I SA/Kr 268/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 21.12.2011r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 21.12.2011r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A.J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Żona – A.J. od 2005 roku mieszka bowiem poza granicami kraju. Wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości 780,98 zł., miesięcznie, netto. Uzyskuje również dochód z tytułu osiemnastu umów najmu terenu pod garaże z blachy. Czynsz każdej z tych umów opiewa na kwotę 50 zł., miesięcznie. Jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 707,57 zł. i obejmują: opłatę za gaz (302,02 zł.), opłatę za energię elektryczną (182,43 zł.), opłatę za wodę i kanalizację (72,32 zł), opłatę za internet (55 zł.), wydatki na lekarstwa (95,80 zł). A.J. spłaca kredyt zaciągnięty na kwotę 20 000 zł. w Banku Spółdzielczym w B. Kredyt spłacany jest terminowo a ostatnia rat zapłacona została w dniu 02.04.2012r. w wysokości 487,14 zł. Na koncie w Banku BPH S.A. na dzień 17.04.2012r. posiadał on natomiast kwotę 973,20 zł. Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w B. o pow. 0,2079 ha, na której usytuowane są garaże z blachy. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką umowną zwykłą w kwocie 20 000 zł. na rzecz Banku Spółdzielczego w B. A.J. jest też wraz z A.J. współwłaścicielem (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) nieruchomości zabudowanej domem, położonej w B. przy ul. O., o pow. 0,1553 ha. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy podkreślić więc, iż przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Oznacza to , że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04). Przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności nie dają natomiast zdaniem orzekającego podstaw do przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A.J. otrzymuje bowiem stały miesięczny dochód w postaci emerytury i środków z najmu terenu pod garaże. Po uiszczeniu kosztów utrzymania zostaje mu suma ponad 1000 zł. a na koncie ma zgromadzoną kwotę 973,20 zł. Jest wraz z żoną, współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej domem oraz właścicielem nieruchomości gruntowej, na której usytuowane są garaże. Jest również w stanie spłacać raty zaciągniętej pożyczki w wysokości 487,14 zł., miesięcznie. Zaznaczyć natomiast należy, iż w świetle ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, prywatne zobowiązania finansowe nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10) a posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, wyłącza w zasadzie możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r. , sygn. II GZ 56/05). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki , może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe. (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). Nie bez znaczenia dla sprawy jest też fakt , iż koszty sądowe w niniejszym postępowaniu nie są wysokie i sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Biorąc zatem pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności stwierdzić należy, iż suma ta nie przekracza możliwości płatniczych strony skarżącej. Podobnie rzecz się ma z opłaceniem wynagrodzenia dla ewentualnie powołanego pełnomocnika. Charakter tej sprawy sądowoadministracyjnej oraz powszechna dostępność usług prawniczych na rynku pozwalają przyjąć , iż znalezienie profesjonalnego prawnika, którego wynagrodzenie będzie możliwe do uiszczenia przez wnioskodawcę, nie jest rzeczą trudną. W związku z powyższym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz . 270 ).