I SA/Kr 273/16

WyrokWSA w Krakowie2016-04-01

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Piotr Głowacki, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może w uchwale określającej wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zamieścić pouczenie wymagające od właściciela nieruchomości wyrażenia zgody na przetwarzanie jego danych osobowych, wykraczając poza zakres upoważnienia ustawowego?
Ratio decidendi
Rada gminy nie może w uchwale określającej wzór deklaracji o opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi zamieszczać pouczenia wymagającego od właściciela nieruchomości wyrażenia zgody na przetwarzanie jego danych osobowych, jeśli takie działanie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Taka klauzula jest zbędna, gdyż przetwarzanie danych osobowych w tym zakresie ma podstawę prawną w przepisach ustawy, a jej zamieszczenie stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały w tej części.
Stan faktyczny
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Nowym Sączu zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Starym Sączu dotyczącą zmiany uchwały w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z ustawą o ochronie danych osobowych. Zdaniem skarżącego, sporne pouczenie w deklaracji pozbawiło składającego możliwość wyboru wyrażenia zgody lub odmowy przetwarzania jego danych osobowych, co wykraczało poza ustawowe upoważnienie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność punktu 4 "Pouczenia" zawartego w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Starym Sączu.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 273/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2016 r., sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Nowym Sączu na uchwałę Rady Miejskiej w Starym Sączu z dnia 18 marca 2013 r. nr XXXIV/401/2013 w sprawie zmiany uchwały nr XXXII/354/2012 Rady Miejskiej w Starym Sączu z dnia 28 grudnia 2012 r. - stwierdza nieważność pkt 4 "Pouczenia" zawartego w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały - Prokurator Rejonowy w Nowym Sączu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na pkt. 4 "Pouczenie" zawarty w załączniku nr 1 do uchwały nr XXXIV/401/2013 Rady Miejskiej w Starym Sączu z dnia 18.03.2013r. w sprawie: zmiany Uchwały Nr XXXII/354/2012 Rady Miejskiej w Starym Sączu z dnia 28.12.2012r. dotyczącej określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, zarzucając naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym oraz art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 23 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych. W ocenie strony skarżącej powyższy zapis pozbawił składającego deklarację możliwości wyboru wyrażenia zgody, bądź odmowy wyrażenia zgody na przetwarzanie jego danych osobowych. Ponadto zawarcie tego pouczenia nastąpiło z przekroczeniem ustawowego upoważnienia, a nadto było zbędne, gdyż w myśl art. 23 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest to konieczne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a takim obowiązkiem, w ocenie skarżącego, jest przewidziany w art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązek właścicieli nieruchomości do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (po uprzednim wypełnieniu deklaracji w celu ustalenia wysokości tej opłaty). Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Starym Sączu wniosła o oddalenie skargi z uwagi na brak oczywistej sprzeczności zaskarżonego zapisu z prawem. W ocenie skarżonego organu sporna część uchwały nie narusza w sposób istotny prawa, gdyż fakt złożenia podpisu przez właściciela nieruchomości w deklaracji, że wyraża zgodę na przetwarzanie jego danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest jego wyborem tylko do konkretnej i jedynej sytuacji, a tym samym nie daje możliwości do przetwarzania jego danych osobowych do innych celów. Ponadto skoro art. 23 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 6n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wymagał odbierania zgody na przetwarzanie danych osobowych w związku z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co potwierdza również strona skarżąca, umieszczenie kwestionowanego zapisu nie rodzi żadnych skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Generalnie przepis ten oznacza, że organy władzy publicznej, a takim niewątpliwie jest rada gminy, mogą działać tylko w takim zakresie, w jakim posiadają kompetencję nadaną im przez wyraźny przepis prawa. Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy. Z kolei art. 6n ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w dniu uchwalenia zaskarżonego aktu stanowi, że rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: 1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji; 2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Ust. 2. stanowi zaś, iż rada gminy w uchwale może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Celem delegacji ustawowej zawartej w art. 6n cytowanej ustawy było stworzenie wzoru deklaracji dla zapewnienia gminie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty (według sposobu określonego w ustawie, a wybranego przez gminę na mocy odrębnej uchwały) oraz ułatwienia jej składania, co wynika wprost z art. 6n ust. 1 ustawy. Ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012r., II OSK 2012/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., II SA/Wr 527/06, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007r., II SA/Rz 59/07; wszystkie cytowane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty. Z tych też przyczyn sąd uznał, że słusznie podnosi Prokurator, że z tego punktu widzenia nie ma potrzeby zamieszczać w niej oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, gdyż wykraczałoby to poza upoważnienie ustawowe. Kwestionowana klauzula nie stanowi bowiem objaśnienia dotyczącego sposobu wypełnienia deklaracji. Ani przepisy przywołane, jako podstawa podjęcia zaskarżonej uchwały, ani też żaden inny przepis prawa pozytywnego nie upoważnia bowiem rady gminy do wymuszenia złożenia oświadczenia o takiej treści przez osobę składającą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienia przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych, a art. 23 ust. 1 pkt 1 w/w. ustawy wskazuje zgodę, jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Podkreślić przy tym trzeba, że opisane w zaskarżonej uchwale wymaganie nie zostało sformułowane jako alternatywa do ewentualnego zaakceptowania przez deklarującego, lecz jako jego obowiązek. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji "de facto" obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji (wyroki WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 644/14, z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 679/14, z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 645/14, z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 669/14). Skoro kwestionowane fragmenty uchwały zostały podjęte bez podstawy prawnej, to taka wada ma charakter istotny. Skarżony organ w sposób wadliwy zrealizował kompetencję zawartą w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z przekroczeniem delegacji ustawowej, a tym samym w sposób istotny naruszył prawo. Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym każda uchwała zawierająca istotne naruszenia prawa (jest sprzeczna z prawem w stopniu istotnym) jest nieważna, przy czym nieważność może dotyczyć całości lub części uchwały. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło