskarżone przez M. Ś. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. skarżący sformułował wniosek o wyłączenie ze składu sędziowskiego Sędziego Sprawozdawcy Agnieszki Jakimowicz z uwagi na fakt, że sprawa rozpoznawana w tym postępowaniu ma ścisły związek ze wspomnianą wyżej sprawą dotyczącą decyzji wymiarowej, która zdaniem skarżącego miała zostać rozpoznana "stronniczo z korzyścią dla Izby Skarbowej". W oświadczeniu z dnia 24 lutego 2010 r. Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz wyjaśniła, że nie zachodzą przesłanki wyłączenia jej od orzekania w sprawie wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Jednocześnie przyznała, że była sprawozdawcą we wskazanej przez skarżącego sprawie, jednakże nie zgodziła się z twierdzeniem, iżby w toku tamtego postępowania nie zachowano wymaganej prawem bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia zaś, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do przepisu art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 p.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem jego bezwzględne wyłączenie, dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziego. Mając zatem na względzie powyższe regulacje normatywne zważyć należy, iż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 18 września 2008 r. (sygn. akt I OZ 696/08) charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty i sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wskazano przy tym, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 100/09). Okoliczności faktyczne wskazane przez skarżącego (rzekomy brak bezstronności) nie dają się przyporządkować do żadnej z przesłanek wyłączenia zawartych w enumeratywnym katalogu art. 18 p.p.s.a. W tych warunkach twierdzenia skarżącego należało poddać próbie na okoliczność stwierdzenia istnienia okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanego we wniosku Sędziego w niniejszej sprawie, a więc z punktu widzenia przesłanki wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. W ocenie Sądu argumenty skarżącego są na tyle ogólnikowe, iż nie wytrzymują konfrontacji z rzeczywistym przebiegiem postępowania w sprawie decyzji wymiarowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Jakkolwiek w ujęciu przepisu art. 19 p.p.s.a. przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy – to jednak stan rzeczy warunkujący zaistnienie przesłanki wyłączenia musi zostać przez wnioskodawcę choćby uprawdopodobniony. Tymczasem zarzut braku bezstronności nie został nawet przez skarżącego poparty jakimikolwiek konkretnymi twierdzeniami, które choćby in abstracto można zestawiać z ustawową formułą. Wątpliwości co do bezstronności Sędziego nie dają się wyprowadzić także z treści złożonego przez tego członka składu orzekającego oświadczenia. Subiektywne i nieskonkretyzowane (przynajmniej publicznie) przeświadczenie skarżącego, że sędzia będący członkiem składu orzekającego nie jest bezstronny nie daje podstawy do wyłączenia sędziego, jeżeli nie zachodzą rzeczywiste powody wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08 (ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97), słusznie podkreślił, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Sędzia nie może podlegać wyłączeniu z tej tylko przyczyny, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciami wydanymi w sprawach z udziałem tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych, w ramach kontroli instancyjnej. Mając zatem na względzie oczywisty brak faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziego, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzec jak w sentencji postanowienia.