I SA/Kr 1917/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniesionej do tutejszego Sądu skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. pełnomocnik skarżącej A. L. zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania, który uzasadnił możliwością powstania znacznej szkody w sytuacji, gdy dojdzie do egzekucji należności oraz trudnymi do odwrócenia skutkami polegającymi na konieczności zaciągnięcia pożyczki na spłatę zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego. Wskazał nadto, że podatniczka sama wychowuje dzieci, zaś kwota ulgi stanowiąca przedmiot postępowania stanowi istotną wielkość w budżecie domowym odpowiadając prawie wysokości miesięcznego wynagrodzenia. G.S. co prawda przyczynia się do utrzymywania małoletnich, ale środki te są coraz niższe. Dalej podniesiono, że A. L. poza zatrudnieniem nie posiada żadnego majątku, który mogłaby przeznaczyć na spłatę podatku, ponieważ aktualny dochód rodziny wydawany jest w całości na utrzymanie. Za niesprawiedliwą pełnomocnik skarżącej uznał sytuację, w której natychmiastowa zapłata podatku będzie musiała być dokonana kosztem córek, gdyż w takim razie skarżąca musi zaoszczędzić ze środków niezbędnych do ich utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie zaś do art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Istotny jest również fakt, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdy weźmie się pod uwagę, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Sąd nie ma kompetencji uwzględniać ani tym bardziej doszukiwać się z urzędu, a więc bez uzasadnienia wniosku, okoliczności decydujących o udzieleniu ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). W szczególności skarżący powinien wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m. inn.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie - chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (tak: postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., I FZ 481/09). Innymi słowy każda zapłata podatku wiąże się z pewną dolegliwością w postaci uszczuplenia stanu posiadania podatnika. Aby jednak możliwe było wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej podatnik musi wykazać, że w związku z wykonaniem decyzji nastąpią kwalifikowane skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w orzecznictwie fakt, że decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, sam z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (tak: postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11, LEX nr 786115). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca w sposób ogólnikowy powołała się na trudną sytuację finansową oraz fakt, ze uiszczenie zaległego podatku (czyli jak wynika z akt sprawy kwoty 1.112 zł wraz z odsetkami) pogorszy standard życiowy jej córek. Natomiast trudnych do odwrócenia skutków upatruje w konieczności ewentualnego zaciągnięcia pożyczki na spłatę zobowiązań publicznoprawnych. Wskazać jednak należy, że przytoczonych argumentów nie sposób rozpatrywać w kategorii kwalifikowanych przesłanek określonych w art. 61 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak zaznaczono wyżej, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty podatku czy jego rodziny, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W sytuacji wygrania sporu sądowego bowiem skarżącej zostaną zwrócone wszelkie kwoty pieniężne. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2014r., sygn. akt II GSK 1020/14, Lex Omega nr 1467667), czego w niniejszej sprawie zabrakło. Trudnych do odwrócenia skutków nie można nadto przypisywać okoliczności ewentualnego zaciągnięcia pożyczki, która zawsze może zostać spłacona przed terminem określonym w umowie, zaś środki na powyższe skarżąca może uzyskać w razie wygrania sporu sądowego. O zaistnieniu przesłanki z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi z całą pewnością nie świadczy kwota, jaką na podstawie zaskarżonej decyzji miałaby uiścić skarżąca (czyli 1.112 zł, którą organ obliczył przyjmując, że po uwzględnieniu podatku należnego w kwocie 1.776 zł i sumy pobranych zaliczek 2.889 zł, skarżąca miałaby kwotę do zwrotu 1.113 zł, a ponieważ otrzymała tytułem zwrotu wynikającego z zeznania podatkowego 2.225 zł, zatem winna uiścić 1.112 zł). Po pierwsze nie jest to suma obiektywnie duża, zwłaszcza biorąc pod uwagę wynikający z zeznania podatkowego dochód skarżącej za rok 2013, który wynosił 37.778,56 zł i brak jest informacji, aby uległ obniżeniu. Wreszcie brak danych na temat koniecznych wydatków, jakie skarżąca musi aktualnie ponosić. Z pola widzenia nie może również umknąć fakt, że potrzeby córek zaspakajane są przynajmniej w części przez ojca płacącego alimenty. Na marginesie wskazać należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, iż trudna sytuacja materialna nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać też trzeba, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd winien mieć na uwadze interesy wszystkich stron postępowania, także i organu podatkowego, który stoi na straży przestrzegania przepisów podatkowych, dba także o to, by nie doszło do nieuzasadnionego uszczuplenia wpływu do budżetu państwa należności podatkowych. W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał za nieuzasadniony, a tym samym należało ten wniosek oddalić.