I SA/Kr 2024/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-04-17
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie współpracowała z sądem w zakresie przedstawienia wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mimo wezwania, nie przedstawiła wymaganych dokumentów, takich jak wyciąg z konta bankowego, nie udokumentowała wydatków na leki, a przedstawione dowody dotyczące opłat za energię elektryczną sugerowały prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, co nie zostało w pełni wyjaśnione. Strona nie wykazała inicjatywy dowodowej i nie współpracowała z sądem w ustaleniu jej rzeczywistego stanu majątkowego.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżąca podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1023,99 zł, jest inwalidką I grupy i posiada nieruchomości. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o spis miesięcznych wydatków, wyciąg z konta bankowego, zeznanie podatkowe oraz oświadczenie o nieruchomościach. Skarżąca nie była w stanie przedstawić wszystkich wymaganych dokumentów, powołując się na swoją niepełnosprawność i pomoc osób trzecich w zakupach.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2014 p o s t a n a w i a wniosek oddalić
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 12 marca 2015 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2014 r.
Skarżąca oświadczyła, iż w skład jej majątku wchodzi dom o pow. 50 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1.76 ha oraz jest też współwłaścicielką nieruchomości rolnej o pow. 6,9 ha i 6,4 ha lasów.
Jej stały miesięczny dochód stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1023,99 zł.
Do wniosku skarżąca dołączyła decyzję KRUZ o wysokości przyznanego świadczenia emerytalnego, orzeczenie Komisji Lekarskiej w N. o zaliczeniu skarżącej do I grypy inwalidów, kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 19 lutego 2013 r., postanowienie Wójta Gminy L. o ustaleniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym , leśnym i od nieruchomości na rok 2014 , odcinki wpłat za energię elektryczną.
Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż od 20 lat jest inwalidka I grupy, schorowaną. Utrzymuje się z emerytury rolniczej, która ledwie starcza na bieżące potrzeby. Jest właścicielką i częściowa współwłaścicielką nieruchomości gruntowych, które od wielu lat usiłuje przekazać swoim dzieciom. Ubezpieczenie za dom, opłaty za energię elektryczną i leki pochłaniają wszystkie dochody skarżącej.
Z uwagi na fakt, iż podane przez skarżącą informacje dotyczące jej stanu majątkowego i rodzinnego okazały się niewystarczające, referendarz działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 4 marca 2015 r. wezwał skarżącą do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji :
- spisu miesięcznych wydatków, związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami;
- wyciągu z kont bankowych, obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan;
- zeznania podatkowego za rok 2014 lub zaświadczenia z odpowiedniego urzędu o wysokości uzyskanych przez skarżącą dochodów w 2014 r.;
- oświadczenie określające numery ksiąg wieczystych, obejmujących nieruchomości, będące własnością lub współwłasnością skarżącej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 12 marca 2015 r. wyjaśniła, iż nie jest w stanie w pełni poprzeć odpowiednimi rachunkami swoich miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami. Skarżąca jest od wielu lat osobą niepełnosprawną, inwalidką I gr., dlatego wszystkie jej zakupy wykonują dla niej różne osoby. Skarżąca nigdy nie domaga się od nich żadnych rachunków. Skarżąca może potwierdzić tylko część wydatków i na tę okoliczność załącza do pisma pokwitowanie wpłaty ubezpieczenia budynku mieszkalnego, odcinki wpłat za energię elektryczną oraz dołącza także PIT za rok 2014.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wskazać taka sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn.. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn.. akt II GZ 296/10).
Dlatego też w przedmiotowej sprawie skarżąca w ocenie orzekającego nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mimo wezwania nie przedstawiała wyciągu z konta bankowego. W żaden sposób nie udokumentowała wydatków na leki. Z przedstawionych odcinków opłat za energię elektryczną na kwotę 252,73 zł miesięcznie wynika , iż nie prowadzi ona jednoosobowego gospodarstwa domowego.
Przy jednoosobowym gospodarstwie kwota opłaty byłaby znaczniej mniejsza. Poza tym przedstawia tylko ten odcinek opłat a do zapłaty pozostają jeszcze gaz, woda, wywóz nieczystości, śmieci, ewentualnie opłaty za węgiel. Skarżąca w żaden sposób nie wyjaśnia dlaczego tych faktur i rachunków nie przedstawia. Prawdopodobnie są one opłacane przez innych członków rodziny skarżącej wspólnie z nią zamieszkujących. Co do wyjaśnień skarżącej dotyczących zakupu żywności to orzekający z doświadczenia życiowego wie, iż nie kontroluje się takich wydatków w tedy gdy dokonują je osoby bliskie, rodzina. W pozostałych przypadkach takie wydatki są rozliczane paragonem zakupu. Skarżąca więc w opinii orzekającego nie wykazała wszystkich osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe do czego zobowiązywał ją formularz.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło