I SA/Kr 2024/01

Dnia 23 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie NSA Grażyna Jarmasz (spr.) NSA Józef Gach Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2004r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 24 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - skargę oddala - Decyzją z 24 sierpnia 2001r. nr [...] Izba Skarbowa- po rozpatrzeniu odwołania - utrzymała w mocy rozstrzygnięcie wydane dla A. J. przez Urząd Skarbowy w dniu [...].2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych pobranej przez płatnika C. N. sp. z o.o. w S. w miesiącu styczniu 2001 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że w dniu [...].2001 r. do urzędu wpłynął wniosek A. J. o stwierdzenie tej nadpłaty w zakresie wypłaconej kwoty [...] zł . W wyniku przeprowadzonego postępowania wywołanego wnioskiem stwierdzono jednak, że, nie zachodzą przesłanki do pozytywnego załatwienia sprawy. Powołano się na art. 12 ust. l ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz.U. Nr 14 z 2000r., póz. 176 ze zm./ stwierdzający, iż za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności : wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszona za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Nadto stwierdzono, że z zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza z postanowień: § 2 ust. 4 "Porozumienia końcowego dotyczącego pakietu spraw socjalno-bytowych pracowników zatrudnionych w Zakładach C. -W. "N." Spółka Akcyjna oraz pakietu inwestycyjnego" zawartego dnia [...].1996r. pomiędzy Zarządem Spółki, Związkami Zawodowymi, a Firmą D. Z. GmbH /późniejszy nabywca akcji Spółki/ - określanego dalej "Porozumieniem końcowym", oraz punktu 4 Protokołu uzgodnień dotyczącego wdrożenia "Programu Optymalizacji Zatrudnienia" z [...].1998r. zawartego pomiędzy Związkami Zawodowymi, a Zarządem C. - określanego dalej "Programem Optymalizacji", a także Ugody w sprawie rozwiązania stosunku pracy i skorzystania z Programu Optymalizacji Zatrudnienia zawartej w dniu [...].2000r. pomiędzy Zarządem C. N., a A. J., wynika, że C. N. sp. z o.o. wypłacała odprawy pieniężne pracownikom, którzy na własny wniosek rozwiązali stosunek pracy w okresie czterech lat od dnia uprawomocnienia się w/w Porozumienia. Wysokość odpraw była uzależniona od wieku pracownika, ilości przepracowanych lat oraz wysokości indywidualnego wynagrodzenia, a rozwiązanie stosunku pracy następowało na wniosek pracownika. Taki wniosek o rozwiązanie stosunku pracy z dniem [...].2000r. złożył także A. J., w związku z ugodą rozwiązanie to nastąpiło z dniem [...].2000r., a w styczniu 2001 r. C. N. zasadnie dokonała pobrania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych kwot: [...] zł tytułem odprawy, [...] zł odprawę z tytułu rozwiązania umowy o pracę na podstawie ustawy o rozwiązaniu tych umów z przyczyn dotyczących zakładu pracy, [...] zł jako odszkodowanie. Ponadto stwierdzono także, że z w/w dokumentów , jak i samej ugody z [...].2001 dotyczącej skarżącego, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kwoty [...] zł nie wypłacono jako odszkodowania na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego bądź na postawie innych ustaw, a więc nie może mieć zastosowania zwolnienie od tego podatku zawarte w art. 21 ust. l pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślono, że skoro za odszkodowanie uznaje się świadczenie wypłacone w związku z jakąś szkodą, jakimś uszczerbkiem, to wobec nie wystąpienia takiej szkody wypłaty nie można uznać za odszkodowanie w tym rozumieniu. Wobec tego w ocenie organów pracodawca przyjął na siebie dodatkowe zobowiązanie, które nie wynika z zawartej umowy o pracę czy innych uregulowań Kodeksu pracy, a Jest świadczeniem wypłaconym na podstawie umowy cywilnoprawnej. Nie zmienia to jednak faktu, że wypłata odpraw stanowiła przychód ze stosunku pracy zgodnie z wyżej przytoczonym art. 12 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na to rozstrzygniecie Izby Skarbowej, została wniesiona skarga do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w której skarżący podniósł , że kwota [...] zł wypłacona mu jest częścią odszkodowania zgodnie z pkt II ppkt. l Ugody zawartej w dniu [...].2001 r. z Zarządem C. N., a więc odmowa stwierdzenia nadpłaty z tytułu pobranej zaliczki na podatek była nieuzasadniona. Poniósł także, że w dniu podpisania "Porozumienia końcowego", na podstawie którego dokonano wypłaty, Firma D. Z. GmbH nie była jego pracodawcą. Zauważono, że organy postąpiły niewłaściwie wiążąc odszkodowanie wypłacone na mocy "Porozumienia końcowego" z "Programem Optymalizacji". Akty te podpisywały różne strony, a kwota wypłacona na podstawie tego ostatniego dokumentu nie stanowi przedmiotu skargi. Skargę uzasadniono także i tym, że pakiety socjalne podpisywane w ramach prywatyzacji zakładów nie są źródłem prawa pracy w rozumieniu art.9 Kodeksu pracy. Jest to ugoda, a więc rodzi skutki cywilnoprawne w rozumieniu art.471 i 393 Kodeksu cywilnego. Wobec tego odprawy te nie są świadczeniem związanym z pracą, lecz stanowią odszkodowanie cywilnoprawne, którego podstawę prawną stanowią w/w przepisy Kodeksu cywilnego. A wobec tego należy uznać, że są wolne od podatku dochodowego zgodnie z art.21 ust. l pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako odszkodowania cywilno-prawne. Jako istotny dla sprawy podano argument, że ewentualnych roszczeń z tytułu "Porozumienia końcowego" dochodziłby skarżący na podstawie przepisów prawa cywilnego, a nie w oparciu o Kodeks pracy. Wobec takich zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i przytoczyła orzeczenie Sądu Najwyższego z 23 maja 2001 r. sygn. akt III ZP 25/2000, z którego wynika, że pakty gwarancji pracowniczych /pakty socjalne/ są źródłem prawa pracy w rozumieniu § 9 Kodeksu pracy, a tym samym bezpośrednim źródłem uprawnień pracowniczych, które mogą być dochodzone przed sądem pracy. Stwierdzono, że nie ma znaczenia, iż Firma D. nie była pracodawcą skarżącego w dniu podpisywania "Porozumienia końcowego", gdyż zgodnie z art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem są wszelkie wypłaty pieniężne związane ze stosunkiem pracy, bez względu na źródło ich finansowania. Zarzut skargi, iż organy wadliwie powiązały "odszkodowanie" wypłacone na podstawie "Porozumienia końcowego" z "Programem Optymalizacji Zatrudnienia" uznano za chybiony, ponieważ z treści "Programu Optymalizacji" wynika, że został on opracowany jako konsekwencja w celu umożliwienia realizacji socjalnych postanowień "Porozumienia końcowego". Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem l stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 127 została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Zgodnie z przepisem art. 21 ust. l pkt 3 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych / w brzmieniu obowiązującym w 2001 r./ wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyłączeniem m.in. przewidzianych w prawie pracy odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę oraz odpraw wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Z przepisu tego wynika, że zwolnieniem od podatku objęte są przychody mające charakter odszkodowań, dla wypłaty których podstawę stanowią normy prawa administracyjnego, prawa cywilnego względnie innych ustaw. Przykładem właśnie takich odszkodowań są określone w art. 361 § l Kodeksu pracy odszkodowania za skrócenie okresu trzymiesięcznego wypowiedzenia umowy o pracę, czy też odprawy pieniężne przewidziane w przepisach ustawy z 28 grudnia 1989r. regulujących zasady rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, póz. 19 ze zm.), co do których to przychodów ustawodawca postanowił jednak o wyłączeniu ich ze zwolnienia od podatku. Taka odprawa została także wypłacona skarżącemu w kwocie [...] zł na podstawie ostatnio wymienionej ustawy. Natomiast poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje okoliczność , że wypłata świadczenia pieniężnego, od którego pobrany został przez płatnika sporny podatek dochodowy, nastąpiła w wyniku realizacji zobowiązania wynikającego nie z przepisów prawa, lecz realizacji "Porozumienia końcowego", "Programu Optymalizacji", jako aktu regulującego wykonanie "Porozumienia końcowego", w efekcie których zawarta została ugoda z dnia [...].2001 r.. Zatem podstawę do wypłaty świadczenia pieniężnego, w odniesieniu do którego skarżący uważa, iż nie podlega on podatkowi dochodowemu, nie stanowił żaden przepis prawa, lecz postanowienia umowne w/w dokumentów. Bez znaczenia dla charakteru tej wypłaty, jak i konieczności jej opodatkowania pozostaje fakt między jakimi podmiotami zostały one zawarte. Należy także zgodzić się z twierdzeniem organów podatkowych, że wypłata kwoty [...] zł, jako świadczenia pieniężnego wynikającego z umowy, nie ma charakteru odszkodowania, gdyż podstawę jego wypłaty stanowiła właśnie umowa zawarta zgodnie z wolą stron, a nie wystąpienie okoliczności, które rodziłyby obowiązek naprawienia zaistniałej szkody. Sam skarżący domagając się uznania tejże wypłaty za odszkodowanie nie podaje żadnych argumentów, które pozwoliłyby uznać, że szkoda wystąpiła, a wobec tego przedmiotową kwotę pieniężną wypłacono jako odszkodowanie. Tak więc odprawy z § 2 "Postanowienia końcowego" wypłaconej skarżącemu z powodu rozwiązania umowy o pracę na zasadzie porozumienia stron, obok odprawy przewidzianej przez przepisy prawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, nie można uznać jako zwolnionej od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. l pkt 3 w/w ustawy powyższego podatku dochodowym od osób fizycznych, co zwalniałoby wypłacającego jako płatnika z obowiązku poboru zaliczki na ten podatek. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, póz. 12707 orzekł jak w sentencji.