I SA/Kr 240/08

Wojewódzki Sad administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania podania w sprawie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym postanawia: przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 grudnia 2007 roku nr [....] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Odpis wyroku z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu [...] marca 2009 r. Wskutek wniesionego przez skarżącego w dniu [...] marca 2009 r. wniosku postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ustanowił dla niego adwokata. Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] kwietnia 2009 r. W skardze kasacyjnej wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu [...] maja 2009 r. pełnomocnik skarżącego sformułował wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu tego żądania podniósł, że po wydaniu skarżonego wyroku skarżący złożył w ustawowym terminie wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej. Z uwagi na brak zdolności do samodzielnego sporządzenia i skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej – skarżący nie miał możliwości zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2009 r. W tej sytuacji skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Natomiast stosownie do postanowień art. 87 p.p.s.a przywrócenie terminu uwarunkowane jest złożeniem pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w sądzie, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi (§ 2) oraz dokonaniem przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie (§ 4). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia, czy wniosek strony został złożony w sposób prawidłowy jest ustalenie czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W pierwszym rzędzie przypomnieć należy, iż jak to już stwierdzono art. 87 § 4 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek dokonania czynności, której nie dokonała w terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonania czynności. Zastosowanie literalnej wykładni tego przepisu oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez adwokata ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Dlatego, należy przyjąć, że w wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (tak w szczególności Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl.). Skoro zatem w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej powziął wiadomość o wyznaczeniu go w charakterze pełnomocnika z urzędu w dniu [...]kwietnia 2009 r. to wnosząc skargę w dniu[...] maja 2009 r. dochował ustawowych wymagań związanych z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie można przy tym przypisać winy skarżącemu, gdyż nie dysponując dostatecznymi środkami w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej podjął on kroki zmierzające do ustanowienia dla niego fachowego pełnomocnika z urzędu. Strona postępowania nie ma już następnie wpływu na przebieg procedury związanej z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Podnieść należy, iż ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje przerwania biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na skutek wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 393/05, niepubl.). W konsekwencji pomimo wniesienia takiego wniosku przez skarżącego termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zanim Sąd wniosek ów rozpoznał i ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. W ocenie Sądu powyższe unormowania prawne i przedstawione okoliczności sprawy świadczą, iż niemożność wniesienia skargi kasacyjnej w ustawowym terminie nastąpiła z przyczyn niezawinionych przez stronę. Mając na uwadze, iż reprezentujący skarżącego adwokat złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz dokonał czynności, której nie dokonano w terminie tj. sporządził skargę kasacyjna w imieniu skarżącego, Sąd uznał, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dlatego Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia