I SA/Kr 2009/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia : - odmówić zwolnienia od kosztów sądowych - Skarżący P.C., działając przez swojego pełnomocnika, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 października 2012 r. wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wnosi o przyznanie częściowego prawa pomocy, w szczególności o zwolnienie od obowiązku uiszczenia pozostałej opłaty od skargi w kwocie 2 989 zł, ponieważ nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wskazuje, że z prowadzonej działalności gospodarczej – komandytariusz "G" Sp. z o.o. nie osiąga obecnie żadnych dochodów. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. W związku z trudną sytuacją majątkową w zaspokajaniu podstawowych potrzeb pomaga mu rodzina. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Jako komandytariusz Spółki "B" osiąga miesięcznie dochód w kwocie 1000 zł. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia braków złożonego uprzednio formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że mieszkanie, które wynajmuje skarżący jest własnością spółki "H", a wysokość czynszu zawiera w sobie opłaty za media. Pomoc od najbliższej rodziny polega na zapewnieniu skarżącemu wyżywienia. Przedstawiono także PIT 36L za 2011 r., z którego wynika, że przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 469 361,70 zł; koszty uzyskania przychodów – 548 529,46 zł; strata – 79 167,76 zł. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. W sprzeciwie od ww. postanowienia pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 246§1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", poprzez błędne przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w całości bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. Wniósł w związku z tym o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, względnie o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do sprzeciwu dokumentów, na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia sprzeciwu. W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że wysokość czynszu za wynajmowane mieszkanie wynosi 500 zł miesięcznie. Po jego uiszczeniu skarżącemu pozostaje kwota w wysokości 500 zł. Biorąc nawet pod uwagę skromne życie skarżącego, ograniczanie niezbędnych wydatków do minimum, kwota ta nie jest wystarczająca na samodzielne utrzymanie się. Skarżący może liczyć na pomoc najbliższej rodziny, która zapewnia mu wyżywienie, dzięki czemu ogranicza swoje wydatki związane z utrzymaniem. Pełnomocnik wskazał, że nie bez znaczenia dla kwestii zwolnienia od kosztów jest fakt, że przeciwko skarżącemu prowadzonych jest szereg innych postępowań ze strony urzędu skarbowego czy też urzędu kontroli skarbowych, na poczet których dokonywane są zajęcia majątku skarżącego, który, w miarę swoich możliwości, spłaca także należności podatkowe. Aby uiścić całą opłatę od wpisu od skargi, skarżący musiałby zaciągnąć pożyczki od osób najbliższych. Strona podkreśliła także, że Referendarz sądowy nie dostrzegł istotnego faktu, jakim jest strata osiągnięta w 2011 r. przez spółkę, w której komandytariuszem jest skarżący w wysokości 79 167,76 zł. Z załączonej do sprzeciwu deklaracji podatkowej za 2012 r. wynika natomiast, że dochód wnioskodawcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł zaledwie 7 061,27 zł, co daje miesięczną kwotę w wysokości około 588 zł. Do sprzeciwu została załączona informacja o zajęciach egzekucyjnych, historia rachunku firmowego (Firma Usługowo Handlowa "A" P.C.) dotycząca okresu od 25 listopada 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. z zaznaczonymi pozycjami dotyczącymi zajęć egzekucyjnych, a także zawiadomienie z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, z którego wynika kwota do przekazania organowi egzekucyjnemu z rachunku bankowego w BNP Paribas Bank Polska SA w wysokości 851 736,83 zł. Z załączonych do sprzeciwu zeznań podatkowych wynika, że w 2012 r. P.C. osiągnął dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 7 061,27 zł (przychód – 873 920,98 zł; koszty uzyskania przychodów – 866 859,71 zł). Z innych źródeł natomiast w 2012 r. osiągnął dochód w wysokości 6 854,87 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – określana dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższych uwag Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący bowiem będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób prawidłowy. Skarżący nie wyjaśnił bowiem do kogo należy dom w R., w którym jest zameldowany oraz z jakich środków pokrywane są koszty pełnomocnika z wyboru. Nie przedstawił także historii rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy oraz wydatków związanych z utrzymaniem. Nie jest bowiem wystarczające oprócz podania wysokości czynszu wskazanie, że skarżący ogranicza swoje wydatki związane z utrzymaniem dzięki pomocy najbliższej rodziny, która zapewnia mu wyżywienie. Również jeśli chodzi o podkreślony przez pełnomocnika w sprzeciwie fakt osiągnięcia straty przez spółkę, w której komandytariuszem jest skarżący, Sąd podkreśla, że dla oceny sytuacji finansowej wartością wymierną jest kwota przychodów. Strata stanowi bowiem nadwyżkę kosztów podatkowych nad przychodem i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 oraz z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy w związku z tym podkreślić, że w 2012 r. przychód Spółki "G"wyniósł 1 783 512,20 zł, a przychód przypadający na skarżącego – 873 920,98 zł. Są to kwoty znaczne. Sąd miał także na uwadze, że z załączonego do sprzeciwu zeznania PIT-37 wynika, że skarżący w 2012 r. osiągnął także przychód z innych źródeł w wysokości 6 854,87 zł. Poddaje to wątpliwość oświadczenie strony, że utrzymuje się tylko z działalności gospodarczej – jako komandytariusz Spółki "G". Sąd zauważa także, że fakt korzystania z usług profesjonalnego pełnomocnika wiąże się nieodzownie z koniecznością pokrycia kosztów takiej pomocy. Stanowi to zatem obciążenie budżetu skarżącego. Również zatem ta okoliczność rzutuje na obraz rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Mając na uwadze ww. okoliczności, w szczególności fakt uchylania się przez wnioskodawcę od współpracy z Sądem dla umożliwienia poznania pełnej jego sytuacji finansowej, selektywne podawanie informacji, należy uznać za niewskazanie zaistnienia przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest bowiem w stanie w prawidłowy sposób zweryfikować sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.