I SA/Kr 2644/02
WyrokWSA w Krakowie2005-08-08
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Urszula Zięba, Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, jeśli wydatki udokumentowane tymi fakturami nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli wydatki udokumentowane fakturami nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Wynika to z przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który wyklucza taką możliwość, gdy kwestia zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją.Stan faktyczny
Urząd Skarbowy zakwestionował prawidłowość rozliczania podatku od towarów i usług przez M. B. za okresy od marca do grudnia 1997 r., uznając, że bezpodstawnie obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z kilku faktur. Organ stwierdził brak związku przyczynowo-skutkowego między poniesionymi wydatkami a osiągnięciem przychodu. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji. M. B. złożył skargi do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu oraz zakwestionowanie możliwości odliczenia podatku naliczonego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: NSA Urszula Zięba Asesor WSA Anna Znamiec (spr) Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2005r sprawy ze skarg M. B. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 11 października 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące marzec . kwiecień . listopad i grudzień 1997r -skargi oddala-
W dniu [...].01.2002 r. Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług w Firmie "B.", będącej własnością M. B.. Organ podatkowy zakwestionował prawidłowość rozliczania podatku od towarów i usług za miesiące marzec, kwiecień, wrzesień, listopad i grudzień 1997 r. W wyniku kontroli organ podatkowy ustalił, że M. B. bezpodstawnie obniżył w miesiącu marcu 1997 r. podatek należny o podatek naliczony wynikający z zakupu towarów i usług udokumentowanego fakturą VAT [...] z dnia [...].03.1997 r. o wartości netto 15000,00 zł, podatek od towarów i usług 3300,00 zł, wystawionej przez "L." Spółka z o. o. w Z. za wykonanie usługi w zakresie ustalenia warunków sprzedaży opakowań foliowych w bezpośrednim imporcie z firmy VDE z Niemiec, łącznie z przeprowadzeniem rozmów wstępnych, usługi doradztwa w zakresie rozliczenia finansowego za 1996 r., doradztwa w zakresie obrotu wyrobami cukierniczymi.
W wyniku kontroli organ podatkowy ustalił, że M. B.bezpodstawnie obniżył w miesiącu marcu 1997 r. podatek należny o podatek naliczony wynikający z zakupu towarów i usług udokumentowanego fakturą VAT [...] z dnia [...].04.1997 r. o wartości netto 7800,00 zł, podatek od towarów i usług 1716,00 zł, wystawionej przez "L." Spółka z o. o. w Z. za wykonanie usługi w zakresie ustalenia sytuacji finansowej odbiorców, u których występują opóźnienia w płatnościach, sprawdzenia perspektywicznej sytuacji finansowej kontrahenta w związku z planowaną przez niego restrukturyzacją przedsiębiorstwa.
W wyniku kontroli organ podatkowy ustalił, że M. B. bezpodstawnie obniżył w miesiącu listopadzie 1997 r. podatek należny o podatek naliczony wynikający z zakupu towarów i usług udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia [...]11.1997 r. o wartości netto 1220,81 zł, podatek od towarów i usług 268,57 zł, wystawionej przez "D." w K. za zakup dywanu i ręczników.
W wyniku kontroli organ podatkowy ustalił, że M. B. bezpodstawnie obniżył w miesiącu grudniu 1997 r. podatek należny o podatek naliczony wynikający towarów i usług udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia r. o wartości netto 543,44 zł, podatek od towarów i usług 119,56,00 zł, wystawionej przez "D." w M. za zakup mebli z ratanu, faktury VAT nr [...] z dnia [...].12.1997 r. o wartości netto 105,22 zł, podatek od towarów i usług 22,13 zł wystawionej przez "D." s.c. w Kielcach za zakup wyposażenia kuchni, faktury VAT nr [...] z dnia [...].12.1997 r. o wartości netto 162,29 zł, podatek od towarów i usług 35,71 zł wystawionej przez M. w K. za zakup pościeli i suszarki, faktury VAT nr [...] z dnia [...].12.1997 r. o wartości netto 1014,00 zł, podatek od towarów i usług 233,08 zł wystawionej przez "T." w K.za zakup 6 szt. krzeseł.
Organ podatkowy stwierdził, że pomiędzy poniesionymi przez podatnika wydatkami wynikającymi z wymienionych faktur, a osiągnięciem przez podatnika przychodu nie ma związku przyczynowo - skutkowego. Wydatki ten jako nie stanowiący kosztu uzyskania przychodu zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w zw. z przepisem art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Z 1993 r. Dz. U. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) nie mogą być podstawą do obniżenia podatku należnego lub zwrotu różnicy podatku.
W dniu [...].06.2002 r. Urząd Skarbowy wydał decyzje Nr [...] [...] [...], [...] określające M. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 1997 r. w kwocie 3243,00 zł, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za marzec 1997 r. w kwocie 3243,00 zł oraz odsetki, określające M. B.zobowiązanie podatkowe-w podatku od towarów i usług za kwiecień 1997 r. w kwocie 4270,00 zł, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za kwiecień 1997 r. w kwocie 1716,00 zł oraz odsetki, określające M.B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 1997 r. w kwocie 1103,00 zł, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za listopad 1997 r. w kwocie 268,00 zł oraz odsetki, określające M. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. w kwocie 2659,00 zł, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. w kwocie 411,00 zł oraz odsetki,
Na powyższe decyzje podatnik wniósł odwołania, zarzucając przepisu art. 123 par. 1 w zw. z art. 200 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez nie zapewnienie stronie przez organ podatkowy czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, art. 19 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez zakwestionowanie możliwości odliczenia podatku naliczonego od wymienionych faktur VAT, art. 53 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wskazanie w sentencji decyzji wysokości należnych odsetek za zwłokę.
Decyzjami z dnia [...].10.2002 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr -[...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzje organu podatkowego l instancji, podzielając w całości argumentację Urzędu Skarbowego. Izba Skarbowa wskazała, że zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...].041998 r. nr [...] określił M. i M. B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. , co było spowodowane zawyżeniem niektórych kosztów uzyskania przychodów. Nie uznano za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup ww. wymienionych usług od firmy L. Spółka z o. o. w Z.oraz na zakup wymienionych powyżej towarów. Izba Skarbowa utrzymała w mocy przedmiotową decyzję organu podatkowego l instancji wydając w dniu [...].07.1999 r. decyzję nr [...] Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 09.11.2001 r. wydanym do sygn. akt l SA/Kr 1536/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Krakowie skargę oddalił. Izba Skarbowa w Kielcach wskazała, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie mogło być uznanie bądź nie uznanie poniesionych wydatków za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż kwestia ta została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.
Na powyższe decyzje M.B. złożył skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie przepisu art. 123 par. 1 w zw. z art. 200 par. 1 cyt ustawy Ordynacja podatkowa, podnosząc, że organ podatkowy nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy wyznaczył podatnikowi 3 - dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, ale nie zapoznał się ze stanowiskiem podatnika, gdyż przed upływem tego terminu wydał decyzję. Ponadto organ podatkowy nie ustosunkował się do złożonego przez podatnika w dniu [...]06.2002 r. wniosku dowodowego. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 19 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez zakwestionowanie możliwości odliczenia podatku naliczonego od wymienionych faktur VAT. W skardze skarżący zarzucił również naruszenie przepisów art. 53 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wskazanie w sentencji decyzji wysokości należnych odsetek za zwłokę, jak również zarzuciła naruszenie art. 210 par. 4, art. 188, art. 216 par. 1 i par. 2 w zw. z art. 188, art. 187 par. 1, art. 121 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.
W odpowiedziach na skargi Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skarg. Odnosząc się do zarzutów skarg Izba Skarbowa stwierdziła, że w sposób rzetelny i wyczerpujący dokonała analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka w ocenie organu podatkowego było bezprzedmiotowe. Izba Skarbowa przyznała, że organ podatkowy l instancji pouczył podatnika na podstawie przepisu art. 200 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa o możliwości zaznajomienia się z całością materiału zgromadzonego w sprawie jednak nie odczekał na upływ tego terminu. Naruszenie przepisów postępowania podatkowego w tym zakresie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Izba Skarbowa w dniu [...]10.2002 r. wysłała do pełnomocnika podatnika postanowienie w trybie art. 200 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa wyznaczając termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednakże pełnomocnik z tego prawa nie skorzystał. W ocenie Izby Skarbowej nie zostały również naruszony przepis art. 53 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy podał w sentencji decyzji, iż określa zaległość podatkową oraz należne odsetki, a -w uzasadnieniu decyzji obliczył i wskazał wysokość odsetek za zwłokę.
Zgodnie z przepisem art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153; poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na mocy przepisu art. 111 par. 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 08.08.2005 r. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt l SA/Kr 2644/02, l SA/Kr 2645/02, l SA/Kr 2646/02, l SA/Kr 2647/02 i prowadzić je pod wspólną sygn. akt l SA/Kr 2644/02.
Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Podatnik - co do zasady - ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Na mocy przepisu art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług.
Jednakże zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o dochodowym.
Powołany przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wyklucza możliwość obniżenia podatku należnego w sytuacji braku możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07.06.2004 r., sygn. akt FSK 94/02). Bezspornym w sprawie jest, że wyrokiem z dnia 09.11.2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Krakowie oddalił skargę M. i M. B. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie nie uznały jako kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zakup usług od firmy L. Spółka z o. o. w Z. oraz wydatków na zakup wyposażenia nie związanego z prowadzoną działalnością a zaskarżona decyzja Izby Skarbowej w niniejszej sprawie skoro przedmiotowe wydatki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, co zostało już rozstrzygnięte ostateczną decyzją, która nie została uchylona to brak jest podstaw prawnych do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabywaniu towarów i usług, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Izba Skarbowa, prawidłowo zatem określiła podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, listopad i grudzień 1997 r.
Odnośnie zarzutu strony skarżącej, iż organ podatkowy ł instancji naruszył przepis art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) stwierdzić należy, że istotnie przepis ten został naruszony przez organ l instancji poprzez nie odczekanie wyznaczonego podatnikowi terminu do zaznajomienia się z całością materiału dowodowego w sprawie i wydanie decyzji przed upływem tego terminu niemniej jednak w ocenie Sądu naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Organ II instancji bowiem w dniu [...].10.2002 r. wysłał do pełnomocnika podatnika postanowienie w trybie przepisu art. 200 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, wyznaczając 3 - dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu zarzut nie przesłuchania świadka nie zasługuje na uwzględnienie. Organ podatkowy II instancji uzasadnił, powody dla których odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka. Izba Skarbowa wskazała bowiem, że kwestie uznania przedmiotowych wydatków za koszt uzyskania przychodów zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną. Na mocy przepisu art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa). Organy podatkowe zebrały materiał dowodowy w sprawie i rozpatrzyły go w sposób obiektywny nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, podejmując w toku postępowania działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie.
Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącego, iż organ podatkowy nie określił podatnikowi odsetek za zwłokę. Organ podatkowy w rozstrzygnięciu decyzji określił podatnikowi odsetki, a szczegółowe wyliczenie ze wskazaniem kwoty odsetek podał w uzasadnieniu. Zgodnie z przepisem art. 53 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy zobowiązany jest do określenia wysokości odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji określającej wysokość
Przepis art. 210 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa wskazuje elementy, które powinna zawierać decyzja. Jednym z tych elementów jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Skoro przepis art. 53 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nakłada na organ podatkowy obowiązek określenia wysokości odsetek na dzień wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, to w ocenie Sądu organ podatkowy określając w rozstrzygnięciu decyzji odsetki, a w uzasadnieniu, stanowiącym integralną część , kwotę odsetek oraz szczegółowe ich wyliczenie nie naruszył dyspozycji art. 53 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.
Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W związku z powyższym, skoro zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając je za zgodne z prawem, skargi oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło