I SA/Kr 1941/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-06-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu nienależnego zwrotu VAT jest uzasadnione ze względu na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w kwocie około 340 tys. zł rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym utraty źródła utrzymania i niemożności realizacji obowiązku alimentacyjnego. Sama wysokość zobowiązania podatkowego, nawet jeśli jego przymusowe ściągnięcie jest możliwe, uzasadnia udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M.D. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu nienależnego zwrotu VAT. Wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje znaczne szkody majątkowe i trudne do odwrócenia skutki, w tym utratę źródła dochodu i niemożność spłacania zobowiązań alimentacyjnych. WSA w Krakowie pierwotnie odmówił wstrzymania, jednak NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2006 r. postanawia : - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji -
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 października 2012 r., nr [...] M.D. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." z uwagi na możliwość wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody.
Uzasadniając wniosek skarżący podał, że zostało przeciwko niemu wydanych łącznie siedem decyzji na kwotę przeszło dwudziestu milionów złotych. Jest oczywiste, że skarżący nie dysponuje taką kwotą. Sytuacja majątkowa strony jest znana organom podatkowym albowiem jego pracodawca odprowadza zaliczki na podatek dochodowy. Strona wykazuje także dochód z zysków kapitałowych – powyższa sytuacja jest również znana organom podatkowym. Skarżący od daty wszczęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania przeciwko niemu nie dokonał żadnego uszczuplenia swojego majątku. W dalszym ciągu posiada udziały w "M" Sp. z o.o., "M" Sp. z o.o. oraz "T" Sp. z o.o., wszystkie z siedzibą w K. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego może spowodować, że skarżący zostanie odwołany przez wspólników z pełnionej funkcji Prezesa Zarządu, a co za tym idzie dojdzie do rozwiązania umowy o pracę i utraty jedynego stałego źródła utrzymania. W przypadku takim skarżący zostanie pozbawiony możliwości zarobkowania. Wszczęcie egzekucji i zajecie udziałów, a następnie ich sprzedaż może doprowadzić do nieodwracalnych skutków, poprzez pozbawienie skarżącego prawa własności udziałów, którego nie będzie można restytuować po ewentualnym korzystnym zakończeniu postępowania sądowego. Z uwagi na powyższe okoliczności, w opinii strony niniejszy wniosek jest w pełni zasadny, w szczególności że przy tak wielkich kwotach, dla organów podatkowych bez znaczenia pozostaje data wszczęcia postępowania egzekucyjnego albowiem kwoty widniejące na wydanych decyzjach znacznie przekraczają możliwość finansowe nie tylko skarżącego ale zdecydowanej większość obywateli tego kraju.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r. WSA w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak wykazania przesłanek umożliwiających wstrzymanie zaskarżonego aktu.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wskazał, że posiada udziały w "M" Sp. z o.o. (spółka zawiesiła działalność gospodarczą), "M" Sp. z o.o. (20 udziałów), "T" Sp. z o.o. (20 udziałów). Ponadto w spółce "M" wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę z zasadniczym wynagrodzeniem 2 161 zł powiększonym o premie uznaniowe (na koniec roku otrzymał premię w wysokości 10 tys. zł). Za rok obrotowy 2012 r. "M" Sp. z o.o. wypłaciła wspólnikom po 20 tys. zł, natomiast "T" Sp. z o.o. po 1 tys. zł dywidendy. Skarżący podkreślił, że jego wynagrodzenie jest obciążone roszczeniem alimentacyjnym w wysokości 1800 zł na rzecz matki. Utrata źródła zarobkowania spowoduje, że skarżący nie będzie mógł płacić alimentów na rzecz osoby uprawnionej, co skutkować będzie wszczęciem sprawy karnej z uwagi na niewykonywanie orzeczeń sądu. Sankcje karne z oczywistych względów spowodują, że skarżący pozbawiony zostanie możliwości znalezienia pracy, jak również nie będzie mógł pełnić funkcji członka zarządu w spółce. Skarżący posiada z małżonką wspólność majątkową i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Małżonka jako nauczyciel akademicki otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 3 tys. zł. Miesięczne koszty utrzymania kształtują się na poziomie około 1500 zł. Skarżący wraz z małżonką nie posiadają żadnych nieruchomości oraz innego majątku, z których mogliby otrzymywać stały dochód, za wyjątkiem ww. udziałów. Strona mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które uiszcza czynsz w wysokości 1096 zł miesięcznie. Skarżący wskazał także, że cierpi na chorobę wieńcową i jest zmuszony do przebywania pod opieka lekarską, co wiąże się z ponoszeniem stałych miesięcznych kosztów leczenia, które kształtują się na poziomie 300 zł. Zaznaczył, że wszczęcie egzekucji skutkować będzie brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego i jego rodziny. Mogłoby to także zdyskredytować skarżącego w oczach wspólników oraz kontrahentów, a co za tym idzie uniemożliwić skarżącemu uzyskiwanie jakiegokolwiek dochodu z wykonywanej działalności zarobkowej. Wskazanych skutków nie zrekompensuje późniejsze wyeliminowanie z obrotu zakwestionowanych rozstrzygnięć.
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FZ 83/13, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Krakowie. W uzasadnieniu Sąd kasacyjny podał, że w świetle przedstawionych w zażaleniu okoliczności, rozstrzygnięcie Sądu I instancji, w pewnym sensie straciło na aktualności. Kwestię ewentualnej zmiany orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji NSA pozostawił w związku z tym w gestii Sądu I instancji, który w świetle dostarczonych przez stronę informacji, będzie miał tym samym możliwość zajęcia stanowiska odnośnie przyznania stronie ochrony tymczasowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 zd. pierwsze p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że sąd może uwzględnić wniosek, gdy zachodzi co najmniej jedna z wymienionych przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki określone w ww. przepisie spoczywa na wnioskodawcy. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w danej sprawie zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że strona jest zobligowana do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, LEX nr 489786). Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji.
Dokonując oceny złożonego wniosku w kontekście opisanych wyżej przesłanek, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w sposób wyczerpujący wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki.
W analizowanym przypadku nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową, uiścić wynikającej z zaskarżonej decyzji kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi, której łączna wysokość oscyluje wokół 340 tys. zł. To zaś powoduje, że przymusowe dochodzenie choćby części kwoty należności publicznoprawnej doprowadziłoby w rezultacie do spieniężenia stanowiących jego własność składników majątkowych, czego skutków nie dałoby się odwrócić. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Ponadto, potencjalna egzekucja zobowiązania podatkowego powodowałaby konieczność ograniczenia bieżących wydatków na podstawowe potrzeby; utrudnione, o ile nie uniemożliwione, byłoby także realizowanie przez skarżącego obowiązku alimentacyjnego. Za uwzględnieniem wniosku przemawia dodatkowo ryzyko utraty źródła utrzymania skarżącego. Sąd podziela zapatrywanie wyrażone m.in. w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 48/13, zgodnie z którym "sama wysokość zobowiązania podatkowego - niezależnie od tego czy jej przymusowe ściągnięcie jest możliwe - uzasadnia udzielenie skarżącemu tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i to pomimo, że co do zasady egzekucja należności pieniężnych nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdyż nie prowadzi do skutków nieodwracalnych i pozbawiających stronę środków do życia".
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło