I SA/Kr 265/17

|Sygn. akt I SA/Kr 265/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r., sprawy ze skargi A. B. i K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ II instancji) decyzją z dnia 24 stycznia 2017 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia 1 grudnia 2016 r. nr [...] ustalającą A. B. i K. B. (dalej: Strony, Skarżący) zam. w K. wymiar podatku od nieruchomości za 2016 r. w łącznej kwocie 912 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 14 marca 2016 r. Strony złożyły informację o nieruchomościach osób fizycznych IN-1 w której wykazały m.in. jako nieruchomość podlegającą opodatkowaniu garaż położony w K. przy ulicy [...] nr lok. [...] o powierzchni użytkowej 23,17 m2. Jak wynika z uzasadnienia wyżej opisanej decyzji Prezydent ustalił podatek od nieruchomości od powyższego garażu podatek w kwocie 133,46 zł, przyjmując jako podstawę opodatkowania powierzchnię zadeklarowaną przez Strony. Od decyzji Prezydenta Strony złożyły odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji "z uwagi na niezgodność w naliczeniu podatku" od garażu. Strony uzasadniając odwołanie podniosły, że wjazd do wymienionego garażu nie jest możliwy dla pojazdów, których wysokość przekracza 1,95 m. Następnie wskazały, że wysokość od posadzki garażu do jego sufitu wynosi wprawdzie 2,15 m, ale ta przestrzeń jest ograniczona elementami infrastruktury budynku w postaci wmurowanych do sufitu na stale rur przechodzących przez środek garażu, dlatego do podstawy opodatkowania należy przyjąć 50% powierzchni użytkowej garażu. Strony na poparcie swojego stanowiska przywołały wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt "I FSK 1738/14". SKO uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności zacytowało kolejno przepisy art. 2; art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2; art. 3 ust. 1, ust. 4, ust. 4a, ust. 5; art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 716, ze zm.; dalej: u.p.o.l.) i art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. 2016 r., poz. 1629, ze zm.). Dalej wskazało, że Strony nabyły w marcu 2016 r. własność lokalu mieszkalnego nr 75 położonego w K. przy ulicy [...] o pow. użytkowej 82,48 m2 (75,84 m2 lokal mieszkalny, 6,64 m2 - przynależności) objętego księgą wieczystą [...] - z udziałem w nieruchomości wynoszącym [...] części, oraz lokalu niemieszkalnego nr [...] położonego w ww. budynku o pow. użytkowej 39,31 objętego księgą wieczystą nr [...] z udziałem w nieruchomości wynoszącym [...] części, jak też lokalu niemieszkalnego [...] położonego w ww. budynku o pow. użytkowej 23,17 m2 objętego księga wieczysta nr [...] z udziałem w nieruchomości wynoszącym [...] części. Z własnością ww. lokali związane są udziały w gruncie, które wynoszą odpowiednio: 79,98 m2, 38,12 m2 oraz 22,47 m2. Następnie SKO na dwóch stronach decyzji (4 i 5) przywołało i zacytowało stanowiska doktryny i orzecznictwa w zakresie opodatkowania garaży według stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l., by w konkluzji stwierdzić, że brak jest podstaw, aby opodatkować je podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych lub ich części, a prawidłowe będzie opodatkowanie ich według stawki dla budynków pozostałych. Dalej SKO odniosło się zarzutów odwołania stwierdzając, że na możliwość zastosowania art. 4 ust. 2 u.p.o.l. przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu podlegającej opodatkowaniu, nie może mieć wpływu wysokość w świetle wjazdu do tego lokalu (cytując na powyższą okoliczność wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2015 r., sygn. akt. III SA/WA 2706/14). SKO wyjaśniając zwrot użyty w art. 4 ust. 2 u.p.o.l - "wysokość kondygnacji w świetle" przywołało wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt I SA/BD 63/04, w którym Sąd wyjaśnił, że zwrot ten należy rozumieć jako odległość między podłożem a najniższym trwałym elementem konstrukcyjnym stropu. Odnosząc się do przywołanego w odwołaniu wyroku NSA, SKO podało, że dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego i prawnego, gdyż dotyczy kwestii charakteru świadczenia kompleksowego. Podsumowując SKO zaakceptowało wysokość podatku ustalonego w decyzji Prezydenta. Skarżący złożyli na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Prezydenta. Zaskarżonej decyzji zarzucili obrazę przepisów art. 4 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne naliczenie podatku od garażu w sytuacji gdy wysokość garażu, wynosi 2,15, a tym samym podstawę opodatkowania winno stanowić 50% powierzchni użytkowej "lokalu mieszkalnego". W uzasadnieniu decyzji powtórzyli argumentację z odwołania i stwierdzili, że stanowisko zawarte w decyzji jest sprzeczne z zasadami określonymi w art. 122, art. 187 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2015 r. poz. 613 ze zm., obecnie t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.; dalej: O.p.). Ponadto Skarżący podnieśli, że wbrew stanowisku SKO powołany w odwołaniu wyrok NSA sygn. akt "I FSK 1738/14" został wydany w analogicznym stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Skarga jest zasadna, gdyż organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części, stanowi powierzchnia użytkowa. W myśl art. 1a ust 1 pkt 5 u.p.o.l. powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Z kolei przepis art. 4 ust. 2 u.p.o.l. stanowi, że powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią jest ustalenie wysokości podatku od nieruchomości od posiadanego przez Skarżących garażu w związku z tym, że ich zdaniem przedmiot opodatkowania posiada wysokość ("wysokość w świetle") mniejszą niż 2,2 m. Zdaniem Skarżących w takim przypadku należało uwzględnić treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. i do opodatkowania przyjąć jedynie 50% powierzchni użytkowej garażu. Zdaniem organów podatkowych obu instancji należy wziąć pod uwagę całość powierzchni użytkowej garażu. Sąd nie może przyznać racji w tym sporze żadnej ze stron, gdyż mimo wniesienia odwołania, w toku postępowania podatkowego nie zostało wyjaśnione, czy podnoszone przez Skarżących zarzuty w odwołaniu mają odzwierciedlenie w stanie rzeczywistym. Organ podatkowy II instancji, pomimo podania przez Skarżących wysokości garażu poniżej 2,20 m, bez zweryfikowania jak w rzeczywistości wygląda przedmiot opodatkowania i bez podania żadnej argumentacji w tym zakresie (podkreślenie Sądu) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Należy zresztą zauważyć, że organy podatkowe obydwóch instancji w tym zakresie nie poczyniły żadnych ustaleń. Organy podatkowe w ogóle nie badały czy przestrzeń garażu jest, jak twierdzili Skarżący, ograniczona elementami infrastruktury budynku, które ograniczają możliwość korzystania z przestrzeni garażu i miejsca postojowego powyżej 1,95 m. Nie doszło w związku z tym do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania spornego garażu. W toku postępowania podatkowego nie zbadano czy w odniesieniu do tego garażu, będącego we władaniu Skarżących, możliwe jest zaliczenie 50% powierzchni użytkowej tegoż garażu, czy też całości jego powierzchni, mimo, że Skarżący kwestionowali tę ostatnią możliwość. Takie stanowisko organów podatkowych obu instancji nie może się ostać, z uwagi na podstawowe zasady rządzące postępowaniem podatkowym, a przede wszystkim regułę prawdy obiektywnej, która została wyrażona w treści art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Rolą organów podatkowych jest podejmowanie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Są one przede wszystkim zobowiązane do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych w zakresie wątpliwych okoliczności faktycznych obciąża organy podatkowe. Stanowi to bowiem zaprzeczenie jednej z nadrzędnych zasad, które powinny rządzić postępowaniem podatkowym - reguły budzenia zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w treści art. 121 § 1 O.p. Podsumowując organy naruszyły przepisy art. 121 § 1, art.122 i art. 187 § 1 O.p. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na tym etapie postępowania przedwczesna byłaby ocena prawidłowości sposobu naliczenia konkretnej wysokości zobowiązania z tytułu podatku nieruchomości, ponieważ prawidłowe ustalenie wysokości podatku wymaga w pierwszej kolejności ustalenia podstawy opodatkowania. Przedwczesna jest również ocena zarzutów Skarżącej odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego. Na marginesie należy zauważyć, że przywołany przez Skarżących wyrok NSA o podanej przez Skarżących sygnaturze akt I FSK 1738/14, w istocie nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy. Pomocnym przy rozstrzygnięciu może być natomiast wyrok NSA o bardzo zbliżonej sygnaturze II FSK 1738/14, w którym Sąd zajmował się wykładnią art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, w związku z podnoszonym przez stronę okolicznościami faktycznymi, które nie zostały w żaden sposób zweryfikowane, powinien, po wcześniejszym dokonaniu oględzin przedmiotu opodatkowania, zająć się dokonaniem prawidłowej wykładni przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l., z uwzględnieniem reguł wykładni zarówno językowej, jak i funkcjonalnej. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. uznał, że zasadne jest w sprawie uchylenie decyzji wydanych przez organy podatkowe obu instancji, z tym, że prawidłowość decyzji Prezydenta w zakresie innych składników niż garaż nie była kwestionowana i przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie można w tym zakresie pogorszyć sytuacji Skarżących. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.