I SA/Kr 259/10
WyrokWSA w Krakowie2010-06-15
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Jarosław Wiśniewski, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członkowie zarządu spółki z o.o. mogą uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wykażą, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z ich winy, nawet po zakończeniu pełnienia funkcji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły art. 116 Ordynacji podatkowej oraz przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, organy nie wykazały w sposób dostateczny, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nastąpiło z winy członków zarządu. Sąd podkreślił, że członkowie zarządu mogą uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykażą, że w okresie pełnienia funkcji nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość, lub że niezłożenie wniosku nastąpiło bez ich winy, co zostało wykazane przez skarżących.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności H. K. i S. W. za zaległości podatkowe spółki "M" Zakład Produkcyjno-Usługowy sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 1998 r. Organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności skarżących jako członków zarządu spółki, argumentując bezskuteczność egzekucji wobec spółki i brak podstaw do zwolnienia z odpowiedzialności. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym nieuwzględnienie okoliczności zwalniających ich z odpowiedzialności oraz błędne ustalenie, której spółki dotyczą zaległości. Po utrzymaniu decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący wnieśli skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 259/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010r., sprawy ze skarg H. K. i S. W., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 3 września 2004r. Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz H. K. kwotę 5115, 00 zł (pięć tysięcy sto piętnaście 00/100), a na rzecz S. W. kwotę 4365, 00 (cztery tysiące trzysta sześćdziesiąt pięć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzjami z dnia 30 września 2003r. o numerach [...] i [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności H. K. i S. W.za zaległości podatkowe podatnika "M " Zakład Produkcyjno-Usługowy sp. z o.o. z siedzibą w T., ul. C. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i maj 1998r.
W uzasadnieniach wyjaśniono, że przedmiotowa zaległość podatkowa została określona decyzjami Izby Skarbowej z dnia 27 czerwca 2001 r. nr [...] za miesiąc kwiecień 1998r. oraz z dnia 1 lutego 2002r. nr [...] – za miesiąc maj 1998r. Spółka "M" w T. nie uregulowała zobowiązań podatkowych wynikających z wymienionych decyzji, a prowadzone postępowanie egzekucyjne w stosunku do Spółki postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2002r. nr[...] zostało umorzone ze względu na jego bezskuteczność. Z uwagi na fakt, iż w czasie kiedy powstały powyższe zaległości podatkowe funkcję członków zarządu pełniły wymienione osoby zaistniała podstawa do wydania decyzji o przeniesieniu na nie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.
Niezgadzając się z treścią rozstrzygnięć organu podatkowego pierwszej instancji H. K. i S. W. zaskarżyli je w drodze odwołań o identycznej treści, w których wnieśli o uchylenie kwestionowanych decyzji i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając organowi naruszenie:
1) art. 107 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity – Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie faktu, iż przepisy te mówią o odpowiedzialności solidarnej członków zarządu, zaś organ nie uwydatnił tego faktu w swych wyrzeczeniach, a dodatkowo nieuwzględnienie okoliczności, stanowiących przesłanki określone w art. 116, zwalniających ich z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki,
2) art. 122 i 187 § l Ordynacji podatkowej polegające na niewyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy, tj. nie ustaleniu czy prowadzone postępowanie w celu przeniesienia odpowiedzialności dotyczyło zaległości Spółki, w której odwołujący się pełnili funkcję członków zarządu.
Rozwijając te zarzuty wyjaśnili, że byli członkami zarządu "M " Zakład Produkcyjno-Usługowy sp. z o.o., nie zaś "M " sp. z o.o. Pomimo to w swych rozstrzygnięciach organ zamiennie używał tych firm, co wskazuje, że nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, której z licznych spółek córek "M" S.A. o podobnych nazwach dotyczą przedmiotowe zaległości.
Jeśli zaś chodzi o przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności za zaległości Spółki - zwrócono uwagę, iż nie zostały zweryfikowane okoliczności związane z kondycją finansową Spółki. Tymczasem w okresie pełnienia przez odwołujących się funkcji członków zarządu wszystkie należności budżetowe jak i zobowiązania wobec kontrahentów były na bieżąco regulowane. Wykazana strata bilansowe za 1998r. powstała z powodu dodatkowych kosztów poniesionych w związku z budową Cementowni C., spowodowanych jednak przez generalnego wykonawcę – "M" S.A.
Ponadto, organ ocenił termin zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jedynie przez pryzmat odmowy ogłoszenia upadłości przez Sąd Rejonowy w T., nie wziął natomiast pod uwagę, iż sytuacja taka miała miejsce pod koniec 1999r. i dotyczyła już działań innego zarządu.
Odwołujący się podnieśli dodatkowo, że w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "M" ZPU wskazywali majątek Spółki, z którego mogłaby zostać prowadzona egzekucja, a to w postaci kwoty 26. 657,00 zł wskazana w decyzji Izby Skarbowej z dnia 1 lutego 2002r. nr [...], która w ich ocenie stanowi nadpłatę.
Decyzjami z dnia 3 września 2004r. o numerach odpowiednio [...] i [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Odpowiadając na wątpliwości odwołujących organ przypomniał, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony w Sądzie Rejonowym w dniu 3 grudnia 1999r. Ze względu na fakt, iż majątek Spółki nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, wniosek ten postanowieniem z dnia 30 grudnia 1999r. sygn. akt [...] został oddalony. Nie można zatem uznać, że był to czas właściwy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż jest to chwila, gdy zarząd spółki, nie będący w stanie zrealizować zobowiązań względem swoich wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie.
W świetle przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (tekst jednolity - Dz. U. z 1991r., nr 118, poz. 512 ze zm.) przesłankami upadłości są zaprzestanie płacenia długów oraz stan polegający na tym, że majątek przedsiębiorcy nie wystarcza na zaspokojenie długów (art. 1). Natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać zgłoszony nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów lub od ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów (art. 5). Zgodnie z art. l rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo o postępowaniu układowym (Dz. U. nr 93, poz. 836 ze zm.).
Organ przypomniał w tym kontekście, iż przy określenie momentu, w którym majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie jej długów należy wziąć pod uwagę obiektywne kryteria pozwalające na stwierdzenie, kiedy można było rozpoznać taki stan rzeczy, a nie kiedy faktycznie go stwierdzono.
Zdaniem organu odwoławczego podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki zachodziły już z końcem 1998r. Ze sprawozdania zarządu Spółki za rok 1998 wynika, że Spółka w tym okresie nie posiadała własnych środków finansowych, a posiadany kapitał udziałowy, zdaniem Zarządu Spółki, był nieadekwatny do zakresu prowadzonej działalności. Już w sprawozdaniu F-01 o przychodach, kosztach i wyniku finansowym za okres od początku roku do końca października 1998 Spółka wykazała stratę ze sprzedaży w wysokości 284 300 zł, która to strata na koniec grudnia 1998r. wyniosła już 463 900 zł. Z rachunku zysków i strat oraz bilansu Spółki za 1998r., sporządzonego w dniu 11 lutego 1999r., wynika zaś, że Spółka w tym roku posiadała małą zdolność do spłaty bieżących zobowiązań, finansowała majątek trwały za pomocą kredytu krótkoterminowego i nie posiadała w tym okresie zobowiązań długoterminowych. Bilans Spółki, sporządzony na dzień 31 grudnia 1998r., jednoznacznie potwierdził, że już w tym okresie wystąpił stan przewyższenia wielkości zobowiązań w stosunku do wielkości posiadanego majątku, a więc stan polegający na tym, że majątek Spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów.
Zdaniem organu, w tym okresie należało zatem zgłosić wniosek o upadłość i taki był właśnie czas właściwy do zgłoszenia upadłości.
Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu pierwszej instancji nie zgodził się z zapatrywaniem odwołujących się, iż kwota 26 657,00 zł wskazana w decyzji Izby Skarbowej z dnia 1 lutego 2002r. stanowi nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Wyjaśniono przy tym, że Izba Skarbowa powyższą decyzją uchyliła własną decyzję z dnia 27 czerwca 2001r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia 21 września 2000 nr [...] w sprawie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1998r. w kwocie 6 411,00 zł i umorzyła postępowanie w sprawie. W decyzji tej Izba Skarbowa określiła nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 65 105,00 zł. Kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym może zostać uwzględniona w rozliczeniu za następny okres - w rozpatrywanej sprawie w miesiącu sierpniu, przy czym decyzją z dnia 1 lutego 2002r. nr [..] Izba Skarbowa przekazała sprawę dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998r. do ponownego rozpatrzenia.
Odnosząc się do kwestii solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Spółki przypomniano, że charakter ponoszonej odpowiedzialności wynika wprost z art. 116 § l Ordynacji podatkowej, który to przepis został wskazany jako podstawa rozstrzygnięcia.
Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej przyznał, że organ pierwszej instancji w pismach kierowanych do H. K. i S. W. niejednokrotnie posługiwał się pewnym skrótem myślowym oznaczając Spółkę, w której pełnili oni funkcję członków zarządu, jako "M", jednakże wskazywany przy tym jej NIP nie mógł pozostawiać wątpliwości co do właściwego podmiotu.
W skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. K. i S. W. zażądali uchylenia wskazanych wyżej Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Powtarzając częściowo zarzuty sformułowane już uprzednio w odwołaniu skarżący nadmienili, że ustalenia organów są sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Postępowanie egzekucyjne w stosunku do Spółki co do podatku za kwiecień i maj 1998r. zostało umorzone nie z powodu nieskuteczności egzekucji, lecz z uwagi na brak tytułu wykonawczego do jej prowadzenia. Postępowanie egzekucyjne nie mogło być prowadzone w oparciu wskazane w rozstrzygnięciach organów tytuły wykonawcze, gdyż zostały uchylone decyzje stanowiące podstawę ich wystawienia. Skarżący podkreślili również fakt, iż zaległość podatkowa Spółki w zakresie podatku VAT za kwiecień i maj 1998r. została określona dopiero decyzjami wydanymi w 2001 i 2002r., czyli w okresie, gdy nie mieli oni już żadnego wpływu na działanie Spółki. Ponadto wskazano, że Spółka dysponowała jedynie aportem wniesionym przez jedynego udziałowca "M" Spółkę Akcyjną z B. o wartości 90 500 zł i była związana, jako Spółka zależna od jedynego udziałowca. W ocenie skarżących trudno było w okresie 8 miesięcy roku 1998 ocenić kondycję Spółki i jej możliwość działania w przyszłości na rynku. Należy bowiem mieć na względzie, iż był to pierwszy rok działalności Spółki, a więc z góry należało się liczyć z kosztami wejścia w rynek i pozyskania robót.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 3§ 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto z uwagi na treść art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Sąd, kierując się wskazanymi wyżej przesłankami i badając zaskarżone decyzje w granicach określonych przepisami powołanych ustaw, doszedł do przekonania, że skargi S. W. i H. K. zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu pod względem zgodności z prawem były rozstrzygnięcia organów podatkowych orzekających o odpowiedzialności skarżących jako członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i maj 1998r., w którym to okresie oboje skarżący pełnili funkcję członków zarządu spółki.
Na wstępie zauważyć należy, iż odpowiedzialność podatkową osób trzecich statuuje przepis art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U nr 137 poz. 926 ze zm./ stanowiący, iż za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem, solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Odpowiedzialność ta jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Regulacja ta ma charakter wyjątkowy a zatem odpowiedzialność za cudzy dług wynikać może tylko z konkretnego i ściśle interpretowanego przepisu prawa.
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Niewątpliwie zaległości podatkowe spółki z o.o. "M" Zakład Produkcyjno-Usługowy z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i maj 1998r. powstały przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 września 2002r. tj. przed dniem 1 stycznia 2003r., zatem do odpowiedzialności podatkowej skarżących będą miały zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej regulujące odpowiedzialność podatkową osób trzecich w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r.
Przepisem będącym materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonych decyzji był art. 116 cytowanej ustawy, który w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002r. stanowił, iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd ukształtowany w orzecznictwie, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania w/w okoliczności (przesłanek pozytywnych) tj. pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, natomiast ciężar wskazania jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności (przesłanki negatywnej) spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003r., sygn. akt SA/Bd 85/03, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003r., sygn. akt I SA/Łd 1006/01, wyrok WSA z dnia 30 czerwca 2005r., sygn. akt III SA/Wa 629/04).
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z przepisami zawartymi w dziale IV Ordynacji podatkowej, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej). W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe są zobowiązane w myśl art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powołane przepisy nie zostały w pełni zastosowane w prowadzonym postępowaniu, co niewątpliwie wpłynęło na jego wynik.
W prowadzonym postępowaniu organy wykazały – co prawda − istnienie przesłanek pozytywnych; pełnienie funkcji członka zarządu w czasie powstania zaległości oraz bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki, jednakże dostatecznie nie wyjaśniły i nie rozpatrzyły jednej z przesłanek negatywnych na które powoływali się skarżący, dotyczącej wykazania, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nastąpiło bez ich winy.
Pobieżne ustalenia jakie organy poczyniły w tym zakresie oraz ocena zebranego materiału dowodowego nie są zdaniem Sądu wystarczające. Nie wzięto bowiem pod uwagę i dostatecznie nie rozpatrzono okoliczności, podnoszonych w toku postępowania przez skarżących a nasuwających równocześnie istotne wątpliwości Sądu, co do zasadności obciążania skarżących winą za niezgłoszenie we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy − poddany stosownej do wskazanych wyżej przepisów analizie − daje podstawy do wnioskowania, iż członkowie zarządu na których przeniesiono odpowiedzialność za zaległości podatkowe wykazali, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z ich winy,
Ze zgromadzonych w aktach dokumentów wynikało bowiem, iż zła kondycja spółki ujawniła się ostatecznie w dniu 11 lutego 1999r natomiast skarżący zostali odwołani z funkcji członków zarządu w dniu 22 lutego 1999r a więc przed upływem 14 dniowego terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosownym czasie, wg prawa upadłościowego. Nie bez znaczenia jest również fakt, że już 12 stycznia 1999r. a zatem prawie miesiąc przed odwołaniem skarżących z pełnionych funkcji, na stanowisko "Dyrektora Naczelnego prezesa Zarządu" /vide; k.34 – 45 akt podatkowych I instancji/ powołano S. M. Pod jego zarządem sporządzono sprawozdanie za 1998r, które zostało zatwierdzone przez Zgromadzenie Wspólników Spółki na posiedzeniu w dniu 10.05.1999r. Wykazaną w bilansie za 1998r. stratę, organ ten postanowił pokryć z zysków wypracowanych w następnych latach podatkowych. Z powyższego wynika więc, iż w okresie gdy ujawniona została wysokość starty za 1998r. skarżący nie mieli już wpływu na sprawy spółki, a po dniu 22 lutego 1999r. utracili jakiekolwiek uprawnienia do działania w jej imieniu.
Odpowiadając za zarzuty organów o możliwości wcześniejszego dostrzeżenia trudnej sytuacji ekonomicznej i zagrożenia wystąpienia straty za rok 1998r, skarżący podnosili, że spółka działała dopiero od kwietnia 1998r. trudno więc było od razu wyrokować o jej przyszłości. Funkcjonowała nadto w powiązaniu kapitałowym i gospodarczym z "M" SA, a zatem mogła liczyć na zapobieżenie ewentualnej niewypłacalności. W tym czasie zresztą – jak wykazywali skarżący – spółka miała zawarte kontrakty budowlane na 1999r, nie zalegała ze zobowiązaniami publicznoprawnymi oraz na bieżąco regulowała swe zobowiązania. Zaległości podatkowe w VAT za kwiecień i maj 1998r, określone zostały dopiero decyzjami wydanymi w 2001 i 2002r., wówczas już skarżący nie mieli wpływu na sprawy spółki.
Co do tych okoliczności organy nie wyciągnęły prawidłowych wniosków uznając, że skoro bilans ze stratą został ujawniony 11 lutego tj. kiedy skarżący jeszcze przez 11 dni byli członkami to warunkiem uwolnienia się od odpowiedzialności było złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w tym właśnie czasie. Zbyt pochopne były też twierdzenia o istnieniu we wcześniejszym okresie podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Mając w tym zakresie wątpliwości, organy nie powinny poprzestać na dowodach z dokumentów i analizie pism skarżących lecz celowym było dopuszczenie dowodu z zeznań skarżących, aby tą drogą wyjaśnić ostatecznie wszelkie wątpliwości w sprawie.
Tymczasem trzeba też zwrócić uwagę na poglądy orzecznictwa w tym względzie, które ujednoliciła i jednoznacznie przesądziła uchwała 7 sędziów NSA z 10.08.2009r. sygn. II FPS 3/09. Stwierdzono w niej, że członek zarządu spółki z o.o. "może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości".
Uwzględniając przytoczone powyżej argumenty należy uznać, iż postępowanie organów podatkowych w niniejszej sprawie było nieprawidłowe i naruszało przytoczone wyżej przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Brak prawidłowych ustaleń faktycznych doprowadził do niemożności oceny czy w sprawie prawidłowo zastosowano przepis prawa materialnego, a to art. 116 Ordynacji podatkowej.
Podkreślić końcowo należy, iż wbrew treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej zaskarżone rozstrzygnięcia nie zawierały wyrzeczenia o solidarnym charakterze odpowiedzialności skarżących, do czego zobowiązuje nie tylko treść powołanego przepisu ale także obowiązek ten wynika z ugruntowanych poglądów orzeczniczych sądów administracyjnych, sprecyzowanych ostatecznie w uchwale NSA z dnia 9 marca 2009r. sygn. akt I FPS 4/08.
Odpowiadając na sformułowane w skardze i w toku postępowania zarzuty skarżących dotyczących zarzutu przedawnienia spornych zaległości podatkowych, Sąd nie znalazł podstaw do ich podzielenia. Postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce, zostało skutecznie wszczęte a następnie umorzone postanowieniem z dnia 8 czerwca 2002r. na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. tj. 2001r nr 36 poz. 161 ze zm./.
Użycie nadto w decyzjach błędnej czy skróconej nazwy spółki, jakkolwiek mogło być przedmiotem sprostowania, to jednak nie było uchybieniem mającym wpływ na wynik sprawy
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji.
Stwierdzenie przez Sąd, że na podstawie art.152 w/w ustawy uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oznacza, że decyzje te nie wywołują skutków prawnych, które wynikają z ich rozstrzygnięć, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający te decyzje nie jest jeszcze prawomocny.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło