I SA/Kr 1890/15

WyrokWSA w Krakowie2016-02-10

Skład orzekający: Inga Gołowska, Wiesław Kuśnierz, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, której własność jest odrębna od własności kabli, stanowią budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdy skarżąca jest właścicielem kabli, a kanalizacja jest wynajmowana?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że linie telekomunikacyjne kablowe ułożone w kanalizacji kablowej, nawet jeśli własność kabli i kanalizacji należy do różnych podmiotów, tworzą całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podatnikiem jest właściciel części budowli, która wraz z innymi elementami tworzy integralną całość użytkowo-techniczną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza określającą O.S.A. podatek od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 18 502 zł. Podstawą opodatkowania była łączna wartość budowli, obejmująca wartość linii kablowych w kanalizacji kablowej. Skarżąca kwestionowała zasadę opodatkowania, argumentując, że własność kabli i kanalizacji nie pokrywa się, a kable nie stanowią samodzielnej budowli w rozumieniu ustawy. Sąd rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1890/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi O. S.A. w W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 21 września 2015 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r., , , , - skargę oddala -, Decyzją z dnia 21 września 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B.z dnia 29 czerwca 2015 r. nr [...], którą to decyzją określono skarżącej O.S.A. w Warszawie podatek od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 18 502 zł . Po analizie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy doszedł do przekonania, że ustalony przez organ I instancji stan faktyczny jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości a wszelkie podane przez organ I instancji wartości znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym: deklaracjach i informacjach. Skarżąca w deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości za rok 2010 - nie wykazała wartości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Zgromadzone dowody - w szczególności deklaracje podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2007-2010 wykazały, że wartość kabli w kanalizacji kablowej wynikająca z deklaracji na podatek od nieruchomości za 2007 r. wynosiła 1 493 716 zł, zaś wartość budowli wykazana w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2010 r. wynosiła 31 520 zł. Tym samym łączna wartość budowli, która winna stanowić podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w roku podatkowym 2010 r., stanowiła sumę tych dwóch elementów, tj. kwotę 1 525 236 zł. Organ odwoławczy zaznaczył, że wyliczona wartość w zasadzie nie została zakwestionowana przez skarżącą, gdyż podniesione przez skarżącą zarzuty odnosiły się do samej zasady opodatkowania linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej. W ocenie organu odwoławczego, nie ulega jednakże wątpliwości, że orzecznictwo sądowoadministracyjne potwierdzało stanowisko, że linie kablowe ułożone w kanalizacji stanowią całość jako sieć telekomunikacyjna i jako takie są budowlą w rozumieniu zarówno ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak i prawa budowlanego (przykładowo wyroki NSA: z dnia 13 maja 2010 r. II 1932/09 i II FSK 2142/09 , z dnia 21 stycznia 2011 r. II FSK 2017/10, z dnia 13 kwietnia 2011 r. II FSK 144/10 i II FSK 1310/10). W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, ponosząc zarzut naruszenia: 1. art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., po. 613 ze zm.) w związku z art. 122. Art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie przesłanej rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania od spornych budowli, co jest konsekwencja zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie, a zwłaszcza zaniechania dowodu z ewidencji środków trwałych oraz nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącej; 2. art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo że w 2010 r.- ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się - nie stanowią one budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji zignorowały wartość podaną przez nią w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. bez jakiegokolwiek uzasadnienia. Zdaniem skarżącej uzasadnienie faktyczne w zakresie dotyczącym przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania było całkowicie oderwane od stanu faktycznego, który w rzeczywistości nie został ustalony. Uzasadnienie decyzji nie pozwalało na ocenę czy podstawa opodatkowania została ustalona prawidłowo. Zdaniem skarżącej "nie wiadomo, których konkretnie obiektów dotyczy spór". Skarżąca podniosła, że powołane przez organ orzecznictwo było nieadekwatne w rozpatrywanej sprawie, bowiem odnosiło się ono do sytuacji, w której własność kanalizacji i linii kablowych przysługuje temu samemu podmiotowi. Natomiast w sytuacji, gdy "Spółka nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym budowli, jaką stanowią kanalizacja kablowa wraz z kablami. Kanalizacja kablowa jest jej udostępniona przez jej właściciela, którym nie jest żaden z podmiotów wymienionych w art. 3 ust.1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na podstawie umowy najmu. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że skarżąca jest podatnikiem podatku mi nieruchomości z tytułu budowli w postaci kabli światłowodowych i współosiowych, skoro nie stanowią one samodzielnej budowli w rozumieniu art. 1a pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych" (wyroki NSA z dnia 3 kwietnia 2007 r., II FSK 777/06 i II FSK 514/06, z dnia 27 maja 2014 r. II FSK 1498/12). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi stwierdził, że są one chybione, kable położone w kanalizacji kablowej stanowią bowiem przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, tym samym zarzut naruszenia prawa materialnego należy uznać za niewłaściwy. Ponadto nawet gdyby uznać, za zgodne z rzeczywistym stanem prawnym twierdzenie skarżącej jakoby nie była właścicielem budowli to jest to bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, gdyż składowe budowli (kable + kanalizacja) należało traktować łącznie i nie sposób ich rozdzielać na potrzeby inżynierii podatkowej. Stanowisko to zyskało powszechną akceptację w judykaturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że rozstrzygany problem przewija się w wielu sprawach związanych ze skargami wnoszonymi do różnych wojewódzkich sądów administracyjnych na rozstrzygnięcia różnych organów w analogicznych sprawach związanych ze skutkami zawartej dnia 31 stycznia 2009 r. umowy sprzedaży infrastruktury telekomunikacyjnej i leasingu zwrotnego z powiązaną w 99,99% spółką zależną T.Sp. z o.o. Na podstawie tej umowy miało dojść do rozdzielenia praw właścicielskich linii kablowych (które należeć miały nadal do strony skarżącej) od kanalizacji kablowej (które miały stać się własnością T.Sp. z o.o.). Niemniej jednak, i to w sprawie było bezsporne, skarżąca nadal wykorzystywała całość budowli w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W sprawach skarżącej zapadają różne rozstrzygnięcia, co ma związek z jednej strony z różną wykładnią ww. art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z drugiej z różną oceną skutków podatkowych umowy leasingu zwrotnego zawartej przez skarżącą. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażane dotychczas przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie m.in. w wyrokach: z dnia 25 listopada 2015 r., I SA/Kr 1459/15 z dnia 29 października 2015 r., I SA/Kr 1134/15; z dnia 29 września 2015 r., I SA/Kr 1119/ 15; z dnia 22 września 2015 r., I SA/Kr 1124/15 zapadłych w praktycznie identycznym stanie faktycznym istotnym dla rozstrzyganej sprawy. W konsekwencji prezentowane poniżej uzasadnienie w tej części jest powtórzeniem stanowiska prezentowanego w ww. wyrokach. Dla porządku więc Sąd zaznacza, że podatnikami podatku od nieruchomości w odniesieniu do budowli są zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ,2, i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych właściciele lub posiadacze samoistni, a także posiadacze obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, gdy posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. Sąd rozpoznający sprawę podziela dotychczasową ugruntowaną linię orzeczniczą, wedle której przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą całość techniczno – użytkową, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2012 r., II FSK 182/11). Jednakże należy podkreślić, że orzecznictwo w tym zakresie odnosi się do sytuacji, w której właścicielem zarówno przewodów telekomunikacyjnych jak i kanalizacji kablowej był ten sam podmiot. Skarżąca powoływała się przede wszystkim na wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych odwołujące się z kolei do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. II FSK 1498/12. Stwierdzono w nim, że nie można opodatkować części budowli jaką stanowią kable położone w kanalizacji kablowej z tego tylko powodu, że właścicielem kanalizacji kablowej jest inny podmiot niż właściciel kabli. W uzasadnieniu swojego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że kable nie stanowią samodzielnej budowli, a są jedynie jednym z elementów budowli, na którą składa się kanalizacja kablowa (techniczna) wraz z kablami. Podatnikiem podatku od nieruchomości może być właściciel bądź posiadacz samoistny budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spółka nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym budowli, jaką stanowią kanalizacja kablowa wraz z kablami. Kanalizacja kablowa jest jej udostępniona przez jej właściciela, którym nie jest żaden z podmiotów wymienionych w art. 3 ust.1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na podstawie umowy najmu. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu budowli w postaci linii kablowych, skoro nie stanowią one samodzielnej budowli w rozumieniu art. 1a pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca wskazała również na dwa inne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r.: II FSK 777/06 i II FSK 514/06. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela tego stanowiska. Zauważyć należy, że dwa powołane w skardze wyroki z dnia 3 kwietnia 2007 r. odnoszą się do innego stanu faktycznego, w którym opodatkowane zostały kable światłowodowe podwieszone na trakcji energetycznej, niebędącej własnością skarżącej spółki. Po drugie nie jest kwestią sporną, że kanalizacja kablowa jak i ułożone w niej kable stanowią całość techniczno użytkową i dalej są wykorzystywane przez skarżącą (a nie drugą ze spółek) zgodnie z przeznaczeniem, dla którego budowla powstała. Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika natomiast, że przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą całość techniczno – użytkową, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości . Podkreślić należy, że przewody telekomunikacyjne nigdy nie stanowią samodzielnej budowli w rozumieniu art. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i to bez względu na przedmiot własności. O tym czy kable stanowią budowle decyduje bowiem umiejscowienie kabli w kanalizacji kablowej, nie zaś to, czyją są one własnością. Natomiast okoliczność, że doszło do sprzedaży oraz leasingu zwrotnego nie powoduje utraty związku funkcjonalnego kabli z budowlą. Tworzenie całości techniczno-użytkowej należy bowiem rozumieć jako połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się one do określonego użytku. Nie można przy tym wykluczyć, że każdy z tych elementów może być samodzielnym obiektem, choć nie zawsze samodzielnie wykorzystywany będzie mógł być do określonego celu, budowla stanowić ma zaś całość techniczno-użytkową. Przykładem takiego obiektu jest kanalizacja kablowa - jest ona samodzielnym obiektem budowlanym, jednakże bez wypełnienia jej kablami nie pełni ona żadnej konkretnej funkcji użytkowej (poza możliwym jej użyciem jako osłony kabli). Dopiero kanalizacja kablowa i położone w niej kable i pozostałe elementy, stanowią całość użytkową, pozwalającą na prowadzenie działalności gospodarczej w postaci świadczenia usług telekomunikacyjnych. Zgodzić się należy, że podatnikiem podatku od nieruchomości może być właściciel bądź posiadacz samoistny budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Istota problemu sprowadza się do pytania, czy przez właściciela budowli można rozumieć również właściciela części budowli związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, czy też dopuszczalna jest taka interpretacja, że kable telekomunikacyjne można uznać za część budowli podlegającej opodatkowaniu, skoro są elementem budowli stanowiącej całość techniczno – użytkową. W przepisach prawa podatkowego brak jest natomiast zastrzeżenia, że opodatkowane elementy budowli muszą stanowić samodzielną budowlę. Zauważyć natomiast należy, że zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle jak również ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikiem podatku od nieruchomości w takiej sytuacji jest zatem właściciel części budowli. Zgodnie natomiast z art. 4 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca definiując podstawę opodatkowania odnosi ją między innymi do budowli lub ich części. W związku z powyższym nie ma przeszkód prawnych aby opodatkować cześć budowli stanowiącą, z innymi elementami budowli, integralną całość użytkowo techniczną, nadającą się do określonego użytku. Zatem pod pojęciem właściciela budowli o którym mowa w art. 3 ust 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy również rozumieć właścicieli części budowli nawet w sytuacji gdy poszczególne części tej budowli samodzielnie nie stanowią budowli. Za takim rozumieniem tego pojęcia przemawia dodatkowo fakt że ustawa definiując pojęcie podatnika używa liczby pojedynczej ale jednocześnie przewiduje możliwość opodatkowania obiektu budowlanego stanowiącego współwłasność wielu podmiotów. Obiekt tak stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) Podatnikami są wtedy wszyscy współwłaściciele. Nie można przy tym zapomnieć że współwłasność stanowi szczególną formę własności. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że w sytuacji gdy budowla stanowi własność kilku podmiotów nie występuje podatnik. W ocenie Sądu wszyscy właściciele są podatnikami podatku od nieruchomości w stosunku do tych części budowli, których są właścicielami . Organy podatkowe prawidłowo zastosowały zatem przepisy prawa materialnego. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa procesowego, w tym zarzutów dotyczących ustalenia wartości budowli poprzez zignorowanie pisma z dnia 15 czerwca 2015 r. to należy zauważyć, że w piśmie tym w istocie skarżąca wyjaśniała przede wszystkim skutki wyodrębnienia kabli od kanalizacji kablowej. Wskazała przy tym, że wartość niedeklarowana w 2010 r. wynosiła 323 587 zł (k. 10, str. 1 akt administracyjnych). Pozostała część pisma stanowi przytoczenie poglądów prezentowanych w wyrokach korzystnych dla skarżącej jeśli chodzi o skutki "rozdzielenie" kabli od kanalizacji kablowej. Wbrew sugestiom skargi decyzje organów odnosiły się do tej argumentacji i to w zakresie wartości, i w zakresie wykładni prawa materialnego (np. str. 5, 11-13 decyzji organu pierwszej instancji). Fakt nieuwzględnienia wartości podawanej przez skarżącą w ww. piśmie miał związek nie tyle z "ignorowaniem" jego treści, co z odmienną wykładnią przepisów prawa materialnego. Sąd doszedł do wniosku, że nie miały więc uzasadnienia zarzuty prawa procesowego zawarte w skardze. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity:. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło