I SA/Kr 2632/02

WyrokWSA w Krakowie2005-04-27

Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis § 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, który stanowi, że za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę za energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne, uważa się miesiąc, w którym przypada termin płatności określony w fakturze, jest zgodny z prawem i może stanowić podstawę rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. został wydany bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, co narusza art. 92 Konstytucji RP. W związku z tym, przepis ten nie może stanowić podstawy do ograniczenia prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego w miesiącu poprzedzającym termin płatności faktury za energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne, jeśli termin ten przypada w kolejnym miesiącu. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Spółka cywilna odliczyła podatek naliczony za styczeń 2001 r. w fakturach za prąd i usługi telekomunikacyjne, których termin płatności przypadał na luty 2001 r. Organy podatkowe uznały to za niezgodne z § 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów, który wiązał moment otrzymania faktury z terminem płatności. Skarżąca spółka podniosła zarzut niejasności przepisu i konieczności interpretacji na korzyść podatnika.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr2632/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr), WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Krystyna Mech, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005r., sprawy ze skargi Firmy "G." S.C .- S.K.i J. K., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 8 października2002r. Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 87,-zł (słownie osiemdziesiąt siedem złotych). Sygn. I SA/Kr Uzasadnienie W wyniku kontroli przeprowadzonej w Firmie "G." spółka cywilna - S. K. , J. K.stwierdzono, że w rozliczeniu podatku VAT za styczeń 2001 r. zawyżono kwotę podatku naliczonego podlegającą odliczeniu od podatku należnego , ponieważ spółka odliczyła w tym miesiącu podatek wykazany w fakturach dokumentujących należność za prąd elektryczny i usługi telekomunikacyjne , których termin płatności przypadał w miesiącu lutym 2001 r. W oparciu o ustalenia kontroli Urząd Skarbowy wydał decyzję dnia [...] lipca 2002 r. ., w której określił spółce kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2001 r. podlegającą zwrotowi w kwocie niższej od wykazanej w deklaracji podatkowej o 230 zł i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 69 zł. Izba Skarbowa nie uwzględniła zarzutów skarżącej spółki podniesionych w odwołaniu i decyzją z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołała się na art. 19 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług / DZ. U. NR. 11 , poz. 50 ze zm./, z którego wynika ze obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. Przepisem par. 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym / DZ. U. z 1999 r. Nr 109, poz. 1245 z późn. zmianami/ ustalono , że przy fakturach za energię elektryczną i cieplną, gaz przewodowy oraz za usługi telekomunikacyjne i radiokomunikacyjne za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę uważa się miesiąc w którym przypada termin płatności określony w tej fakturze. Przepis nie określa, co należy rozumieć przez użyte w nim określenie" termin" i w związku z tym za poprawną metodologicznie należy uznać wykładnię przepisów, w której posiłkowe posłużono się słownikiem języka polskiego lub encyklopedią. W słowniku języka polskiego wymienionego w odwołaniu od decyzji jak i innych słownikach słowo " termin" ma dwa znaczenia. Jedno to , to okres w jakim jakaś czynność powinna być wykonana, a drugie to koniec tego okresu. literalnego brzmienia par. 42 ust. 4 wymienionego rozporządzenia Ministra Finansów wynika , że użyte w nim słowo termin należy rozumieć jako końcowy / ostatni, graniczny/ dzień okresu w którym należy zapłacić wykazany w fakturze podatek VAT. Norma prawna zawierająca stwierdzenie " miesiąc w którym przypada termin płatności określony w fakturze" , nie może obejmować tak jak to twierdzi skarżąca , okresu dwóch miesięcy kalendarzowych. W skardze na po wyższą decyzję Izby Skarbowej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie , skarżąca zarzucając naruszenie prawa wnosi ojej uchylenie . W pisemnym uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podkreśla niejednoznaczność pojęcia "termin" zawartego w wymienionym przepisie , na co wskazuje sam organ podatkowy. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu z dnia 26 IX 1989 r. sygn. K-3/89 stwierdził, że na ustawodawcy ciąży obowiązek stanowienia prawa spójnego, jasnego i zrozumiałego dla obywateli, zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości opodatkowania. Podatnicy nie mogą ponosić konsekwencji podatkowych wskutek tego , że powołany przepis rozporządzenia jest niejasny i niezrozumiały. Ukształtowany też jest w teorii i w praktyce pogląd, że wszelkie niejasności podatkowe winny być interpretowane na korzyść podatnika. Ustawodawca w art. 6 ust. 8 b ustawy o podatku VAT posłużył się określeniem " upływu terminu płatności" , a w przepisie par. 42 ust. 4 rozporządzenia nie , co jest dowodem na to , że należy przyjąć interpretację skarżącej , gdyż ustawodawca chcąc rozwiać wszelkie wątpliwości interpretacyjne i doprecyzować par. 42 ust.4 mógł zastosować w/w słowny zwrot, czego nie uczynił. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: : Skarga jest zasadna. Spór między stronami dotyczył w rozpoznawanej sprawie terminu /miesiąca/, w którym obniżenie podatku należnego o podatek naliczony z tytułu zakupu energii elektrycznej i usług telekomunikacyjnych jest prawnie dopuszczalne. Według art. 19 ust. 1 ustawy VAT z dnia 8 stycznia 1993 r. wyżej powołanej podatnik ma prawo obniżyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług zaś z ust. 3 pkt 1 wynika, że obniżenie podatku należnego o naliczony następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc w którym podatnik otrzymał fakturę, nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. W związku z tym podatnik nie może przesuwać terminu odliczenia podatku naliczonego poza okresy wskazane w tym przepisie. Przepis wykonawczy zawarty w par. 42 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 XII. 1999 r. jako przepis niższej rangi, nie może zmieniać regulacji ustawowej dotyczącej terminu rozliczania podatku naliczonego. Przepis ten wprowadził odmienną regulację prawną, że w odniesieniu do faktur między innymi za usługę telekomunikacyjną, dostawy energii elektrycznej, za miesiąc w którym podatnik otrzymał fakturę uważa się miesiąc , w którym przypada termin płatności określony w fakturze, pod warunkiem że zawiera ona informację jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy. Rozporządzenie Ministra Finansów z 22 XII 1999 r. wydane zostało na podstawie upoważnienia zawartego w art. 32 ust. 5 VAT , zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych uzyskał uprawnienie do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wystawiania faktur, danych które powinny zawierać oraz sposobu i okresu ich przechowywania, a także określenia wzoru tych faktur dla wszystkich rodzajów czynności. Zdaniem sądu przepis par. 42 ust. 4 powołanego rozporządzenia wydano bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, co stoi w kolizji z normą art. 92 Konstytucji RP. Na zagadnienie braku delegacji do wydania przepisu określającego dodatkowe, pozaustawowe terminy rozliczania podatku naliczonego zwrócił uwagę NSA w uchwale siedmiu sędziów z dnia 27 V. 2002 r. FPS 3/02 / ONSA 1/2003, poz. 6 oraz w wyroku z 12 XI 2002 III SA 677/01 / niep./ Dodatkowym potwierdzeniem tego jest ustawa z dnia 15 II 2002 r. o zmianie ustawy VAT. W art. 1 pkt. 5 ustawy nowelizującej wprowadzono zmianę w art. 6 VAT dodając przepis ust. 8 b określający moment powstania obowiązku podatkowego dla dostaw energii, usług telekomunikacyjnych, powiązany z upływem terminu płatności. Z kolei w art. 19 VAT dodano ust.5 upoważniający Ministra Finansów dookreślenia innych niż wskazane w art. 19 ust.3 terminów obniżenia kwoty podatku należnego/art. 1pkt 16 ustawy nowelizującej /. Przepis ten obowiązuje od 26 III 2002 i wprost upoważnia ministra właściwego spraw finansów do ustalenia innych terminów obniżenia kwoty podatku należnego. Zatem wobec braku upoważnienia do wydania analizowanego przepisu par. 42 rozporządzenia Ministra Finansów w stanie prawnym obowiązującym do dnia 26 III 2002 roku . sąd może pominąć ten przepis jako podstawę rozstrzygnięcia w sprawie . Dlatego też stanowisko organów obu instancji, iż odliczenie podatku naliczonego od podatku należnego w miesiącu poprzedzającym ten ,w którym zgodnie z fakturą za usługi telekomunikacyjne oraz dostawy energii elektrycznej przypadał termin płatności, pozbawione jest w ocenie sądu podstawy prawnej. Takie stanowisko sądu rozpoznającego niniejszą sprawę znajduje odzwierciedlenie w wyroku NSA z dnia 23 IV. 2003 r./ Monitor Podatkowy 2003/12/30 / ,wyroku NSA z 11 VI. 2003 sygn. I SA/Łd 1548/01 /POP 2003/5/146/, w wyroku NSA z 12 XI 2002 r. sygn. III SA 977/01 /M. Podatkowy 2003/6/34/. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 pierwszej z powołanych ustaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło