I SA/Kr 1958/03

WyrokWSA w Krakowie2004-09-16

Skład orzekający: Józef Michaldo, Maria Zawadzka, Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można przywrócić termin do złożenia wspólnego zeznania podatkowego małżonków, jeśli został on uchybiony?
Ratio decidendi
Termin do złożenia wspólnego zeznania podatkowego małżonków jest terminem materialnoprawnym, który nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Przepisy te dotyczą wyłącznie terminów procesowych. Uchybienie terminu materialnoprawnego skutkuje utratą prawa do preferencyjnego opodatkowania.
Stan faktyczny
Skarżący S.P. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wspólnego zeznania podatkowego małżonków za rok 2002. Skarżący argumentował, że zapomniał wpisać małżonkę do zeznania przez pomyłkę i wskazywał na trudną sytuację materialną rodziny. Organy podatkowe uznały, że termin do złożenia wspólnego zeznania jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Michaldo Sędziowie: WSA Maria Zawadzka (spr) AWSA Anna Znamiec Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi S.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 3 września 2003r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wspólnego zeznania podatkowego małżonków -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] 2003 roku [...] Urząd Skarbowy [...], działając na podstawie art. 163 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa /Dz. U. nr. 137 poz. 926 z późn. zm./ w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym w sprawie przywrócenia terminu do wspólnego opodatkowania małżonków za rok 2002 odmówił S. P. przywrócenia terminu do wspólnego rozliczenia się małżonków. W motywacji tego rozstrzygnięcia Urząd Skarbowy poniósł, iż przepis art. 162 § 1 ordynacji podatkowej nie przewiduje przywrócenia terminu do wspólnego rozliczenia się małżonków. Termin ten jest bowiem terminem materialnoprawnym, czyli nieprzywracalnym. Urząd podniósł także, iż zgodnie z treścią art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. nr. 14 z 2000 roku, póz. 176 ze zm./, warunkiem preferencyjnego opodatkowania dochodów jest podpisanie wniosku wyrażonego we wspólnym zeznaniu rocznym, które należy złożyć w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku. Na powyższe postanowienie S. P. złożył zażalenie do Izby Skarbowej w [...] podnosząc, iż przedmiotowe postanowienie jest dla niego i jego małżonki bardzo krzywdzące, ponieważ uniemożliwia im wspólne opodatkowanie dochodów, a tym samym utratę zwrotu nadpłaty kwoty [...] zł, powstałej w wyniku korekty PIT-37. Jednocześnie skarżący podniósł, iż składając w pośpiechu w Urzędzie Skarbowym PIT-37,przez oczywistą pomyłkę zapomniał wpisać do PIT-u małżonkę. Uważa jednak, iż ze względów ludzkich i sprawiedliwości społecznej zażalenie jego jest uzasadnione i kwalifikuje się do pozytywnego załatwienia, tym bardziej, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, gdyż jest rencistą i z niewielkiej renty utrzymuje pięcioosobową rodzinę. Postanowieniem z dnia 3 września 2003 roku nr. [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] działając w trybie art. 233 § 1 pkt. 1 oraz art. 239 ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Izba podniosła, iż zgodnie z art.6 ust. 1 o podatku dochodowym od osób fizycznych małżonkowie podlegaj ą odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów, zaś łączne opodatkowanie dochodów małżonków przewiduje art. 6 ust. 2 powołanej ustawy, jednakże uwarunkowane jest ono spełnieniem przez małżonków określonych w tym przepisie przesłanek materialnych. Możliwość łącznego opodatkowania małżonków została uzależniona między innymi od złożenia wniosku we wspólnym zeznaniu rocznym, w terminie do [...] 2003 roku, który jako termin materialno-prawny nie jest przywracalny, co z kolei oznacza, iż po jego upływie podatnik traci prawo do możliwości preferencyjnego opodatkowania. Izba stwierdziła ponadto, iż skoro w sprawie będącej przedmiotem odwołania mamy do czynienia z terminem prawa materialnego, to nie było podstaw do przywrócenia przez Urząd Skarbowy terminu do złożenia wspólnego zeznania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przywrócenia terminu, stosownie do art. 162 § 4 ustawy, odnoszą się wyłącznie do terminów procesowych, a nie do terminów materialno-prawnych. Na opisane powyżej postanowienie S. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący podniósł, iż pomimo oczywistych faktów podanych w zażaleniu, odmówiono mu wypłacenia nadpłaty w kwocie [...] zł, powstałej ze wspólnego opodatkowania dochodów z żoną E. Ponadto skarżący ponownie podniósł, iż oddając w pośpiechu PIT-37 za 2002 rok, przez oczywistą omyłkę, zapomnienie, nie wpisał małżonki do wspólnego opodatkowania, a uważa, że ma prawo do wspólnego opodatkowania, gdyż jego rodzina jest w trudnej sytuacji materialnej. Odpowiadając na powyższy zarzut Izba Skarbowa w [...] wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, gdyż przeprowadzona kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wykazała niezgodności zaskarżonego postanowienia z prawem. Izba Skarbowa trafnie uznała, iż przywróceniu terminu podlegaj ą jedynie terminy procesowe. Nie podlegają natomiast przywróceniu terminy prawa materialnego, co wyraźnie wynika z art. 162 § 4 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż instytucje przywrócenia terminu stosuje się jedynie do terminów procesowych. Terminy materialnoprawne mogą być jedynie odraczane na podstawie i w zakresie uregulowanym w art. 48 Ordynacji podatkowej. Nie ulega również wątpliwości, iż zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów, jednak ust. 2 powołanego przepisu przewiduje możliwość łącznego opodatkowania dochodów małżonków, jeżeli między innymi, podatnicy złożą taki wniosek we wspólnym zeznaniu rocznym w terminie do 30 kwietnia następnego roku, co wynika z art. 45 ust. 1 powołanej ustawy. Jest to jednak termin materialno-prawny, a więc w razie jego uchybienia nie można go przywrócić. Jak słusznie uznała Izba Skarbowa, uchybienie temu terminowi, skutkuje utratę przez podatnika prawa do preferencyjnego opodatkowania. Rozpoznając sprawę oparto się na art 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym , że sprawy w których skargi zostały wniesione do naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. nr. 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło