I SA/Kr 2285/02
WyrokWSA w Krakowie2005-04-22
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Ewa Rojek, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług przedawniło się, jeśli bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony, a należność została wyegzekwowana?Ratio decidendi
Zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony, a należność została wyegzekwowana. W związku z tym zobowiązanie wygasło w wyniku zapłaty, a nie przedawnienia. Organ odwoławczy miał zatem możliwość wydania decyzji merytorycznej, w tym uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i określenia podatku w prawidłowej kwocie, o ile nie przekroczył kwoty zapłaconej.Stan faktyczny
Spółka P. "M." S.A. kwestionowała decyzje Izby Skarbowej dotyczące podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 1995 r. Organy podatkowe zakwestionowały m.in. przedwczesne odliczenie podatku naliczonego, nieprawidłowe zastosowanie obniżonej stawki podatku oraz błędną kwalifikację niektórych usług. Po uchyleniu przez NSA pierwotnych decyzji, Izba Skarbowa wydała nowe decyzje, uchylając decyzje organu I instancji i określając zobowiązania podatkowe. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa, naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym przekroczenie terminów i przedawnienie zobowiązań, a także naruszenie zakazu reformationis in peius.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Ewa Rojek WSA Bogusław Wolas (spr) Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005r sprawy ze skargi P. "M." S.A. w K. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2002r Nr[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące I,II,III,V,VI,VII,VIII i IX 1995r. - skargi oddala-
Decyzjami z dnia [...]maja 1997 r. Urząd Skarbowy Kraków określił "M." SA kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty , marzec , maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 1995 r. Decyzje te zostały wydane w związku ze złożeniem przez podatnika w trybie art. 27 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, żądania skierowania sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych.
Zakwestionowano przy tym przedwczesne odliczenie podatku naliczonego z faktur otrzymanych w miesiącach późniejszych, nieprawidłowe zastosowanie obniżonej 7 % stawki podatku za wykonanie instalacji przywoławczej zaliczonej do usług ( robót) budowlanych wykonanych w budynkach zakwalifikowanych w Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - KOB 14, bezpodstawne obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury zakupu bez udokumentowania otrzymania przez nabywcę towaru oraz nieprawidłowe uznanie, iż prace wykonane na terenie zamku w S. oraz dworku w B. były usługami muzealnictwa, ochrony zabytków i sztuki ( KU[...]) i w związku z tym były zwolnione od podatku od towarów i usług . Ponadto w miesiącu czerwcu 1995 r. spółka bezpodstawnie zastosowała stawkę podatkową 7 % do usługi instalacji licznika rozmów telefonicznych, którą uznała za usługę budowlaną wykonaną w budynkach zakwalifikowanych w KOB -14 , zamiast opodatkować ja stawką 22 % .
Izba Skarbowa decyzjami z dnia [...] sierpnia 1998 r. utrzymała w mocy decyzje organu I instancji podzielając jego stanowisko .
Wyrokami z dnia [...] lutego 2002 r. wydanymi w sprawach sygn. akt I SA/Kr 2538/01 -2540/01 oraz 2542/01 - 2546/01, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił jednak powyższe decyzje Izby Skarbowej i zasądził na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.
Uznano bowiem , że organ podatkowy wydając za poszczególne miesiące decyzje określające kwoty podatku do zapłaty , miały obowiązek uwzględnić podatek od towarów i usług naliczony z faktur wadliwie ujętych w ewidencji za miesiąc wcześniejszy . Ponadto spółka prawidłowo zakwalifikowała prace wykonane na zamku w S. oraz dworku w B. jako usługi muzealnictwa, ochrony zabytków i sztuki, zwolnione od podatku od towarów i usług . Rozpoznając ponownie sprawę Izba Skarbowa wydała w dniu [...] sierpnia 2002 r. decyzje uchylające w całości decyzje Urzędu Skarbowego i określające zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za wyżej wymienione miesiące, z tym że za miesiąc styczeń 1995 r. zamiast zobowiązania podatkowego określono różnicę podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 1 zł.
W uzasadnieniu podkreślono, iż Spółka "M." prawidłowo skorzystała ze zwolnienia z podatku VAT z tytułu usług remontowych przeprowadzonych w obiektach zabytkowych . Dokonano także weryfikacji wysokości podatku naliczonego zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie . Ponadto za miesiąc czerwiec 1995 r. zastosowano stawkę 22 % do wykonanej przez stronę skarżącą usługi polegającej na instalacji licznika rozmów telefonicznych. Wojewódzki Urząd Statystyczny zakwalifikował bowiem tę czynność do KwiU 33.3p.65 tj. do "usług przy produkcji aparatów i urządzeń kontrolno -pomiarowych" , a zgodnie z Klasyfikacją Usług nosi ona symbol 09401 . W związku z tym czynność taka jako nie wymieniona, ani w treści art. 51 ust 1 pkt 2 a ustawy o podatku od towarów i usług . ani w załączniku nr 3 do tej ustawy nie może być opodatkowana stawką 7 % . Wskazano także, iż czynność ta została pominięta w piśmie, jakie Wojewódzki Urząd Statystyczny skierował do strony skarżącej w dniu[...] lipca 1996 r.
Podkreślono również, iż zgodnie z art. 20 ust 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U nr 11 poz. 50 z późniejszymi zmianami ) podatek należny może być zmniejszony tylko o taką część podatku naliczonego , która odpowiada procentowemu udziałowi wartości sprzedaży ogółem towarów opodatkowanych podatkiem w wartości W związku z tym ponieważ w poszczególnych miesiącach 1995 r. wystąpiła sprzedaż zwolniona dokonano odpowiedniego obniżenia wysokości podatku naliczonego .
Na decyzje Izby Skarbowej, Spółka ponownie wniosła skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o ich uchylenie łącznie z decyzjami organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła przy tym naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony zaufania obywatela do prawidłowości działania organów państwa, a także art. 70 § 1, art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 139 , art. 187 , art. 210 , oraz art. 234 ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu podkreśliła, że organy podatkowe przekroczyły terminy określone w art. 139 § 1, 2 i 3 ordynacji podatkowej .
Ponadto Izba Skarbowa rozpatrując ponownie sprawę ograniczyła się jedynie do okoliczności przesądzonych wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie , nie ustosunkowała się natomiast do pozostałych kwestii, których potrzebę rozważenia zasygnalizowano w uzasadnieniach tych orzeczeń . Świadczy to o schematycznym podejściu do rozpoznawanego problemu, braku obiektywizmu oraz rażącym naruszeniu podstawowej zasady ordynacji podatkowej wyrażonej w art. 187, zgodnie z którą organ administracji państwowej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na skutek wyżej wymienionych uchybień przedmiotowe decyzje Izby Skarbowej nie spełniają także podstawowych wymogów określonych w art. 210 ordynacji podatkowej, jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna.
Zarzucono również naruszenie przez organ odwoławczy zakazu reformationis in peius , bowiem uprzednio organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji nie kwestionowały odliczenia całości zadeklarowanego podatku naliczonego.
Podkreślono przy tym , iż zmiana ustaleń w tym zakresie dopiero na tym etapie postępowania jest bardzo krzywdząca, gdyż z uwagi na przedawnienie strona skarżąca nie ma już możliwości zaliczenia podatku VAT do kosztów uzyskania przychodu.
Wskazano także na bezpodstawne obciążenie strony skarżącej dodatkowymi zobowiązaniami podatkowymi za miesiące w których przedwcześnie, tzn. przed otrzymaniem faktury, zadeklarowała pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony, co jest tym bardziej nieuzasadnione, że obniżenie podatku nastąpiło po wykonaniu usługi co było zgodne z art. 19 ust 3a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ponadto nie spowodowało to obniżenia wpływów Skarbu Państwa.
Podkreślono również, że organy podatkowe w okresie kilku miesięcy wyegzekwowały od Spółki Akcyjnej "M." należności główne, odsetki, koszty egzekucyjne, koszty komornicze czym spowodowały jej trudną sytuację finansową.
Równocześnie zarzucono, iż przedmiotowe decyzje zostały wydane z naruszeniem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, o którym mowa w art.70 ordynacji podatkowej . Decyzje Izby Skarbowej za poszczególne miesiące 1995 r. zostały bowiem wydane w dniu [...] sierpnia 2002r , a zgodnie z art. 26 ustawy o VAT pięcioletni okres, o którym mowa w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, liczony jest od dnia 26 każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku w związku z powyższym spowodowało to wygaśnięcie zobowiązania niezależnie od fazy w jakiej było postępowanie. Powołano się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego .
Odnośnie decyzji dotyczącej miesiąca czerwca 1995 r. zarzucono także, iż instalacja licznika rozmów telefonicznych nie może być uznana za usługę przy produkcji aparatów i urządzeń kontrolno - pomiarowych. Powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wydany w dniu 22 kwietnia 2005 r. w sprawie sygn. akt I SA/Kr 2287/02, a dotyczący zobowiązania strony skarżącej w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1995 r. . Zarzucono także, iż pytanie skierowane przez organy podatkowe do Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego zostało sformułowane tendencyjnie , bez przedstawienia rzeczywistego zakresu robót , które obejmowały szereg innych prac , jak wymiana puszek elektrycznych, ułożenie przewodów kabelkowych, mocowanie kołków rozporowych , montaż gniazd wtyczkowych . ręczne kucie w stropach, wymianę tablic bezpiecznikowych , badanie i pomiary skuteczności zerowania i stanu izolacji, oraz wymianę termostatu do bojlera. Prace te spowodowały modernizację obiektu budowlanego, nie wpływając na zmianę jego symbolu KOB 14. W związku z tym zgodnie z art. 51 ust 1 pkt 2a ustawy o podatku od towarów i usług, jako wymienione w załączniku nr 5 powinny być opodatkowane stawką 7 % VAT
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skarg i podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Podkreśliła, iż uwzględniła wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2002 r. Ponadto przepis art. 19 ust 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym w 1995 r. dopuszczał możliwość obniżenia podatku należnego w rozliczeniu za miesiąc w którym podatnik otrzymał fakturę albo w miesiącu następnym. Art. 19 ust 3 a powyższej ustawy wprowadzał tylko dodatkowe obwarowanie , które nie wyłączało przedstawionej wyżej generalnej zasady . Podatek naliczony, który spółka odliczyła przedwcześnie organy podatkowe uwzględniły natomiast przy wyliczaniu podatku od towarów i usług za następny miesiąc.
Za nieuzasadniony uznano także zarzut dotyczący naruszenia zasady reformationis in peius, bowiem poprzednie odmienne rozstrzygnięcie w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikało z faktu, iż uprzednio organy podatkowe uznały, że spółka wykonując usługi remontowe w obiekcie zabytkowym błędnie korzystała ze zwolnienia z podatku VAT i oceniły je jako opodatkowane. Przy czym w miesiącu styczniu 1995 r. nie wykonano żadnych innych usług , w związku tym uznano iż wystąpiły tylko usługi opodatkowane.
Z tego względu, pomimo iż w deklaracji za ten miesiąc wykazano podatek naliczony jako związany ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną, to podlegał on odliczeniu w całości z uwagi na to, że organy podatkowe określił udział sprzedaży opodatkowanej w całości sprzedaży tego miesiąca na 100 % . Podkreślono przy tym, że strona skarżąca wnosząc o uznanie całości sprzedaży dokonanej w tym miesiącu za zwolnioną opodatkowania powinna brać pod uwagę, iż fakt ten niesie konkretne konsekwencje w zakresie odliczenia podatku naliczonego wykazanego jako związany ze sprzedażą zwolniona i opodatkowaną. Tym bardziej, iż wskazano na to w decyzji organu I instancji. Nie nastąpiło także przedawnienie spornej należności , bowiem zgodnie z art. 70 § 3 przerwanie biegu przedawnienia następuje wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej , o której podatnik został powiadomiony. W odniesieniu do zobowiązań w podatku od towarów i usług za sporne miesiące tytuły egzekucyjne zostały wystawione w dniu [...] sierpnia 1997 r. , a ich kopię spółka otrzymała[...] sierpnia 1997 r. jednocześnie dokonano zajęcia konta bankowego i ściągnięcia należności objętej tytułami.
Podkreślono także iż zawiadomiono stronę o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy w związku z czym nie naruszono art. 139 ordynacji podatkowej.
Odnośnie miesiąca czerwca wyjaśniono, że z kosztorysu powykonawczego wynika jednoznacznie, iż prace dotyczyły instalacji licznika rozmów telefonicznych , co prawda w związku z nimi wykonano także inne czynności lecz miały one tylko charakter pomocniczy. Zwracając się do organu statystycznego dokładnie opisano przedmiot robót zaznaczając iż chodzi o budynek zaliczony do KOB - 14 . Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie dotyczące miesiąca kwietnia 1995 r. wydane zostało w sprawie , gdzie spór obejmował wykonanie instalacji przywoławczej w budynku zaliczonym do KOB - 14 stanowiącej jego integralny element, a więc powodującej jego modernizację. Takiego charakteru nie ma natomiast instalacja licznika rozmów telefonicznych , są to bowiem prace ściśle związane z urządzeniem telefonicznym , a w związku z tym nie mają charakteru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje .
Skargi są nieuzasadnione .
Zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się, bowiem w spornym okresie czasu zgodnie z art. 70 § 3 ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia ulegał przerwaniu wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony . Strona skarżąca nie tylko była powiadomiona o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, ale też sporna należność została wyegzekwowane. W związku z czym zobowiązanie podatkowe wygasło w wyniku zapłaty , nie może zatem wygasnąć ponownie na skutek przedawnienia . Z tego względu organ odwoławczy miał w 2002 r. możliwość wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 233 § 1 i 2 ordynacji podatkowej , w tym także władny był uchylić decyzję stancji i określić podatek w prawidłowej kwocie . Nie mógł tylko określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej , bo w tym zakresie w związku z brakiem zapłaty zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia . ( podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 maja 2002 r. wydanym w sprawie sygn. akt III RN 76/01 OSNP 2003/7/162 ).
Nie naruszono także art. 234 ordynacji podatkowej zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Pojęcie "na niekorzyść strony" , o którym mowa w tym przepisie należy jednak interpretować wyłącznie w znaczeniu materialnym . Bowiem obowiązki i uprawnienia podatników, wynikające z decyzji podatkowych są w ostatecznym rachunku wyrażane kwotowo. ( podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2000 r. wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Lu 455/99 Baza Danych LEX nr 45394) Prawidłowo zastosowano art. 19 ust 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zgodnie z wiążącymi orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wydanymi w niniejszej sprawie w dniu 21 lutego 2002 r. Nieuzasadnione są w związku z tym zarzuty strony skarżącej w tym zakresie, tym bardziej iż zaskarżone decyzje nie zawierają rozstrzygnięcia w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego, co do którego wydano odrębną decyzję.
Bezzasadne są także zarzuty skargi co do wadliwej stawki podatku VAT od usługi instalacji licznika rozmów telefonicznych. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 13 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym czynności określone w art. 2 tej ustawy podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wysokość stawki podatku została natomiast określona w art. 18 powołanej wyżej ustawy . Treść tego przepisu wskazuje na to, że ustawodawca jako regułę określił sytuację, w ramach której stawka podatku VAT wynosi 22 % . W związku z tym wyjątki od tej reguły nie powinny być interpretowane rozszerzające . Jeżeli zatem w stosunku do danego rodzaju towarów i usług nie zostało wyraźnie określone w przepisach szczególnych , iż ma do niego zastosowanie niższa stawka podatku, to tego rodzaju towar lub usługa podlegaj ą opodatkowaniu 22% stawką podatku .
W omawianej sprawie Urząd Statystyczny w Krakowie wydał w dniach 9 kwietnia 1997 r. i 31 grudnia 1997 r. opinie w których zaliczył instalacje licznika rozmów telefonicznych , jako KWiU 33.20.65 - usługi przy produkcji aparatów i urządzeń kontrolno - pomiarowych . Zostały one wydane w oparciu o wyczerpujące zapytanie organów podatkowych.
Strona skarżąca nie otrzymała przy tym żadnej opinii , która klasyfikowała by tę usługę w inny sposób.
Nieuzasadnione jest także powoływanie się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie dotyczący podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1995 r. gdyż kwestia zakwalifikowania usługi polegającej na wykonaniu instalacji przywoławczej nie była w ogóle przedmiotem sporu , żądanie podatnika w tym zakresie zostało już uwzględnione przez Izbę Skarbową. Poza tym należy podzielić stanowisko organów podatkowych , że wykonanie instalacji przywoławczej ma inny charakter niż zamontowanie licznika rozmów w już istniejącej instalacji telefonicznej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami ) stanowiącym , że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawę przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło