I SA/Kr 245/10

Sygn. akt I SA/Kr 245/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010r., sprawy ze skargi P. B., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 2 grudnia 2009 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od środków transportowych za rok 2008, skargę oddala. Decyzją z dnia 16 stycznia 2009r. nr [...] Prezydent Miasta określił skarżącemu P.B. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2008r. w kwocie 1.182,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż właścicielem pojazdu o nr rej. [...], którego dotyczy wymiar podatku jest skarżący. Na skutek przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że organem właściwym miejscowo do poboru podatku jest Prezydent Miasta , skarżący mieszka bowiem w K. na osiedlu D. Okoliczność ta nie była przez skarżącego kwestionowana. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. nr 9, poz. 31 ze zm.- dalej: u.p.o.l.), obowiązek podatkowy od środków transportowych ciąży na właścicielach środków transportowych. Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 7 u.p.o.l. organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na terenie którego znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. W przypadku współwłasności środka transportowego organem właściwym jest organ podatkowy odpowiedni dla osoby lub jednostki organizacyjnej, która została wpisana jako pierwsza w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Fakt prowadzenia przez osobę fizyczną działalności gospodarczej na terenie innym niż miejsce zamieszkania, pozostaje obojętne dla oznaczenia właściwości miejscowej organu podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych. Środki transportowe, będące własnością osoby fizycznej pozostają w jej posiadaniu bez względu na to, w którym miejscu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej są wykorzystywane. Określenie "siedziba podatnika" odnosi się do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym wskazał, iż organem właściwym dla płatności podatku jest organ właściwy dla siedziby podatnika. Podatnikiem jest PPH "B" P. B. z siedzibą w N., gmina K., a organem właściwym jest Urząd Gminy K. Dzieje się tak gdyż zgodnie z ustawami podatkowymi (Ordynacja podatkowa, ustawa o VAT, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych) forma zakupu wymusza także formę sprzedaży tego pojazdu. Przepisy mówią, że to na jakiej zasadzie odbywa się sprzedaż i tego kto jej może dokonywać warunkowane jest formą zakupu składnika majątku. Samochód ciężarowy LIAZ został kupiony przez PPH "B" P. B. na fakturę VAT, z pełnym odliczeniem podatku VAT, co oznacza, że według wspomnianych ustaw sprzedającym będzie podmiot, który dokonał zakupu, czyli PPH "B", który także będzie musiał wystawić fakturę VAT dokumentującą jego sprzedaż. By P. B. mógł się stać właścicielem pojazdu, tak jak chce tego Prezydent Miasta , konieczna jest następująca procedura: firma PPH "B" sprzedaje samochód L., dokumentując to poprzez wystawienie faktury VAT, gdzie podmiotem sprzedającym będzie ona sama, zaś kupującym – P. B. Od tej transakcji PPH "B" odprowadzi podatek VAT, a dochód z niej będzie opodatkowany zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z opisanego trybu postępowania wynika jasno, że właścicielem LIAZ jest PPH "B" i to on rozporządza tym samochodem jak swoją własnością. Prezydent Miasta nakładając podatek drogowy twierdzi, że wymienione w ustawie zwroty "adres zamieszkania" oraz "siedziba podatnika" odnoszą się tylko odpowiednio do osoby fizycznej, osoby prawnej i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. PPH "B", który będąc właścicielem pojazdu nie jest ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, lecz z racji bycia właścicielem samochodu ciężarowego jest podatnikiem podatku od środków transportowych. We wpisie do ewidencji gospodarczej zapisane jest, że właścicielem, czyli osobą korzystającą z dochodów jakie osiąga PPH "B" jest P. B. Właściciel przedsiębiorstwa płaci podatek dochodowy w urzędzie skarbowym właściwym dla jego miejsca zamieszkania, natomiast z racji prowadzenia działalności przez PPH "B" w jednym konkretnym miejscu ("N" gmina K.), właściwym dla rozliczania podatku od towarów i usług jest Drugi Urząd Skarbowy . Obecnie polskie prawo nie przewiduje by przedsiębiorstwo, którego właścicielem jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą mogło być właścicielem samochodów, dlatego pojazd jest zarejestrowany na P.B. Decyzją z dnia 2 grudnia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ przywołał wyżej wskazane przepisy u.p.o.l. i stwierdził, iż wynika z nich podstawowa zasada, zgodnie z którą organem właściwym miejscowo jest organ, na którego obszarze znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika. Pojęcie miejsca zamieszkania osoby fizycznej zostało zdefiniowane w art. 25 k.c. Jest nim miejscowość, w której osoba taka przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dla ustalenia miejsca zamieszkania istotne są zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione jednocześnie - przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu. Jedynie łączne spełnienie powyższych warunków skutkuje przyjęciem, że określona osoba ma miejsce zamieszkania w konkretnej miejscowości. Na podstawie akt sprawy organ stwierdził, że skarżący mieszka w K. na osiedlu D. Podkreślić należy, że oba pojęcia stanowią "rozłączną" przesłankę ustalenia właściwości miejscowej organu. Otóż w sytuacji, w której osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą ma miejsce zamieszkania na terenie innej gminy niż miejsce prowadzenia tej działalności, należy przyjąć, że właściwość organu będzie ustalana przez pryzmat miejsca zamieszkania takiej osoby, a nie miejsca prowadzenia działalności. W przypadku osób fizycznych - przedsiębiorców, bez względu na miejsce prowadzenia działalności, ustawa uzależnia właściwość organu od miejsca zamieszkania podatnika. Miejsca prowadzenia działalności nie należy utożsamiać z siedzibą, o której mowa w art. 9 ust. 7 u.p.o.l. - tak G. Dudar, Właściwość miejscowa samorządowych organów podatkowych, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2007, nr 6. Nadto Kolegium wskazało, że utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję dokonało także jego weryfikacji pod kątem zgodności z innymi przepisami. Zdaniem składu Kolegium postępowanie zostało przeprowadzone poprawnie. Podatek został obliczony zgodnie z treścią uchwały nr XXVI 1/346/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 21 listopada 2007 roku w sprawie zmiany stawek podatku od środków transportowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie prawa i wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył zarzuty zawarte w treści odwołania. Dodatkowo skarżący uzupełnił skargę następującymi tezami. W przepisach podatkowych jest przepis mówiący o odpowiedzialności osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za długi przedsiębiorstwa całym jej majątkiem osobistym. Gdyby majątek przedsiębiorstwa i właściciela były jednością (tożsame) przepis ten byłby zbędny, gdyż nie istniałaby w ogóle konieczność wprowadzenia tego zapisu. Takie sformułowanie przepisu wskazuje, że istnieje majątek przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną, wskazując jedynie, że w wypadku braku możliwości zaspokojenia nań ewentualnych roszczeń, można je zaspokajać także na majątku należącym do właściciela firmy. Polskie prawo pozwalając tworzyć tzw. "spółki - córki", wyraźnie wyodrębnia ich majtek, nie traktując go jako tożsamy z majątkiem właściciela - "spółki matki" (nawet jeśli jest ona jedynym właścicielem wspomnianej wyżej spółki). W polskim prawie przepisy zawarte w kodeksie cywilnym, nakazują prowadzić działalność we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Zgodnie z interpretacją organów sprzedaż lub zakupy dokonywane przez firmę (przedsiębiorstwo) byłyby złamaniem prawa. Działoby się tak, każdorazowo w chwili wystawienia przed przedsiębiorstwo faktury czy paragonu, działoby się tak każdorazowy w chwili żądania wystawienia faktury na firmę, posługując się jej oznaczeniami. W takim wypadku zakupy lub sprzedaż prowadzone przez przedsiębiorstwo byłyby prowadzone w cudzym imieniu i na cudzy rachunek. Tym imieniem i / lub rachunkiem byłoby imię i / lub rachunek właściciela. Fakt, że w nazwie przedsiębiorstwa istnieje nazwisko właściciela, nie sprawia faktu, że majątek jest tożsamy. Każda działalność gospodarcza prowadzona przez dowolną osobę musi uzyskać numer regon, którego nie mają osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej. Dla nich wyznacznikiem jest numer pesel. Regon jako numer nadawany przez Urząd Statystyczny jest przypisany do każdego przedsiębiorstwa działającego na rynku, co oznacza, że nie może istnieć sytuacja w której dwa różne przedsiębiorstwa mają dokładnie ten sam numer regon. Oznacza to, że są traktowane jako dwa osobne podmioty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy stwierdzić, że większość wywodów zawartych w treści skargi nie ma związku ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, która była przedmiotem orzekania. Mało tego, część okoliczności podnoszonych przez skarżącego potwierdza stanowisko organów. Na wstępie należy wskazać, iż na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczowa i miejscowa jest ustalana z uwzględnieniem również zakresu zadań i terytorialnego zasięgu działania organów podatkowych, określonych na podstawie odrębnych przepisów (...) - art. 15 § 2 O.p. Przepisem znajdującym zastosowanie w zakresie właściwości miejscowej organu podatkowego w podatku od środków transportowych jest przywołany wyżej art. 9 ust. 7 u.p.o.l., zgodnie z którym organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. W przypadku współwłasności środka transportowego organem właściwym jest organ podatkowy odpowiedni dla osoby lub jednostki organizacyjnej, która została wpisana jako pierwsza w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Skarżący nie kwestionuje zasadności zastosowania tego przepisu w jego sprawie, akcentując jednakże, iż znaczenie ma pojęcie siedziby podatnika, w tym przypadku firmy skarżącego PPH "B" działającej w N. Skarżący błędnie interpretuje treść wskazanego wyżej przepisu, bowiem, jak trafnie wskazały organy, o właściwości miejscowej organu podatkowego w podatku od środków transportowych przesądza miejsce zamieszkania, w sytuacji, w której właścicielem środka transportu jest osoba fizyczna. Potwierdzeniem powyższego jest po pierwsze treść art. 9 ust. 1 u.p.o.l., z którego wynika, iż obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Treść tego przepisu w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy jest jednoznaczna. Właścicielem środka transportu jest skarżący, na niego pojazd jest zarejestrowany, co jest bezsporne. Tylko w przypadku, gdy pojazd byłby zarejestrowany na PPH "B", jako jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (skarżący wskazuje na ten podmiot jako potencjalnego podatnika), wówczas, na podstawie art. 9 ust. 1 u.p.o.l. to na tej jednostce ciążyłby obowiązek podatkowy. Jednakże tak być nie może, bowiem pomimo zorganizowanej formy prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego jako PPH "B", jest to działalność prowadzona przez osobę fizyczną. PPH "B" nie ma statusu jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (taki status mają np. osobowe spółki uregulowane w kodeksie spółek handlowych). Po wtóre sam skarżący wskazał w odwołaniu, co potwierdził do protokołu rozprawy, że podatek dochodowy od osób fizycznych rozlicza w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Skarżący zdaje się nie zauważać, iż dla osób fizycznych właściwość miejscowa organu w zakresie podatku od środków transportowych jest właśnie taka sama, jak dla podatku dochodowego od osób fizycznych, a to miejsce zamieszkania. To tym samym potwierdza stanowisko organów w niniejszej sprawie. Skarżący nie kwestionując właściwości organu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, równocześnie zarzuca niewłaściwość organu w zakresie podatku od środków transportowych, mimo takiego samego zakresu właściwości. Innymi słowy to w jakiej miejscowości skarżący - prowadzący działalność gospodarczą, jako osoba fizyczna - mieszka, decyduje o tym, który organ podatkowy jest właściwy miejscowo w sprawach podatku od środków transportowych, podobnie, jak w podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Miejscowość, w której osoba zainteresowana ma zamiar stale zamieszkiwać, powinna stanowić "centrum jej życiowej działalności". Nie stanowi zatem o miejscu zamieszkania w rozumieniu powołanego przepisu fakt, że występuje jedna z wymienionych przesłanek, polegająca na samym tylko zamieszkaniu w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu. O stałym pobycie decyduje zwłaszcza topograficzne powiązanie istniejące między miejscowością, w której dana osoba przebywa, a jej pracą, tj. zakładem pracy (tak K. Piasecki - komentarz do art. 25 Kodeksu cywilnego, Zakamycze 2003). Zatem decydujące znaczenie dla ustalenia właściwości miejscowej ma miejsce zamieszkania podatnika, w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, które w sprawie jest bezsporne. Skarżący wskazał na inny miejscowo urząd skarbowy, który rozlicza podatek od towarów i usług z jego działalności gospodarczej. Taka okoliczność znajduje potwierdzenie w treści przepisów prawa, ale nie zmienia właściwości w podatku od środków transportowych. W art. 3 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wskazano bowiem, iż właściwym dla podatnika organem podatkowym jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem w podatku od towarów i usług o właściwości przesądza faktyczne miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT (tym miejscem jest Nawojowa Góra). Gdyby czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług były wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się dla osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej - ze względu na adres siedziby, osób fizycznych - ze względu na miejsce zamieszkania (art. 3 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług). Także ten przepis wskazuje, iż dla właściwości osoby fizycznej przesądzające jest jej miejsce zamieszkania (oczywiście w przypadku, gdyby czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług były wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych). Przywołanie powyższych przepisów wskazuje także na to, iż w pierwszej kolejności dla oceny właściwości miejscowej organu podatkowego należy brać pod uwagę regulacje zawarte w poszczególnych ustawach podatkowych. Nadto potwierdzeniem faktu, iż działalność skarżącego jest działalnością gospodarczą osoby fizycznej jest treść ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007r. Nr 155 poz. 1095 ze zm.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi. Skarżący działa na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W stanie faktycznym sprawy nie ma też mowy o tym, że skarżący prowadzi przedsiębiorstwo wielozakładowe lub jest podmiotem, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne – wówczas właściwość miejscowa organu podatkowego na podstawie przywołanego art. 9 ust. 7 u.p.o.l. byłaby inna od miejsca zamieszkania. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony jest pogląd, co do tego, że o właściwości organu podatkowego w podatku od środków transportowych osoby fizycznej decyduje jej miejsce zamieszkania (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 1997 r. sygn. akt FPK 9/97). Należy wskazać, iż okoliczności zawarte w skardze, a dotyczące funkcjonowania spółek – córek, definicji przedsiębiorstwa zawartej w kodeksie cywilnym, czy odpowiedzialności osoby fizycznej, jakkolwiek istotne dla praktyki obrotu gospodarczego, nie znajdują wprost zastosowania w niniejszej sprawie, dotyczącej opodatkowania podatkiem od środków transportowych osoby fizycznej. Po analizie całości akt sprawy Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, stan faktyczny sprawy został ustalony, organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a przy tym w treści decyzji organy podatkowe wnikliwe w kontekście normy prawnej wynikającej z art. 210 § 4 O.p. przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Dlatego też Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd działając na podstawię art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.