I SA/Kr 1884/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.S., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.09.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty , kwiecień , maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, grudzień 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.09.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty , kwiecień , maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, grudzień 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów D.S.prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A.S. ur. w 1980r. oraz synami: F.S. ur. w 2008r. i A.S. ur. w 2011r. Wnioskodawca zatrudniony jest w firmie D. Sp. z o.o. w K. z wynagrodzeniem 6400 zł. brutto, miesięcznie (4530,53 zł. netto). Z kwoty tej potrącana jest suma 2 265,26 zł., w związku z zajęciem egzekucyjnym. D.S. jest również jedynym wspólnikiem przedmiotowej spółki i posiada 1099 udziałów o łącznej wartości 549 500 zł. Jej kapitał zakładowy wynosi natomiast 850 000 zł. A.S. zatrudniona jest w Urzędzie Miejskim w C. na stanowisku inspektora i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 2 552,77 zł. netto, miesięcznie (brutto 3 544,34 zł.). Jest ona właścicielką samochodu ciężarowego Suzuki Grand Vitara, rok prod. 2009. Rodzina mieszka w domu , którego właścicielami są: A.S. w 1/4 części, F. S. w 1/4 części oraz G.O. w ½ części. Miesięczne wydatki rodziny w styczniu 2015r. wyniosły 3 386,04 zł. i obejmowały : opłatę za przedszkole – 312 zł., opłatę za telewizję – 99 zł., opłatę za wywóz śmieci – 35 zł., opłatę za telefon – 80 zł., opłatę za gaz 678,44 zł., opłatę za wodę – 173,75 zł. (347,51 zł. : 2 miesiące = 173,75 zł.), opłatę za energię elektryczną – 207,85 zł. (415,70 zł. : 2 miesiące = 207,85 zł.), koszty paliwa – 400 zł., koszty wyżywienia – 800 zł., koszty odzieży – 250 zł., koszty lekarstw – 350 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej, wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja nie uzasadnia natomiast zwolnienia jej od kosztów sądowych. Oboje małżonkowie otrzymują stałe miesięczne wynagrodzenie, w łącznej wysokości 4 818,04 zł. (2 265,27 zł. + 2 552,77 zł. = 4 818,04 zł.). D.S. jest ponadto właścicielem 1099 udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o łącznej 549 500 zł. Jest on też jedynym udziałowcem tego podmiotu, co praktycznie daje mu możliwość decydowania o jego działaniach i losach. Ponadto odejmując od dochodu gospodarstwa domowego D.S. wysokość wydatków tego gospodarstwa otrzymuje się kwotę 1 432 zł. wolnych środków (4 818,04 zł. - 3 386,04 zł. = 1432 zł.). Wskazuje to na posiadanie zdolności płatniczych strony skarżącej umożliwiających finansowanie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy też podkreślić , iż konto A.S. o nr [...], prowadzone przez PKO BP S.A. zasilane jest m.in.: wysokimi wpłatami własnymi (transakcja z dnia 17.12.2014r. na kwotę 2000 zł., transakcja z dnia 17.10.2014r. na kwotę 3000 zł. ) jak również przelewami z jej innego konta (transakcja z dnia 13.01.2015r. na kwotę 1 800 zł.), które z kolei nie zostało ujawnione Sądowi, mimo ciążącym na wnioskodawcy obowiązku w tym zakresie. Biorąc więc pod uwagę powyższe okoliczności, stwierdzić trzeba, iż w rozpatrywanym przypadku nie zachodzą, z całą pewnością, przesłanki przyznania prawa pomocy, sprecyzowane w w/w przepisach. W związku z tym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz . 270 z p. zm. ).