I SA/Kr 1945/14
PostanowienieWSA w Krakowie2016-07-22
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, których dochody są w całości pochłaniane przez bieżące wydatki, a którzy nie posiadają oszczędności i są właścicielami nieruchomości obciążonych hipotekami, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych i ustanowieni pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Małżonkowie, których dochody są w całości przeznaczane na bieżące wydatki, nie posiadają oszczędności, a ich majątek obciążony jest znacznymi hipotekami i postępowaniem egzekucyjnym, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sytuacja finansowa strony skarżącej obiektywnie uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. Ś. i W. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Strona skarżąca wykazała, że jej miesięczne dochody z emerytur (łącznie 2460,16 zł) są w całości wydatkowane na bieżące potrzeby (łącznie 2450 zł). Małżonkowie nie posiadają oszczędności, a ich majątek obciążony jest znacznymi hipotekami i postępowaniem egzekucyjnym. W związku z tym strona skarżąca wniosła o całkowite przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla A. Ś. i W. Ś. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ś. i W. Ś., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 29.09.2014r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. Ś. i W. Ś. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął kolejny wniosek A. Ś. i W. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 29.09.2014r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia
o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A. Ś. ur. w 1930r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną W. Ś. ur. w 1935r. Otrzymuje on emeryturę w wysokości 882,56 zł., miesięcznie, netto. Żona natomiast otrzymuje emeryturę w wysokości 1577,60 zł., miesięcznie, netto.
Miesięczne wydatki strony skarżącej obejmują: opłatę za energię elektryczną – 250 zł., opłatę za gaz – 200 zł., opłatę za dostawę wody i odprowadzanie ścieków – 100 zł., opłatę za wywóz śmieci – 75 zł., podatek od nieruchomości - 75 zł., koszty lekarstw – 650 zł., opłatę za telefon – 100 zł., koszty środków czystości i higieny – 100 zł., koszty żywności – 750 zł.
Strona skarżąca jest właścicielem, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, domu w R., usytułowanego na działce o pow. 805 m2, wybudowanego w 1980r. i nadającego się do kapitalnego remontu. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką umowną zwykłą w wysokości 1 300 000 zł. i hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 650 000 zł.
Wnioskodawcy są również właścicielami , na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nieruchomości o pow. 0,4187 ha, położonej w K., zabudowanej budynkiem pensjonatowym, obciążonej hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 13 200 000 zł. oraz hipotekami umownymi zwykłymi w wysokości 7 400 000 zł. i 600 000 zł. W stosunku do tej nieruchomości wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne i ogłoszona licytacja.
Małżonkowie nie posiadają oszczędności, nie prowadzą działalności gospodarczej, nie są wspólnikami spółki, nie osiągają żadnego dochodu z niedokończonego budynku pensjonatowego w K. . Obiekt ten jest nieczynny i nie przynosi nikomu żadnych dochodów. Rachunki bankowe A. Ś. i W. Ś. zostały natomiast zlikwidowane już ponad rok temu.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , sygn. akt II FZ 565/13, postanowienie NSA z dnia 19.07.2013r. , sygn. akt I FZ 324/13, postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r. , sygn. akt I GZ 384/12).
Obecnie zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że sytuacja A. Ś. i W. Ś. nie daje możliwości poniesienia przez nich kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Wprawdzie strona skarżąca nie przedłożyła odpowiedniego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością wnioskodawców lub o ich braku i poprosiła o przedłużenie terminu do jego doręczenia ale orzekający uznał nadesłane materiały za wystarczające do przeprowadzenia analizy sytuacji finansowej A. Ś. i W. Ś.
Przedstawione fakty i dokumenty na jej poparcie wskazują , iż dochód małżonków (882,56 zł. + 1577,60 zł. = 2460,16 zł.) jest w całości wydatkowany na bieżące wydatki związane z utrzymaniem (250 zł. + 200 zł. + 100 zł. + 75 zł. + 75 zł. + 650 zł. + 100 zł. +100 zł. + 750 zł. = 2450 zł.), co przy braku oszczędności i wszczętym postępowaniu egzekucyjnym nie daje możliwości poczynienia oszczędności. Małżonkowie nie prowadzą też działalności gospodarczej i nie utrzymują dodatkowych dochodów. Stąd też uiszczenie kosztów sądowych na poziomie 400 zł. (wysokość wpisu od skargi ) oraz opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika jest poza ich możliwościami płatniczymi.
Orzekający stanął więc na stanowisku, iż w świetle przesłanej dokumentacji oraz przesłanek ustanowienia prawa pomocy obecny wniosek w zakresie całkowitego jego przyznania jest zasadny.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz .718) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło