I SA/Kr 2101/13
PostanowienieWSA w Krakowie2014-05-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie w likwidacji, dysponujące ograniczonymi środkami finansowymi przeznaczonymi na postępowanie rejestrowe, może zostać zwolnione od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stowarzyszenie w likwidacji, które wykazało brak wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, w tym środków przeznaczonych na postępowanie rejestrowe niezbędne do zakończenia likwidacji, może zostać zwolnione od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w całości. Zwolnienie to jest zgodne z celem instytucji prawa pomocy, umożliwiając stronie realizację prawa do sądu.Stan faktyczny
Towarzystwo Sportowe "H" w likwidacji wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości, jednocześnie domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona podała, że nie posiada majątku, przekazała go klubowi sportowemu, wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i dysponuje ograniczonymi środkami na rachunku bankowym, które są przeznaczone na postępowanie rejestrowe. Referendarz sądowy zwolnił stronę od kosztów ponad określoną kwotę, od czego strona wniosła sprzeciw, domagając się całkowitego zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Towarzystwa Sportowego "H" w likwidacji w K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Towarzystwa Sportowego "H" w likwidacji w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2010, na skutek sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 2101/13, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.
Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2010, Towarzystwo Sportowe "H" w likwidacji w K. (dalej: strona skarżąca) zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Strona skarżąca podała, że nie posiada majątku i nie prowadzi działalności gospodarczej. W dniu 29 lutego 2012 r. przekazała cały majątek Klubowi Sportowemu "H". Jako "wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" strona skarżąca podała kwotę 1.690 zł, a za ostatni rok obrotowy wykazała stratę w wysokości 59.367,88 zł. Na rachunku bankowym strona skarżąca posiada obecnie środki o wartości 3.906,63 zł.
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 1.188 zł. W sprzeciwie od tego postanowienia z dnia 8 kwietnia 2014 r. strona skarżąca ponowiła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od opłat sądowych w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a) strony postępowania sądowoadministracyjnego ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. może ono zostać przyznane stowarzyszeniu w powyższym zakresie, gdy wykaże ono, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winna zawsze wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania oraz aktualnej kondycji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 204/08, LEX nr 479133). Sąd zauważa przy tym, że okoliczność pozostawania strony skarżącej w stanie likwidacji ma istotne znaczenie dla oceny jej możliwości płatniczych (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I GZ 395/10, LEX nr 741387). Co szczególnie istotne, stowarzyszenie pozostające w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie (zob. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 334/13, LEX nr 1344638).
Sąd zwraca uwagę, iż strona skarżąca dysponuje obecnie środkami finansowymi w kwocie 3.906,63 zł. Jak wskazano w sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego, środki te są przeznaczone na sfinansowanie postępowania rejestrowego. Choć nie sposób uznać, by koszty związane z likwidacją stowarzyszenia korzystały z pierwszeństwa względem zaspokojenia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FZ 327/13, LEX nr 1360702), to jednak należy zauważyć, że podana przez stronę skarżącą kwota to jedyne środki, jakimi dysponuje. Co więcej, wobec braku możliwości prowadzenia działalności statutowej, strona skarżąca nie uzyska już żadnych innych składników majątku, które mogłyby pokryć koszty postępowań sądowych – czy to niniejszego, czy rejestrowego. Toteż w ocenie Sądu należy zwrócić uwagę na fakt, że ustrojowym elementem postępowania likwidacyjnego jest postępowanie rejestrowe w przedmiocie wykreślenia stowarzyszenia z Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach; t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.).
Uwzględniając tę okoliczność w oszacowaniu zdolności płatniczych strony skarżącej należy stwierdzić, że oczekiwanie od likwidowanego stowarzyszenia, by środki przeznaczone na swoją skuteczną likwidację przeznaczył na niniejsze postępowanie, jest nie do pogodzenia z celami instytucji prawa pomocy. W realiach niniejszej sprawy udzielenie tej pomocy strony skarżącej jest możliwe bowiem już wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu całokształt okoliczności przedstawionych przez stronę skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego, pozwala na przyjęcie, że okoliczność ta została wykazana.
Sąd postanowił zatem przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Ten to obowiązek był bowiem przeszkodą w skutecznym skorzystaniu przez stronę skarżącą z prawa do sądu poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło