I SA/Kr 181/22
WyrokWSA w Krakowie2022-04-12
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Urszula Zięba, Grzegorz Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy podatnik wpłacił kwotę wyższą niż wynikająca ze złożonej deklaracji podatkowej, a prawidłowość tej deklaracji nie jest kwestionowana, organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, jeśli podatnik nie złożył skorygowanej deklaracji?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, jeśli podatnik wpłacił kwotę wyższą niż wynikająca z deklaracji, której prawidłowości nie kwestionuje, a jednocześnie nie złożył skorygowanej deklaracji. W takiej sytuacji brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę na podstawie art. 75 Ordynacji podatkowej, a postępowanie na wniosek strony nie może być wszczęte. Alternatywny wniosek o wydanie decyzji określającej nadpłatę na podstawie art. 74a Ordynacji podatkowej, złożony po wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji, wykracza poza zakres sprawy.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklaracje VAT za październik i grudzień 2020 r., wykazując w nich zobowiązania podatkowe, które następnie uregulowała. Następnie złożyła korekty deklaracji, wykazując wyższe zobowiązania, które również uregulowała. W lipcu 2021 r. spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za te okresy, wskazując na wpłacenie kwot znacznie wyższych niż wynikające z pierwotnych deklaracji. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, co utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Urszula Zięba WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi I. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 29 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2020 r. oraz grudzień 2020 r. skargę oddala.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej również jako: Organ, Dyrektor) postanowieniem z dnia 29 listopada 2021r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 1540 z późn. zm.; dalej jako O.p.) po rozpoznaniu zażalenia I. (dalej również jako: Spółka, Strona, Skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w K. z 23 sierpnia 2021r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług za październik oraz grudzień 2020r.
Powyższa rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
1. W dniu 25 listopada 2020r. Skarżąca złożyła do Małopolskiego Urzędu Skarbowego w K. deklarację podatkową VAT-7 za październik 2020r., wykazując w niej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 760.380,00 zł. Zobowiązanie to zostało uregulowane w dniu 25 listopada 2020r. Następnie w dniu 11 stycznia 2021r. Skarżąca złożyła korektę deklaracji podatkowej VAT-7 wykazując w niej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 763.184,00 zł. Zwiększone zobowiązanie podatkowe wraz z należnymi odsetkami za zwłokę Skarżąca uregulowała w dniu 11 stycznia 2021r.
W dniu 25 stycznia 2021r. Skarżąca złożyła do Małopolskiego Urzędu Skarbowego w K. deklarację podatkową VAT 7 za grudzień 2020r., wykazując w niej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 478.146,00 zł. Zobowiązanie to Skarżąca uregulowała w dniu 25 stycznia 2021r. W dniu 13 lipca 2021r. Skarżąca złożyła korektę deklaracji podatkowej VAT-7 wykazując w niej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 480.350,00 zł. Zwiększone zobowiązanie podatkowe wraz z należnymi odsetkami za zwłokę Skarżąca uregulowała w dniu 13 lipca 2021r.
2. W dniu 8 lipca 2021r. Skarżąca, na podstawie art. art. 75 § 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 O.p., złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 2020r. w kwocie 2.239.900,00 zł oraz za grudzień 2020r. w kwocie 4.984.595,00 zł.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2021r. (nadanym w placówce pocztowej 24 sierpnia 2021r., wpływ do organu I instancji – 26 sierpnia 2021r.) Spółka doprecyzowała swój wniosek, a ponadto – z ostrożności procesowej – stwierdziła, że jeśli organ uzna, że w przedmiotowej sprawie nie można wydać decyzji o stwierdzeniu nadpłaty, to wnosi o wydanie decyzji o określeniu nadpłaty w tej samej wysokości.
3. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem nr [...] z dnia 23 sierpnia 2021r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty za październik 2020r. i grudzień 2020r. uznając, iż brak jest podstawy prawnej do wszczęcia postępowania w zakresie przedmiotowego żądania.
4. Na ww. postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygniecie:
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie w treści zaskarżonego postanowienia nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie,
- art. 165a § 1 O.p. przez jego błędne zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy Skarżąca prawidłowo zidentyfikowała dokonanie wpłat z dnia 25 listopada 2020r. w wysokości 3.003.084,00 zł. tytułem podatku VAT za październik 2020 r. i z dnia 25 stycznia 2021r. w wysokości 5 462 741,00 zł tytułem podatku od towarów i usług za grudzień 2020r. jako nadpłatę w podatku od towarów i usług,
- art. 210 § 4 w zw. z art. 219 i art. 124 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uzasadnienie prawne zaskarżonego postanowienia w sposób niejasny, bez dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej twierdzeń dotyczących braku wystąpienia nadpłaty w przedstawionym stanie faktycznym.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 74a O.p. przez jego błędne niezastosowanie i stwierdzenie, że wpłaty z dnia 25 listopada 2020r. w wysokości 3.003.084,00 zł tytułem podatku od towarów i usług za październik 2020r. i z dnia 25 stycznia 2021r. w wysokości 5.462.741,00 zł tytułem podatku od towarów i usług za grudzień 2020r. zostały zaliczone na poczet zobowiązań wynikających z decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno — Skarbowego w P., choć nie wydano uprzednio decyzji o określeniu nadpłaty, zaś nadpłata powstała na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 O.p., więc w braku wydania stosownej decyzji można zasadnie twierdzić, że ww. wpłaty zostały już zaliczone na poczet określonych zaległości podatkowych,
- art. 74a O.p. przez jego błędne niezastosowanie i nierozstrzygnięcie całości sprawy zainicjowanej wnioskiem Spółki, a to przez brak określenia nadpłaty z urzędu, pomimo zasygnalizowania przez Spółkę w kolejnym piśmie w sprawie takiej potrzeby w niniejszej sprawie,
- art. 76a § 1 O.p. przez jego błędne niezastosowanie i stwierdzenie, że wpłaty z dnia 25 listopada 2020r. w wysokości 3..003.084,00 zł tytułem podatku od towarów i usług za październik 2020r. i z dnia 25 stycznia 2021r. w wysokości 5.462.741,00 zł. tytułem podatku od towarów i usług za grudzień 2020r. zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2015r. do grudnia 2016r. wynikających z decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno - Skarbowego w P., choć nie wydano postanowienia o zaliczeniu nadpłaty, więc należy dojść do wniosku, że zaliczenie nie mogło mieć miejsca z uwagi na brak wydania stosownego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji braku wydania stosownego postanowienia nie można zasadnie twierdzić, że ww. wpłaty zostały już zaliczone na poczet określonych zaległości podatkowych,
- art. 75 § 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, mimo że wniosek Skarżącej należało rozpatrzeć merytorycznie, gdyż została spełniona przesłanka złożenia takiego wniosku, jaką jest kwestionowanie przez podatnika wysokości pobranego podatku, zaś nadpłata powstała w myśl art. 72 § 1 pkt 1 O.p.,
- art. 75 § 3 w zw. z art. 72 § 1 O.p. przez błędną wykładnię i stwierdzenie, że nadpłata nie występuje w sytuacji, gdy podatnik wraz z wnioskiem nie złożył korekty deklaracji, zaś przy dokonaniu prawidłowej wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu należało dojść do wniosku, że przepis art. 75 § 3 O.p. nie znajduje zastosowania do wszystkich przypadków powstania nadpłaty, lecz tylko tych, w których na deklaracji nieprawidłowo wskazano kwotę podatku do zapłaty, nie zaś do przypadków, w których kwota podatku do zapłaty została w deklaracji określona prawidłowo, a nadpłata polega na wpłaceniu na rachunek organu podatkowego kwoty wyższej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
Wobec powyższej argumentacji Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z deklaracji JPK_V7M za październik 2020r. i potwierdzenia przelewu z 25 listopada 2020r. złożonych wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, celem wykazania powstania nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 2020r. oraz uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
5. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 29 listopada 2021r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Dyrektor wskazał, że zgodnie z przepisem art. 72 § 1 pkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Przez nadpłatę rozumie się świadczenie publicznoprawne spełnione w związku z realizacją zobowiązaniowego stosunku prawnego. Natomiast ze świadczeniem nienależnym mamy do czynienia wówczas, gdy podatnik dokonuje wpłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo że nie jest do tego zobowiązany, zarówno w momencie wpłaty, jak i na skutek zdarzeń, które zaszły po jej dokonaniu.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty powołując jako podstawę prawną żądania art. 72 § 1 pkt 1 O.p., a więc, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Do ww. wniosku Skarżąca nie załączyła skorygowanych deklaracji podatkowych za wnioskowane okresy rozliczeniowe tj. za październik 2020r. i grudzień 2020r. Żądanie Skarżącej nie było związane ze zmianą rozliczenia podatku, a z faktem iż w dniach 25 listopada 2020r. oraz 25 stycznia 2021 r. wpłaciła na konto urzędu kwoty wyższe niż wskazane w deklaracjach podatkowych ze te miesiące. Przy czym w dniu dokonywania tych wpłat były już wydane dla Spółki przez Podkarpacki Urząd Celno-Skarbowy w P. decyzje określające zobowiązanie podatkowe w kwotach innych niż wykazane przez Spółkę w złożonych deklaracjach podatkowych za poszczególne miesiące 2014r., 2015r. 2016r. Z informacji przekazanych przez organ I instancji wynika, że kwoty wpłat przekraczające zobowiązania wynikające z deklaracji VAT za ww. okresy zostały zaliczone na poczet tych zobowiązań podatkowych.
W ocenie Dyrektora organ I instancji w związku z tym, że Spółka nie kwestionowała złożonych przez siebie dotychczasowych rozliczeń uznając je za odpowiadające rzeczywistości, nie miał podstaw prawnych do uznania, że wniosek Spółki wszcząć może postępowanie w trybie art.75 O.p.
W tych okolicznościach Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uznał, iż organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty za październik 2020r. i grudzień 2020r., a zarzut naruszenia art. 165a § 1 O.p. uznał za bezzasadny. Organ powołując się na treść art. art. 165a § 1 O.p., wyjaśnił, że samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia, gdyż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ podatkowy przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Jednocześnie, w sytuacji stwierdzenia przez organ podatkowy, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenie treści żądania, nie może on przystąpić do merytorycznego badania wniosku, a wręcz przeciwnie, obowiązany jest on zaniechać dalszych czynności i odmówić wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 165a § 1 O.p.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, iż organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych do uznania, że wniosek Skarżącej mógł wszcząć postępowanie w trybie art. 75 Ordynacji podatkowej. Analiza tego przepisu oraz przypadków, w których wszczynane jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie przewiduje takiej sytuacji, z jaką miano do czynienia w rozpatrywanej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 75 § 3 O.p. w zw. z art. 72 § 1 O.p., Dyrektor stwierdził, że jest chybiony. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, gdyż nie miał podstaw prawnych by prowadzić postępowania z wniosku Skarżącej. Wskazał, że zgodnie z art. 74a O.p., poza sytuacjami określonymi w art. 73 § 2 oraz art. 74 O.p. organ podatkowy określa wysokość nadpłaty podatku. Literalna wykładania tego przepisu wskazuje, że jest to ustawowy obowiązek organu podatkowego. Natomiast art. 75 O.p. dotyczy nadpłat stwierdzanych na wniosek podmiotów uprawnionych. Warunkiem koniecznym jest wniosek podatnika, który uruchamia postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Nie jest dopuszczalne utożsamianie decyzji określającej nadpłatę z decyzją stwierdzającą nadpłatę. Są to decyzje wydane w dwóch odrębnych trybach, które się wzajemnie wykluczają.
Tryb postępowania na wniosek dotyczy przypadków, w których organ weryfikuje, czy korekta deklaracji podatkowej złożona w związku z wnioskiem strony jest prawidłowa czy nie.
Nietrafiony jest także zarzut naruszenia art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. W niniejszej sprawie organ odwoławczy w sposób właściwy ustalił stan faktyczny, określił przesłanki zastosowania kwalifikacji prawnej i dokonał stosownej oceny stanu faktycznego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 74a O.p., Organ wskazał, iż postępowanie w sprawie nadpłaty podatku może być prowadzone z urzędu (w oparciu o art. 74a O.p.) lub na wniosek strony (w oparciu o art. 75 § 1 O.p.). Te dwa tryby postępowania wykluczają się wzajemnie. Albo organ podatkowy stwierdza nadpłatę na wniosek podatnika, albo też określa jej wysokość z urzędu. Skoro zatem Spółka złożyła stosowny wniosek trudno zarzucać organowi, że nie wszczął postępowania w trybie art. 74a O.p.
W niniejszej sprawie nie naruszono także przepisu art. 76a § 1 O.p., zgodnie z którym w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Przedmiotowe postanowienie nie rozstrzyga kwestii zaliczenia nadpłaty, a dotyczy ono wyłącznie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Stąd też nie można zarzucać naruszenia przepisów w kwestiach co do których się ono nie wypowiada.
Dyrektor odnosząc się do wnioski o przeprowadzenie dowodu z deklaracji JPK_V7M z październik 2020r. i potwierdzenia przelewu z 25 listopada 2020r. wyjaśnił, iż dokumenty te znajdują się w aktach sprawy i podlegały ocenie.
6.1. Pismem z dnia 3 stycznia 2022r. Spółka wniosła skargę na ww. postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego w całości oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie rozprawy.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 75 § 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, mimo że wniosek Skarżącej należało rozpatrzeć merytorycznie, gdyż została spełniona przesłanka złożenia takiego wniosku, jaką jest kwestionowanie przez podatnika wysokości pobranego podatku, zaś nadpłata powstała w myśl art. 72 § 1 pkt 1 O.p.,
- art. 75 § 3 w zw. z art. 72 § 1 O.p. przez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że nadpłata nie występuje w sytuacji, gdy podatnik wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie złożył korekty deklaracji, w konsekwencji czego nie ma możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w braku złożenia korekty deklaracji, zaś przy dokonaniu prawidłowej wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu należało dojść do wniosku, że przepis art. 75 § 3 O.p. nie znajduje zastosowania do wszystkich przypadków powstania nadpłaty, lecz tylko tych, w których na deklaracji nieprawidłowo wskazano kwotę podatku do zapłaty, nie zaś do przypadków, w których kwota podatku do zapłaty została w deklaracji określona prawidłowo, a nadpłata polega na wpłaceniu na rachunek organu podatkowego kwoty wyższej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie,
- art. 76a § 1 O.p. przez jego błędne niezastosowanie i stwierdzenie, że wpłaty z dnia 25 listopada 2020 roku w wysokości 3.003.084,00 złotych tytułem podatku od towarów i usług za październik 2020 roku i z dnia 25 stycznia 2021 roku w wysokości 5.462.741,00 złotych tytułem podatku od towarów i usług za grudzień 2020 roku zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od 01/2015 do 12/2016 r. wynikających z decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w P., choć nie wydano postanowienia o zaliczeniu nadpłaty, więc należy dojść do wniosku, że zaliczenie nie mogło mieć miejsca z uwagi na brak wydania stosownego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji braku wydania stosownego postanowienia nie można zasadnie twierdzić, że w/w wpłaty zostały już zaliczone na poczet określonych zaległości podatkowych,
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 165 § 1 w zw. z art. 74a O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że organ nie był uprawniony na podstawie wniosku strony do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia nadpłaty, gdyż postępowanie takie można wszcząć jedynie z urzędu, podczas gdy skoro organ ma obowiązek wszcząć postępowanie w przedmiocie określenia nadpłaty z urzędu w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 74a O.p., to tym bardziej ma obowiązek wszcząć to postępowanie na wniosek strony,
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie w treści zaskarżonego postanowienia nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie, na skutek czego treść rozstrzygnięcia nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy,
- art. 165a § 1 O.p. przez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy Skarżąca prawidłowo zidentyfikowała dokonanie wpłat z dnia 25 listopada 2020 roku w wysokości 3.003.084,00 złotych tytułem podatku od towarów i usług za październik 2020 roku i z dnia 25 stycznia 2021 roku w wysokości 5.462.741,00 złotych tytułem podatku od towarów i usług za grudzień 2020 roku jako nadpłatę w podatku od towarów i usług, na skutek czego organ nie wydał rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem Skarżącej,
- art. 223 § 1 pkt 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy jego wydanie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jego uchylenie lub zmianę.
W uzasadnieniu skargi, Skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów z przytoczeniem orzecznictwa.
6.2. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto wniesiono o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, względnie o przeprowadzenie rozprawy zdalnej.
6.3. Pismem z dnia 16 marca 2022r. Skarżąca, odnosząc się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, zauważyła, że zgodnie z brzmieniem art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2022r. poz 329; dalej jako p.p.s.a.), Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W związku z powyższym wniosła o przeprowadzenie rozprawy, zauważając, że podobne żądanie zgłosiła już w treści skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
7.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, o jakiej mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), na które służy zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenia, zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2021r. organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a., na który to przepis powołuje się Skarżąca w swoim piśmie z dnia 16 marca 2022r.) jest niezależne od woli stron. Sąd mógł zatem rozpoznać niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, gdyż przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.
7.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.)
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.
Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
7 .3. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.
7.4. Na podstawie art. 72 O.p.:
§ 1. Za nadpłatę uważa się kwotę:
1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
§ 1a. Na równi z nadpłatą traktuje się kwotę stanowiącą różnicę określoną zgodnie z art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykazaną w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, lub wynikającą z decyzji.
§ 1b. Na równi z nadpłatą traktuje się kwotę przysługującą podatnikowi na podstawie art. 26ea ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz kwotę przysługującą podatnikowi na podstawie art. 18da ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, wykazaną w zeznaniu lub wynikającą z decyzji.
§ 2. Na równi z nadpłatą traktuje się:
1) część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę, jeżeli wpłata ta dotyczyła zaległości podatkowej;
2) nienależnie zapłacone:
a) zaległości, o których mowa w art. 52 oraz art. 52a,
b) odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek,
c) opłatę prolongacyjną.
Zgodnie z brzmieniem art. 74a O.p. w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.
Natomiast art. 75 O.p. stanowi:
§ 1. Jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.
§ 2. Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje podatnikom, płatnikom i inkasentom oraz osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej w momencie rozwiązania spółki w zakresie zobowiązań spółki. Płatnik lub inkasent jest uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli wpłacony podatek nie został pobrany od podatnika.
§ 2a. Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje spółkom, które tworzyły podatkową grupę kapitałową w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, w momencie utraty przez grupę statusu podatnika w zakresie zobowiązań tej grupy.
§ 3. Jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację).
§ 3a. Osoba, która była wspólnikiem spółki cywilnej w momencie rozwiązania spółki, jest obowiązana złożyć równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty skorygowane zeznanie (deklarację) w zakresie zobowiązań spółki oraz umowę spółki aktualną na dzień rozwiązania spółki.
§ 4. Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W takim przypadku korekta wywołuje skutki prawne.
§ 4a. W decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty.
§ 4b. Przepis § 4a nie ogranicza możliwości wydania decyzji w trybie art. 21 § 3, o czym informuje się adresata w decyzji stwierdzającej nadpłatę.
§ 5. Jeżeli zwrotu nadpłaty w trybie, o którym mowa w § 4, dokonano nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, w zakresie nadpłaty będącej przedmiotem wniosku nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe.
§ 5a. Zwrotu nadpłaty osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki, dokonuje się w proporcjach wynikających z prawa do udziału w zysku określonego w umowie spółki. Jeżeli z dołączonej umowy nie wynikają te udziały w zysku, przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe.
§ 6. Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.
§ 7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach, o których mowa w § 1, uwzględniając w szczególności rodzaj podatku i przypadki poboru podatku przez płatnika.
Zgodnie z brzmieniem art. 165a O.p.:
§ 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.
7.5. Stan faktyczny sprawy opisany w części historycznej wyroku jest tożsamy z opisem stanu faktycznego w postanowieniu organu odwoławczego. Nie jest on błędny, acz nie do końca pełny.
Albowiem zarówno w dniu 25 listopada 2020r. (termin płatności podatku za październik 2020r.) jak i 25 stycznia 2021r. (termin płatności podatku za grudzień 2020r.) Spółka uiściła dużo większe kwoty (o kilka milionów złotych) niż wynikające ze złożonych deklaracji. I właśnie te kwoty są przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny w części wstępnej postanowienia został zatem opisany dość pobieżnie, lecz jego dalsze elementy można zrekonstruować z dalszych części uzasadnienia postanowienia oraz załączonych przez Stronę dokumentów.
7.6. Jak już wspomniano spór w niniejszej sprawie dotyczy ww. kwot uiszczonych przez Stronę w wysokości znacznie przewyższającej kwoty zobowiązania podatkowego wynikające ze złożonych deklaracji podatkowych, których prawidłowości zarówno Strona jak i Organ nie neguje.
Właśnie w odniesieniu do tych kwot Spółka żąda wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę (we wniosku z dnia 8 lipca 2021r.), ewentualnie określającej nadpłatę (w uzupełnieniu wniosku z dnia 17 sierpnia 2021r.), a organ I instancji wydal postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które to postanowienie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy.
7.7. Odnosząc się do tak zarysowanego sporu należy przyznać rację organom podatkowym.
Jak bowiem podnosi się w doktrynie (zob. L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, Komentarz do art. 74a), które to stanowisko Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, w przypadku złożenia przez podatnika deklaracji podatkowej z prawidłowo wykazaną kwotą podatku i zapłacenia podatku w kwocie wyższej, organ podatkowy nie może wydać decyzji stwierdzającej nadpłatę, ponieważ kwota podatku w deklaracji jest prawidłowa, ale faktycznie został zapłacony wyższy podatek. Artykuł 75 o.p., dotyczący stwierdzenia nadpłaty, nie przewiduje w takim przypadku możliwości wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. Z przepisu tego wynika, że stwierdzenie nadpłaty jest możliwe, gdy w deklaracji zostało wykazane zobowiązanie nienależne lub w wysokości większej od należnej. Nie ma też możliwości zwrócenia nadpłaty bez wydawania decyzji w trybie art. 75 § 4 o.p., ponieważ podatnik nie koryguje deklaracji. Zwrot bez decyzji jest możliwy jedynie wówczas, gdy prawidłowość skorygowanej deklaracji nie budzi wątpliwości. Jedyną zatem formą określenia wysokości nadpłaty – i w efekcie jej zwrotu, w sytuacji gdy podatnik złożył poprawną deklarację, ale zapłacił za dużo – jest wydanie decyzji określającej wysokość nadpłaty na podstawie art. 74a O.p.
Zgodnie z brzmieniem art. 75 § 3 O.p., jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację).
W przypadku podatku od towarów i usług przepisy przewidują konieczność składania deklaracji po zakończeniu każdego okresu rozliczeniowego (miesiąca lub kwartału). Zatem aby zastosować przepis art. 75 O.p. do stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług konieczne jest złożenie (wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty) korekty deklaracji.
W braku złożenia takiej korekty (m.in. w przypadku gdy strona nie kwestionuje prawidłowości złożonego uprzednio zeznania) zastosowanie tego przepisu nie jest możliwe.
7.8. Podsumowując stwierdzić należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy (kwoty uiszczone przez Stronę w wysokości znacznie przewyższającej kwoty zobowiązania podatkowego wynikające ze złożonych deklaracji podatkowych, których prawidłowości zarówno Strona jak i Organ nie neguje), po złożeniu wniosku z dnia 8 lipca 2021r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik oraz grudzień 2020r., na podstawie art. art. 75 § 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 O.p., bez złożenia korekty deklaracji, Organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a O.p., gdyż w takim przypadku przepisy prawa (w szczególności art. 75 O.p.) nie przewidują możliwości wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, zatem postępowanie na wniosek Strony nie mogło być wszczęte (art. 165a O.p.).
Niezasadne są zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 165 § 1 O.p., art. 75 § 1 O.p., art. 75 § 3 w zw. z art. 72 § 1 O.p.
Niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie w treści zaskarżonego postanowienia nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie, na skutek czego treść rozstrzygnięcia nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy. Jak już wspomniano w części opisowej postanowienia drugiej instancji stan faktyczny opisano w sposób niepełny, tzn. opisano tylko, że Stron uiściła kwoty wynikające z deklaracji podatkowych za październik i grudzień 2020r. Lecz z dalszej części uzasadnienia postanowienia można wywnioskować, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i podjęły rozstrzygniecie w prawidłowym stanie faktycznym, tzn. że wniosek strony de facto dotyczył tych "nadwyżek" wpłat ponad kwoty wynikające z deklaracji i to właśnie te kwoty stanowiły przedmiot wniosku o stwierdzenie nadpłaty (zwrot nadpłaty).
W konsekwencji organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem Strony.
Gdyby nawet – hipotetycznie – uznać zarzut błędnych ustaleń faktycznych (czego Sąd nie czyni), to z pewnością to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.
7.9. Swój wniosek z dnia 8 lipca 2021r. (o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. art. 75 § 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 O.p.) Strona uzupełniła pismem z dnia 17 sierpnia 2021r., w którym m.in. złożyła wniosek alternatywny o wydanie decyzji o określeniu nadpłaty (na podstawie art. 74a O.p.) w tej samej wysokości.
W skardze (jak również wcześniej – w odwołaniu) Strona podniosła zarzut naruszenia przez Organ art. 74a O.p. Wskazując, że pismem z dnia 17 sierpnia 2021r. podniosła, iż w razie stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie nie można wydać decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty, Skarżący wnosi o wydanie decyzji w przedmiocie określenia nadpłaty (wniosek ewentualny). Nie ma racji Organ twierdząc, iż nie może podjąć działań w kierunku określenia nadpłaty na podstawie takiego wniosku strony, skoro określenia nadpłaty dokonuje się z urzędu. Skarżąca stoi na stanowisku, że skoro komentowany przepis zobowiązuje organ do działania z urzędu, to tym bardziej zobowiązuje go na wniosek strony, który wskazuje na konieczność wszczęcia takiego postępowania. Wniosek strony należy potraktować wówczas jako ponaglenie Organu do podjęcia czynności w sprawie.
W odpowiedzi Organ stwierdził, że postępowanie w sprawie nadpłaty podatku może być prowadzone z urzędu (w oparciu o art. 74a O.p.) lub na wniosek strony (w oparciu o art. 75 § 1 O.p.). Te dwa tryby postępowania wykluczają się wzajemnie. Albo organ podatkowy stwierdza nadpłatę na wniosek podatnika, albo też określa jej wysokość z urzędu. Skoro zatem Spółka złożyła stosowny wniosek trudno zarzucać organowi, że nie wszczął postępowania w trybie art. 74a O.p.
Ponadto Organ wskazał, że nie dokonano określenia nadpłaty, ponieważ z informacji przekazanych przez organ I instancji w ramach postępowania zażaleniowego wynika, że organ I instancji dokonał zaliczenia tych "nadwyżkowych" wpłat jakich Skarżąca dokonała w dniach 25 listopada 2020r. oraz 25 stycznia 2021r. w oparciu o art. 62 O.p. na poczet zobowiązań podatkowych określonych w decyzjach wydanych dla Skarżącej przez Podkarpacki Urząd Celno-Skarbowy w P..
Podkreślono jednocześnie, że w prowadzonym postępowaniu nie badano kwestii prawidłowości i podstawy prawnej zaliczenia dokonanych wpłat na poczet zaległości podatkowych. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było bowiem samo rozdysponowanie dokonanej wpłaty, lecz brak podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia w trybie stwierdzenia nadpłaty podatku, co przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Twierdzenie o wydaniu postanowień o zaliczeniu "nadwyżkowych" wpłat, w oparciu o art. 62 O.p., na poczet zobowiązań podatkowych określonych w decyzjach wydanych dla Skarżącej przez Podkarpacki Urząd Celno-Skarbowy w P. zawarto już w treści postanowienia organu II instancji.
Skarżąca stwierdziła jednak w skardze, że nigdy nie doszło do wydania postanowienia na podstawie art. 62 O.p.
7.10. Odnosząc się do tych kwestii Sąd stwierdza, że wojewódzki sąd administracyjny – w przeciwieństwie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który co do zasady jest związany granicami skargi kasacyjnej – nie jest wprawdzie związany granicami skargi, w tym w szczególności nie jest związany zarzutami podniesionymi w treści skargi (co wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a.), jest jednak związany granicami sprawy administracyjnej (co również jasno wynika z brzmienia art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W sprawach wszczętych na zadanie strony, to wniosek strony przede wszystkim wyznacza granice sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie – jak już wspomniano – wnioskiem z dnia 8 lipca 2021r. Strona, na podstawie art. art. 75 § 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 O.p., wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2021r. nr [...] organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty za październik 2020r. i grudzień 2020r.
Strona uzupełniła swój wniosek pismem z dnia 17 sierpnia 2021r. (nadanym w placówce pocztowej 24 sierpnia 2021r., wpływ do organu I instancji – 26 sierpnia 2021r.), w którym m.in. złożyła wniosek alternatywny o wydanie decyzji o określeniu nadpłaty (na podstawie art. 74a O.p.) w tej samej wysokości.
Zgodnie zaś z brzmieniem art. 167 § 1 O.p., do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem że dotyczy tego samego stanu faktycznego. Termin określony w art. 139 § 1 biegnie na nowo od dnia rozszerzenia zakresu lub zgłoszenia nowego żądania.
Jak zgodnie podnosi się w orzecznictwie wydanie decyzji nie oznacza jej doręczenia (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 17 grudnia 2007r., I FPS 5/07).
W niniejszym przypadku postanowienie organu I instancji zostało wydane w dniu 23 sierpnia 2021r. uzupełnienie wniosku Strony wpłynęło do organu 26 sierpnia 2021r., zatem ww. uzupełnienie w ogóle nie powinno być objęte zakresem niniejszego postępowania administracyjnego, gdyż wpłynęło do organu I instancji już po wydaniu postanowienia ww. organu kończącego postępowanie w I instancji. W konsekwencji treść tego żądania alternatywnego (wniosek o wydanie decyzji o stwierdzenie nadpłaty) wykracza poza zakres sprawy administracyjnej, a zatem wykracza również poza zakres sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. i nie może być przedmiotem orzekania przez Sąd.
Również kwestia wydania, czy też braku wydania postanowienia o zaliczeniu wpłat na podstawie art. 62 O.p. wykracza poza zakres sprawy, dotyczącej odmowy wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty.
Postanowień tych nie dołączono do akt sprawy, wiedzę o nich Sąd czerpie jedynie z treści postanowienia i odpowiedzi na skargę, lecz nie jest to uchybienie organów. Nawet gdyby bowiem zostały one dołączone do akt niniejszej sprawy, to i tak nie mogłyby być one przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, gdyż wykraczałoby to poza zakres sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
W ramach jednego postepowania sądowoadministracyjnego (w tym przypadku – w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty) nie można bowiem dokonywać kontroli innych spraw będących przedmiotem postępowań administracyjnych prowadzonych przez te same organy wobec Skarżącego.
Jeśli Strona kwestionuje fakt nie wydania przez organy postanowienia o określeniu nadpłaty (art. 74a O.p.), może wnieść w tej sprawie odrębną skargę.
Jeśli kwestionuje wydanie (lub doręczenie jej) postanowień wydanych na podstawie art. 62 O.p., powinna podjąć w tej sprawie odpowiednie kroki prawne, np. zażądać dostępu do akt sprawy, co jest możliwe również po zakończeniu postępowania (art. 178 § 1 O.p.). A po zapoznaniu się z aktami sprawy, podjąć właściwe kroki prawne, w tej – odrębnej od niniejszej – sprawie administracyjnej.
Niezasadne są zatem pozostałe zarzuty skargi.
7.11. Podsumowując, stwierdzić należy, że organy prawidłowo stwierdziły, że w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, nie można wydać decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 75 O.p., słusznie zatem odmówiły wszczęcia postępowania w tej sprawie na podstawie art. 165a O.p.
Wszelkie inne kwestie, w tym kwestia wydania decyzji w sprawie określenia nadpłaty (art. 74a O.p.) oraz kwestia wydania postanowień o zaliczeniu wpłat (na podstawie art. 62 O,p,) wykraczają poza zakres ww. sprawy, wszczętej wnioskiem Strony z dnia 8 lipca 2021r. o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 75 O.p. Kwestie te były lub mogą być przedmiotem innych postępowań administracyjnych (podatkowych), a w konsekwencji – odrębnej skargi do sądu administracyjnego.
7.12. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło