I SA/Kr 1910/13

WyrokWSA w Krakowie2014-02-05

Skład orzekający: Urszula Zięba, Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu określająca zasady udzielania dotacji niepublicznym szkołom o uprawnieniach szkół publicznych, która wyłączała absolwentów z liczby uczniów, na których przysługuje dotacja za miesiące wakacyjne, naruszała przepisy ustawy o systemie oświaty i czy sąd administracyjny może stwierdzić nieważność takiej uchwały, mimo że została ona później zmieniona?
Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu ograniczająca prawo do dotacji oświatowej poprzez wyłączenie absolwentów z liczby uczniów, na których przysługuje dotacja za miesiące wakacyjne, naruszała przepisy ustawy o systemie oświaty, w szczególności art. 90 ust. 2a w związku z art. 63. Sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały, która została zmieniona, ponieważ wyrok taki wywiera skutek prawny z mocą wsteczną (ex tunc) i jest jedyną możliwością wyeliminowania skutków, jakie akt ten wywołał w okresie od daty jego wejścia w życie do daty jego uchylenia.
Stan faktyczny
Towarzystwo prowadzące niepubliczne szkoły złożyło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skargę do WSA w Krakowie na uchwałę Rady Powiatu w Oświęcimiu z 2002 r. w sprawie zasad udzielania dotacji niepublicznym szkołom. Skarżące Towarzystwo zarzuciło, że § 4 ust. 1 zdanie ostatnie uchwały, w pierwotnym brzmieniu, pozbawiało je dotacji oświatowych za miesiące wakacyjne (lipiec-sierpień) przypadających na absolwentów szkół, którzy ukończyli naukę w danym roku szkolnym. Rada Powiatu nie odpowiedziała na wezwanie. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności kwestionowanego zapisu uchwały.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność § 4 ust. 1 zdanie ostatnie zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1910/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r., sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w K., na uchwałę Rady Powiatu w Oświęcimiu, z dnia 30 stycznia 2002 r. Nr XXXV/288/2002, w sprawie zasad udzielania dotacji niepublicznym szkołom o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówkom niepublicznym I. stwierdza nieważność § 4 ust. 1 zdanie ostatnie zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Rady Powiatu w Oświęcimiu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych). Pismem z dnia 13 sierpnia 2013r. Towarzystwo [...] z siedzibą w K.wezwało Radę Powiatu w Oświęcimiu o usunięcie naruszenia, do którego doszło na skutek uchwalenia przez nią i stosowania przez organy Powiatu Oświęcimskiego § 4 ust. 1 zdanie ostatnie uchwały Nr XXXV/288/2002 z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie zasad udzielania dotacji niepublicznym szkołom o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówkom niepublicznym, w brzmieniu pierwotnym obowiązującym do dnia 24 marca 2005r. (tj. do zmiany wprowadzonej uchwałą Rady Powiatu w Oświęcimiu Nr XX/199/2004 z dnia 30 grudnia 2004r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXXV/2 8 8/2002 Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie zasad udzielania dotacji niepublicznym szkołom o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówkom niepublicznym) do szkół niepublicznych w okresie poprzedzającym wejście w życie tej nowelizacji. Naruszenie to pozbawiło Towarzystwo [...] dotacji oświatowych przypadających na absolwentów niepublicznych Liceum Ogólnokształcącego Towarzystwa [...] w Oświęcimiu, Zasadniczej Szkoły Zawodowej Towarzystwa [...], Technikum Drzewnego Towarzystwa [...] oraz Technikum Mechanicznego Towarzystwa [...] w Oświęcimiu za miesiące wakacyjne w latach 2002-2004. Kwestionowany przepis stanowił, że dotacja na miesiąc lipiec i sierpień ustalona będzie według ilości uczniów w ostatnim dniu zajęć dydaktyczno-wychowawczych roku szkolnego. W oparciu o takie sformułowanie, Powiat Oświęcimski odmawiał przekazania należnych dotacji oświatowych za miesiące wakacyjne przypadające na absolwentów, którzy w danym roku ukończyli prowadzone przez Towarzystwo szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych. W wyniku nowelizacji, począwszy od 2005r. Powiat Oświęcimski przekazywał dotacje oświatowe za miesiące wakacyjne również na absolwentów szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. Przedmiotowa zmiana treści uchwały Rady Powiatu odnosiła skutek jedynie na przyszłość. Tymczasem w świetle art. 90 ust. 2a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako: "u.s.o.") dotacja oświatowa jest przyznawana na dany rok, a nie na okres trwania zajęć szkolnych. Miarodajnym bowiem okresem rozliczeniowym na gruncie u.s.o. jest rok szkolny, trwający od 1 września do 31 sierpnia roku następnego (art. 63 u.s.o.). Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem ucznia wcale nie oznaczało bowiem, że chodzi wyłącznie o uczniów, którzy przez cały rok faktycznie uczęszczają na zajęcia szkolne. Według Towarzystwa Rada Powiatu w Oświęcimiu nie posiadała ustawowego upoważnienia do ograniczania kwot dotacji oświatowych należnych na podstawie ustawy o systemie oświaty, poprzez wprowadzanie nieprzewidzianych w ustawie ograniczeń w zakresie przekazywania dotacji na maturzystów za miesiące wakacyjne. Rada Powiatu w Oświęcimiu nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2013r. Towarzystwo Salezjańskie zaskarżyło opisaną uchwałę Rady Powiatu Oświęcimskiego nr XXXV/288/2002 z dnia 30 stycznia 2002r. w części jej pierwotnego brzmienia w zakresie § 4 ust. 1 zdanie ostatnie tej uchwały, w związku z czym zażądano stwierdzenia nieważności owego zapisu. Organowi zarzucono istotne naruszenie: 1) art. 90 ust. 2a w zw. z art. 63 u.s.o. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 21 października 2001r.) poprzez ograniczenie kwoty dotacji oświatowej należnej z mocy ustawy o systemie oświaty szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, polegające na wyłączeniu absolwentów szkoły z liczby uczniów, na których przekazywana jest dotacja oświatowa za miesiące wakacyjne, pomimo iż zgodnie z art. 63 u.s.o. rok szkolny we wszystkich placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy z dniem 31 sierpnia następnego roku, 2) art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP z 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z art. 90 ust. 4 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym od dnia 21 października 2001r. do 23 maja 2005r. na skutek przekroczenia przez Radę Powiatu w Oświęcimiu granic upoważnienia ustawowego zawartego w art. 90 ust. 4 u.s.o. polegającego na ustaleniu w zaskarżonej uchwale zasad wypłaty dotacji oświatowej w odniesieniu do absolwentów szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, chociaż przepisy prawa przyznają organom jednostek samorządu terytorialnego wyłącznie kompetencje do ustalania "trybu udzielania i rozliczania dotacji". W uzasadnieniu skargi, na wstępie odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 27 września 2007r., sygn. II OSK 1046/2007 stwierdzono, że sąd administracyjny może orzec o nieważności uchwały, choć ta została uprzednio uchylona przez uprawniony organ. W dalszej kolejności rozszerzając argumentację opartą na językowej wykładni przepisu art. 90 ust. 2a u.s.o. nadmieniono, że argumenty natury systemowej sprowadzają się do jednolitego traktowania "roku" jako okresu relewantnego z punktu widzenia rozliczania dotacji oświatowych i zrównoważenia go z rokiem szkolnym. Traktowanie zaś roku udzielania dotacji w sposób jednolity skłania do przyjęcia, że w przypadku miesięcy wakacyjnych miarodajna jest liczba uczniów z uwzględnieniem absolwentów. Na gruncie u.s.o. wakacje oraz ferie zimowe nie zostały wyłączone z ram roku szkolnego, pomimo, że nie odbywają się wówczas zajęcia szkolne. Również odwołanie się do celu przedmiotowej regulacji skłaniać ma do przyjęcia, że miarodajny dla obliczania wysokości dotacji oświatowej przyznawanej na ucznia jest cały rok szkolny, nie wyłączając okresu po przystąpieniu przez przyszłych absolwentów do egzaminu maturalnego. Przyznawanie szkołom dotacji w sposób oczywisty wiąże się z ponoszeniem określonych wydatków przez organy prowadzące szkoły. Wydatki te wprawdzie pośrednio wiążą się z liczbą uczniów uczęszczających na zajęcia szkolne, jednak podstawowym czynnikiem kształtującym ich wysokość jest czas przez jaki są one ponoszone. Działalność szkoły wiąże się z koniecznością ponoszenia wydatków przez cały rok szkolny, a nie tylko w trakcie trwania zajęć szkolnych. Skoro zaś rok szkolny kończy się 31 sierpnia, to do tego czasu szkoła jest zmuszona ponosić wydatki, które nie zależą od faktycznej liczby uczniów uczęszczających na zajęcia. Pełnomocnik strony skarżącej odwołał się również do uzasadnienia uchwalonej w dniu 27 lipca 2012r. przez Sejm RP ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Wyjaśniono tamże, że jednym z celów tej nowelizacji było "doprecyzowanie przepisów ustawy o systemie oświaty w taki sposób, aby nie budziła żadnych wątpliwości podstawa prawna do udzielania dotacji na absolwentów szkół kończących zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w kwietniu lub czerwcu, w okresie miesiąca następującego po miesiącu, w którym ukończyli szkołę do końca roku szkolnego". Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem nowelizacji u.s.o. nie była zmiana obowiązującego stanu prawnego, ale doprecyzowanie przepisów u.s.o., które w praktyce stosowania wzbudzały wątpliwości. Dla poparcia takiego stanowiska przywołano liczne orzeczenia sądów administracyjnych i rozstrzygnięcia organów nadzoru. Pełnomocnik podkreślił, że kwestionowana uchwała narusza interes prawny oraz uprawnienie strony skarżącej, będącej organem prowadzącym niepubliczne szkoły ponadgimnazjalne, gdyż w oparciu o treść § 4 ust. 1 zdanie ostatnie skarżonej uchwały w jej pierwotnym brzemieniu, Starosta Oświęcimski odmawiał przekazania należnych dotacji oświatowych za miesiące wakacyjne na absolwentów, którzy w danym roku ukończyli prowadzone przez stronę szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie pełnomocnika organu strona skarżąca bezpodstawnie, wbrew językowej wykładni art. 90 ust. 2a w zw. z art. 3 pkt 11 u.s.o., utożsamia pojęcia uczeń i absolwent. Choć u.s.o. nie zawiera definicji absolwenta posługuje się tym pojęciem przy określaniu osób, które ukończyły edukację w danej szkole. Zrównanie więc zakresu podmiotowego pojęć uczeń i absolwent, wobec posługiwania się przez ustawodawcę oboma pojęciami, wbrew ustawowej definicji uczniów zawartej w art. 3 pkt 11 u.s.o., nie znajduje jego zdaniem racjonalnego uzasadnienia i opiera się na przyjęciu apriorycznego założenia nieracjonalnego ustawodawcy, który zamierzał przyznać dotacje oświatową także absolwentom szkół niepublicznych pomimo ukończenia przez nich nauki za miesiące wakacyjne, pomimo nie uwzględnienia ich w definicji ucznia, przy jednoczesnym posługiwaniu się tym pojęciem w ustawie. Przy wykładni pojęcia "uczeń" na gruncie ustawy o systemie oświaty należy brać pod uwagę znaczenie tego słowa wynikające z języka polskiego, a zatem oznaczające osoby, które się uczą, kontynuują naukę w szkole. Do tego kręgu podmiotów nie zaliczają się natomiast absolwenci, tj. osoby, które naukę w danej szkole ukończyły. W ocenie pełnomocnika organu strona skarżąca błędnie wywodzi, że skoro dotacja przysługuje na ucznia przez cały rok szkolny, to kwota dotacji w ciągu tego roku nie może ulec zmianie. Wysokość dotacji jest bowiem ściśle uzależniona od liczby uczniów danej szkoły, która w każdej chwili może ulec zmianie np. w wyniku rezygnacji z nauki. Odnosząc się natomiast do przywołanej w skardze nowelizacji u.s.o. wyjaśniono, że organy administracyjne, zwłaszcza w zakresie wydatkowania środków publicznych nie mogą kierować się "intencjami ustawodawcy", wbrew oczywistej językowej wykładni przepisów ustalonych przez tegoż ustawodawcę, gdyż może to uzasadniać odpowiedzialność organów z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. W piśmie procesowym z dnia 28 grudnia 2013r. strona skarżąca podtrzymała w całości stanowisko wyrażone w skardze. Odnosząc się do stanowiska i argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę uznała je za niezasadne przytaczając obszerne fragmenty uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty, która weszła w życie z dniem 31 sierpnia 2012r. Według strony skarżącej w uzasadnieniu tym przedstawiona została autentyczna wykładnia art. 90 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu sprzed nowelizacji, potwierdzająca stanowisko strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w trybie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013r., poz. 595), w myśl którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Badając wymogi formalne tej skargi Sąd stwierdził, że z uwagi na przedmiot uregulowany zaskarżoną uchwałą tj. "w sprawie zasad udzielania dotacji niepublicznym szkołom o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówkom niepublicznym", uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przed wniesieniem skargi Towarzystwo Salezjańskie wyczerpało tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o czym świadczy pismo z dnia 13 sierpnia 2013r. Skargę wniesiono w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie). Tym samym wymogi formalne do wniesienia skargi na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatu zostały spełnione. Z uwagi na regulację powołanego art. 87 tej ustawy, oparcie legitymacji do złożenia skargi na kryterium naruszonego interesu oznacza, że podmiot wnoszący skargę powinien wykazać nie tylko istnienie związku pomiędzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem ale, że ten interes prawny został naruszony podjętą uchwałą. O tym, czy jednostka ma w danej sprawie interes prawny przesądzają przepisy prawa zamieszczone w ustawach materialnoprawnych, ustrojowych i procesowych. Analiza przepisu art. 87 ustawy o samorządzie powiatu w tym kontekście prowadzi do stwierdzenia, że strona skarżąca posiadała legitymację prawną do wniesienia skargi na uchwałę Rady Powiatu z dnia 30 stycznia 2002r. Towarzystwo Salezjańskie jako podmiot prowadzący szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych na terenie powiatu oświęcimskiego i korzystający z dotacji oświatowych posiadał interes prawny w tym, by ukształtowana zaskarżoną uchwałą sfera praw i obowiązków pozostawała w zgodzie z obiektywnym porządkiem prawnym. W ocenie Sądu strona skarżąca wykazała, że zaskarżona uchwała narusza sferę praw i obowiązków wynikających z ustawy o systemie oświaty. W ocenie Sądu również okoliczność, że przedmiotowa uchwała w zakresie zaskarżonym została zmieniona (uchwałą Rady Powiatu w Oświęcimiu Nr XX/199/2004 z dnia 30 grudnia 2004r.) nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowego. Uchylenie bowiem uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały jest jedyną możliwością wyeliminowania skutków, jakie akt ten wywołał w okresie od daty jego wejścia w życie do daty jego uchylenia. Wyrok taki wywiera bowiem skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały (ex tunc). Również znaczny upływ czasu od podjęcia uchwały nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie skargi na tę uchwałę (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2011r., sygn. akt I OSK 1719/11, wyrok WSA z dnia 30 stycznia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 879/12, wyrok WSA z dnia 30 listopada 2013r., sygn. akt II SA/Łd 722/12). Z uregulowań zawartych w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatu wynika, że na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach rada powiatu stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze powiatu. Akty prawa miejscowego stanowione są w szczególności w sprawach szczególnego trybu zarządzania mieniem powiatu (pkt 3 ust. 2 art. 40). Z tych względów zaskarżoną uchwałę zawierającą normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, odnoszące się do zarządzania mieniem powiatu należało także uznać za akt prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013r., sygn. akt II GSK 62/12 ). Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać, że w odniesieniu do § 4 ust. 1 zdanie ostatnie zaskarżonej uchwały są one oparte na uzasadnionych podstawach. Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 ze zm. powoływanej dalej jako "u.s.o.") niepubliczne szkoły podstawowe specjalne i gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych, w tym z oddziałami integracyjnymi, otrzymują dotacje. Z kolei stosownie do art. 90 ust. 2a u.s.o. dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowana liczbę uczniów nie później niż 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Z przepisu powyższego wynika, że dotacja oświatowa przyznawana jest na dany rok, a nie na okres trwania zajęć szkolnych. Jak słusznie podkreślono w skardze miarodajnym okresem rozliczeniowym na gruncie u.s.o. jest rok szkolny trwający od 1 września do 31 sierpnia roku następnego (art. 63 u.s.o.). Sąd zgadza się również ze stroną skarżącą, co do tego, że funkcjonowanie szkoły także w miesiącach letnich pociąga określone stałe wydatki np. takie jak wynagrodzenie pracowników, czy koszty utrzymania bazy lokalowej, art. 90 ust. 3 nawiązuje do tych wydatków i nie ogranicza ich pod względem czasowym (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 listopada 2012r., sygn. akt I ACa 531/12). Należy również uwagę na to, że przewidziana w art. 90 ust. 2a u.s.o. dotacja oświatowa należna szkole niepublicznej przysługuje wprawdzie w niższej wysokości niż dla szkół publicznych, jednak w pozostałym zakresie należna jest ona na tych samych zasadach. W niniejszej sprawie pełnomocnik organu nie wskazywał, że w spornym okresie Rada Powiatu Oświęcimia nie wypłacała dotacji za absolwentów szkołom publicznym. Na osobę, która ukończyła szkołę w danym roku szkolnym przysługuje dotacja w wysokości liczonej do końca tego roku szkolnego tj. do 31 sierpnia. Należy więc przyjąć, że w rozumieniu art. 90 u.s.o. w okresie lipiec-sierpień osoby, które uzyskały świadectwo ukończenia szkoły powinny być brana pod uwagę przy ustalaniu kwoty należnej dotacji. W kontekście powyższego Sąd nie podzielił argumentacji pełnomocnika organu opierającej się na rozróżnieniu pojęcia "uczeń" i "absolwent" z powołaniem się na treść przepisów art. 3 pkt 11 oraz art. 11a w związku z art. 11 ust. 1 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie zaskarżonej uchwały. Z tych ostatnich wynika jedynie, że osoba która ukończyła szkołę danego rodzaju uzyskuje określone wykształcenie, a świadectwa i dyplomy państwowe wydawane przez uprawnione do tego szkoły są dokumentami urzędowymi. Powyższe przepisy zatem w żaden sposób nie odnoszą się do określonych w art. 90 zasad przyznawania dotacji szkołom niepublicznym. Przedstawione przez pełnomocnika organu argumenty nie znalazły jak dotąd akceptacji w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w literaturze. Natomiast stanowisko strony skarżącej potwierdził ustawodawca dodając do art. 90 u.s.o. ustęp 2f w brzmieniu; "w przypadku szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w klasach (semestrach) programowo najwyższych kończą się w kwietniu lub czerwcu, dotacja, o której mowa w ust. 2a przysługuje również na każdego absolwenta szkoły w okresie od miesiąca następującego po miesiącu, w którym ukończył szkołę, do końca roku szkolnego, w którym absolwent ukończył szkołę". Wbrew twierdzeniu organu przedmiotowa nowelizacja nie wprowadzała "novum" w dotychczasowych regulacjach, a jedynie stanowiła doprecyzowanie obowiązujących przepisów, o czym przesądził sam ustawodawca w uzasadnieniu do przedmiotowej nowelizacji, gdzie m.in. stwierdzono, że "celem projektowanej nowelizacji jest doprecyzowanie przepisów ustawy o systemie oświaty w taki sposób aby nie budziła żadnych wątpliwości podstawa prawna do udzielania dotacji na absolwentów szkół kończących zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w kwietniu lub czerwcu w okresie od miesiąca, następującego po miesiącu, w którym ukończyli szkołę do końca roku szkolnego (druk sejmowy nr 589 z dnia 26 czerwca 2012r. wraz z uzasadnieniem). Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że analiza całości uzasadnienia projektu zmian u.s.o. w spornym zakresie może być uznana rzeczywiście za wykładnię autentyczna art. 90 u.s.o. w brzmieniu sprzed nowelizacji, potwierdzającą, że podmiotom prowadzącym szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych należały się dotacje oświatowe za miesiące wakacyjne również na absolwentów, którzy w danym roku ukończyli szkołę. W związku z powyższym zapis § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały, mówiący o tym, że dotacja za miesiąc lipiec i sierpień ustalona będzie według ilości uczniów w ostatnim dniu zajęć dydaktyczno-wychowawczych roku szkolnego naruszał art. 90 ust. 2a w związku z art. 63 u.s.o., gdyż bezpodstawnie wyłączał on absolwentów szkół z liczby uczniów oraz w konsekwencji pozbawiał szkoły niepubliczne należnej dotacji oświatowej za miesiące wakacyjne. Do takiego samego wniosku doszła w 2004r. również Rada Powiatu w Oświęcimiu, zmieniając zaskarżoną uchwałę poprzez wykreślenie z § 4 ust. 1 kwestionowanego zapisu. W ocenie Sądu zasadny jest również zarzut strony skarżącej, że Rada Powiatu wprowadzając poprzez zapis § 4 ust. 1 zdanie ostatnie uchwały z dnia 30 stycznia 2002r. ograniczenie prawa do dotacji oświatowej przekroczyła swoje kompetencje określone w art. 90 ust. 4 u.s.o., według którego organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2a-3b, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji. W orzecznictwie przyjmuje się, że konstrukcja omawianej regulacji prowadzi do wniosku, że organ stanowiący może wprawdzie uregulować inne kwestie, niż podstawę obliczenia dotacji i zakres danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji (na co wskazuje zwrot w szczególności), ale przedmiotem regulacji może być wyłącznie tryb udzielania i rozliczania dotacji. Tryb i zakres danych, o których mowa w tym przepisie nie może być mylony z zasadami oraz przesłankami, które w obrębie całego systemu prawnego mają takie znaczenie jak warunki konieczne. Ustawodawca w omawianym przepisie upoważnił organ jednostki samorządu terytorialnego do określenia jedynie w sposób techniczny zakresu danych, które wniosek o dotację musi zawierać. Sformułowanie "tryb udzielania" ma znaczenie bardziej techniczne. Pod pojęciem tym należy rozumieć takie kwestie jak wymagania formalne jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotacje oświatowe (formę wniosku), a także organ do którego wniosek powinien być skierowany, tryb jego załatwiania oraz terminy przekazywania dotacji (por. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006. do art. 90, wyrok WSA z dnia 19 lutego 2009r., sygn. akt I SA/Kr 1106/08). Z kolei nie może budzić wątpliwości, że zawarte w omawianym przepisie pojęcie "rozliczenie dotacji", ma znaczenie jako czynności z zakresu księgowości i rachunkowości i to o charakterze materialno - technicznym. Zaś "tryb rozliczania" oznacza zwłaszcza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji, a także zwrotu niewykorzystanej dotacji jednostce samorządu, która jej udzieliła. Omówione pojęcia nie mogą zatem obejmować ograniczenia prawa do dotacji, które musi wynikać z wyraźnych norm prawnych. Podstawą do wprowadzenia zapisów ograniczających prawo do dotacji może być wyłącznie przepis ustawowy, bądź też akt wydany na podstawie i w granicach delegacji ustawowej. Upoważnienie do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli nie jest równoznaczne z przyznaniem organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do ograniczania prawa do wypłaty dotacji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010r., sygn. akt OSK 672/10, wyrok WSA z dnia 3 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Ke 582/11, wyrok WSA z dnia 7 września 2010r., sygn. akt IV SA/Gl 314/10, wyrok WSA z dnia 13 grudnia 2011r., sygn. akt I SA/Kr 1540/11). Reasumując Rada Powiatu w Oświęcimiu nie dysponowała ustawowym upoważnieniem do ograniczania prawa do dotacji oświatowej należnej na podstawie art. 90 u.s.o. poprzez wprowadzenie regulacji wyłączającej dotowanie absolwentów, ograniczenia nieprzewidzianego w ustawie. Zatem i z tego powodu zaskarżony przepis uchwały z dnia 30 stycznia 2002r. należy uznać za sprzeczny z przepisami u.s.o. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na zasadzie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło