I SA/Kr 216/04
WyrokWSA w Krakowie2006-09-14
Skład orzekający: Józef Gach, Ewa Długosz - Ślusarczyk, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłaty inicjalne z tytułu leasingu operacyjnego i dzierżawy, zapłacone przez spółkę, mogą zostać w całości zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli spółka zrezygnowała z korzystania z przedmiotu leasingu/dzierżawy w krótkim czasie po zawarciu umowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego. Zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów wymaga wykazania ich związku z działalnością gospodarczą i wpływu na osiągnięcie przychodu. W sytuacji, gdy spółka zrezygnowała z korzystania z przedmiotu leasingu/dzierżawy, a następnie zawarła umowy dotyczące przejęcia długu i ponownego korzystania z przedmiotu, organy miały prawo zbadać te działania pod kątem ich rzeczywistych skutków podatkowych i skorygować koszty uzyskania przychodu, uznając, że sporne kwoty nie służyły spółce poza krótkim okresem.Stan faktyczny
Spółka "R." Sp. z o.o. zaniżyła podatek dochodowy od osób prawnych za 2002 rok, wliczając w koszty uzyskania przychodu całości zapłaconego czynszu inicjalnego z tytułu umowy leasingu ciągnika siodłowego oraz umowy dzierżawy naczepy chłodni. Organ pierwszej instancji uznał, że spółka powinna zaliczyć do kosztów tylko część czynszu inicjalnego. Dyrektor Izby Skarbowej, rozpoznając odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił zobowiązanie spółki w podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną wykładnię art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 216/04 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006r., sprawy ze skargi "R." Sp. z o.o. w R., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23 grudnia 2003r nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 rok, - skargę oddala -
Sygn. I SA/Kr 216/04
UZASADNIENIE
W wyniku kontroli przeprowadzonej w spółce z o.o. R. stwierdzono , iż w zeznaniu rocznym CIT -8 wykazała zobowiązanie w wysokości [...] zł zamiast w kwocie [...] zł.
W wydanej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. stwierdził , że spółka zaniżyła podatek dochodowy od osób prawnych za 2002 rok o kwotę [...] zł .
Zaniżenie to wynikało między innymi z faktu wliczenia w koszty uzyskania przychodu całości zapłaconego czynszu inicjalnego w kwocie [...] zł związanego z umową leasingu ciągnika siodłowego S. oraz całości zapłaconego czynszu inicjalnego w kwocie [...] zł od umowy dzierżawy naczepy chłodni K.
Zdaniem organu spółka winna obciążyć koszty uzyskania przychodu czynszem inicjalnym od ciągnika siodłowego oraz naczepy chłodni tylko w okresie faktycznego wykorzystania ich w działalności gospodarczej .
W odwołaniu od tej decyzji spółka kwestionowała przedstawione stanowisko organu , przy czym przedmiotem sporu na tym etapie postępowania były też inne wytknięte podatnikowi nieprawidłowości związane z rozliczeniem podatku.
Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej w dniu 23 XII 2003 r. wydał decyzję Nr [...] , w której w zakresie wydatków związanych z leasingiem i dzierżawą co do zasady podzielił stanowisko organu I instancji, za zasadne natomiast uznał zwiększenie kwoty jaką spółka mogła uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów - dokonując stosownych wyliczeń.
Nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów odwołania .
Odnośnie kwestionowanych w nim wydatków związanych z nakładami inwestycyjnymi na budowę stacji paliw stwierdził , iż nie mogą być w ogóle weryfikowane z uwagi na brak w tym przedmiocie rozstrzygnięcia organu I instancji.
W związku z powyższym organ II instancji uchylił w całości decyzję pierwszoinstancyjną i określił zobowiązanie spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w kwocie [...] zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka "R." zakwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w części dotyczącej rat leasingu ciągnika siodłowego S. i czynszu dzierżawy naczepy chłodni K. oraz kosztów związanych z budową stacji paliw.
Decyzji tej zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na jego wynik to jest : w zakresie przepisów postępowania art. 121 , art. 120 , art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej , art. 122 w zw. z art. 191 , art. 122 w zw. z art. 210 par. 1 pkt 6 i art. 210 par. 4 polegające między innymi na nie wyjaśnieniu istoty sprawy , wybiórczej ocenie materiału dowodowego , rozszerzającej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W przedmiocie naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca zarzuca naruszenie art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu , że brak jest podstaw do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów całej wartości czynszu inicjalnego z uwagi na zmianę korzystającego z przedmiotu leasingu oraz na przyjęciu a priori , że szereg wydatków poniesionych przez spółkę nie może stanowić kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodów , w sytuacji gdy inwestycja jest w toku, naruszenie art. 19 w zw. z art. 25 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie , polegające na przyjęciu ,że spółka nie miała prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług , związanych ze sprzedażą opodatkowaną w trakcie realizacji inwestycji , w sytuacji gdy ustawodawca nie wprowadził takiego zakazu .
W oparciu o te zarzuty skarżąca spółka domaga się uchylenia decyzji organu I oraz II instancji w zaskarżonej części i umorzenia postępowania w sprawie przy zasądzeniu na jej rzecz kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w swojej decyzji odnośnie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów tylko części czynszu inicjalnego związanego z umową leasingu oraz umową dzierżawy.
W kwestii natomiast wytkniętych podatnikowi nieprawidłowości w ewidencjonowaniu dla celów podatkowych kosztów związanych z budową stacji paliw w M. organ odwoławczy podniósł , że zarzuty nie dotyczą stosownej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, którą określono zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych.
Niezrozumiałe jest i nie związane z niniejszą sprawą jest stawianie zarzutów w tym zakresie decyzjom obu organów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Z art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 ze z./ wynika , że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.
Zgodnie z dyspozycją art. 145 par. 1 pkt. 1 tej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie , uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części jeżeli stwierdzi
a/ naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c/ inne naruszenie przepisów postępowania , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Gdy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę jako nieuzasadnioną oddala.
W niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi organy podatkowe nie naruszyły reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Spór między stronami wiąże się w istocie z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organy, w konsekwencji której zanegowano prawo podatnika do zaliczenia w koszty uzyskania przychodu całej opłaty inicjalnej jaką strona zgodnie z umowami leasingu operacyjnego i dzierżawy zapłaciła, rezygnując po upływie krótkiego czasu trwania tych umów z korzystania z ich przedmiotów, to jest ciągnika siodłowego S. i naczepy chłodni K.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu ma interpretacja przepisu art. 15 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych / DZ. U. Nr 106, poz. 482 ze zm./ wedle , którego kosztami uzyskania przychodu są koszty uzyskane w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Wykładnia gramatyczna użytego przez ustawodawcę pojęcia " koszty uzyskania przychodów" oznacza , że podatnik ma możliwość odliczania dla celów podatkowych wszelkich wydatków , pod warunkiem ,że wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.
O zaliczeniu zatem wydatków do kosztów uzyskania przychodu decydują dwie przesłanki :
A/ związek z prowadzoną działalnością gospodarczą,
B/ wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.
Jakkolwiek podmioty stosunków gospodarczych , w tym strony leasingu mogą dowolnie i swobodnie kształtować w określonych warunkach z pełnym wykorzystaniem cywilistycznej zasady swobody umów łączące je stosunki zobowiązaniowe , do czego odwołuje się skarżąca spółka a organy podatkowe nie mają uprawnienia do ingerowania w te stosunki , to jednak mają prawo i obowiązek badania i oceny treści tych stosunków w zakresie ich skutków podatkowych.
Zatem oceniając zasadność w niniejszej sprawie zaliczenia przez stronę skarżącą do kosztów uzyskania przychodów całej kwoty zapłaconej raty leasingowej - opłaty inicjującej umowę wynoszącej 39,16 % łącznych kosztów wynikających z tej umowy, przypadających na okres 42 miesięcy , organy miały prawo ocenić te działania strony pod kątem ich związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Zawierając w umowie postanowienia co do zapłaty tejże opłaty inicjalnej zakładano wszakże , iż przedmiot leasingu będzie pozostawał we władaniu spółki R. Taki w każdym bądź razie winien być rzeczywisty zamiar stron tej umowy.
W momencie zatem zawierania umowy leasingu operacyjnego i umowy dzierżawy, postanowienia co do wysokości kwoty opłaty inicjalnej mogły być z ekonomicznego punktu widzenia uzasadnione , co podnosi skarżący.
Nie bez znaczenia jednak w odniesieniu do treści art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych były późniejsze losy rzeczy oddanej w leasing operacyjny a związane z rozwiązaniem umowy , zwłaszcza okoliczności przez organy ustalone tyczące umów pomiędzy skarżącą a spółką E., która weszła w posiadanie przedmiotu leasingu jak i dzierżawy.
Chodzi tu między innymi o zawartą 26 czerwca 2002 r. umowę przelewu wierzytelności przejęcia długu z tytułu umowy leasingu operacyjnego , która to czynność nastąpiła nieodpłatnie jak również ponowne korzystanie przez spółkę R. z przedmiotu dzierżawy , wydzierżawiającym była przy tym spółka E.
Spółka R. została zobowiązana z tego tytułu do zapłaty wyższej kwoty czynszu niż przed dniem wyrażenia zgody na wstąpienie innego podmiotu w jej miejsce jako wydzierżawiającego.
Te same uwagi należy odnieść do umowy dzierżawy.
Zdaniem Sądu organy oceniły zebrany materiał dowodowy w niniejszej sprawie, nie wybiórczo lecz poddały go całościowej analizie, ocena ta jest wszechstronna , logiczna , nie budząca wątpliwości.
Za prawidłowe zatem należało uznać wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji co do konieczności korekty kosztów uzyskania przychodu, w rzeczy samej sporne kwoty opłaty inicjalnej z tytułu dzierżawy i umowy leasingu operacyjnego przychodowi spółki poza krótkim okresem czasu nie służyły.
Konsekwencją powyższego było pozbawienie podatnika możliwości obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w opisanych wyżej fakturach w części zakwestionowanej przez organy.
Takie samo stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie dotyczącej decyzji organów w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2002 r. w wyroku z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I SA./Kr 1488/06 .
Natomiast kwestie dotyczące wydatków związanych z budową stacji paliw były przedmiotem kontroli sądu w związku zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002 - wyrok z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I SA./Kr 86/04
W sprawie obecnie rozpoznawanej zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w tym zakresie nie zawiera rozstrzygnięcia organów , zarzuty skarżącej zatem spółki odnoszące się do tych wydatków uznać należy za niezrozumiałe.
Konkludując, organy przy wydaniu decyzji wbrew zarzutom skargi nie naruszyły prawa procesowego ani materialnego , co mogło by uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skoro decyzja nie narusza prawa a zarzuty podniesione w skardze nie są uzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło