I SA/Kr 2782/02

WyrokWSA w Krakowie2004-06-29

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Wiesław Kisiel, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru na podstawie porównania z cenami rynkowymi z innych krajów Unii Europejskiej, zamiast z cenami obowiązującymi w kraju sprzedawcy, oraz czy obliczenie podatków VAT i akcyzowego należy do właściwości organu celnego?
Ratio decidendi
Organ celny nie może zakwestionować zadeklarowanej wartości celnej towaru wyłącznie na podstawie porównania z cenami rynkowymi z innych krajów Unii Europejskiej, jeśli nie podważył wiarygodności dokumentów w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Ponadto, obliczenie podatku VAT i akcyzowego w sytuacji, gdy organ celny wydaje decyzję wpływającą na wartość celną, należy do właściwości organu podatkowego, a nie celnego, co skutkuje nieważnością decyzji organu celnego w tej części.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy, deklarując jego wartość celną. Naczelnik Urzędu Celnego zakwestionował tę wartość, ustalając ją na podstawie katalogu i pomniejszając o podatki. Skarżący odwołał się, argumentując, że cena zakupu była rynkowa i organ celny nie wykazał podstaw do jej kwestionowania. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, powołując się na porównanie z cenami z katalogu "Schwackeliste". Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwe ustalenie wartości celnej oraz błędne obliczenie podatków.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej obliczenia podatków. 2. W pozostałym zakresie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. 3. Stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 4. Ustala wartość przedmiotu sporu na kwotę [...] zł i nakazuje ściągnąć od strony skarżącej należny wpis w brakującej kwocie [...] zł. 5. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : NSA Wiesław Kisiel NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r sprawy ze skargi D. Ś. - [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 16 października 2002 r nr [...][ w przedmiocie wartości celnej towaru 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej obliczenia podatków 2. w pozostałym zakresie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana 4. ustala wartość przedmiotu sporu na kwotę [...] zł i nakazuje ściągnąć od strony skarżącej należny wpis w brakującej kwocie [...] zł ( słownie : [...] złote [...] groszy ) 5. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ( słownie : [...] złote ) . W dniu [...] 2002 r D. Ś. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki [...] , rok produkcji 1999 , o wartości [...] EUR, przywieziony z Luksemburga . Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] zakwestionował zadeklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu , a następnie decyzją z dnia [...] 2001 r: - uznał zgłoszenie celne [...] za nieprawidłowe - określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł - objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu . Jednocześnie w wydanej decyzji organ celny stwierdził, że "obliczenie podatków w prawidłowej wysokości zostało dokonane na odwrocie kart 6 i 8 zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] .2002 r zgodnie z art.14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02.08.2001 r w sprawie wypadków , w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzeniu rewizji celnej , pobieraniu próbek towarów , weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz.U.84 z 2001 r,poz.914). Organ celny podniósł, iż w wyniku weryfikacji przedłożonych dokumentów tj. faktury oraz rewizji celnej towaru zadeklarowana wartość celna tego pojazdu została zakwestionowana na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), z uwagi niską cenę sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Wartość celna dla w/w samochodu została ustalona na podstawie art.29 Kodeksu celnego . Ustalając wartość celną przedmiotowego samochodu przyjęto kwotę [...] zł tj. wartość rynkową w Polsce tego pojazdu według katalogu "Pojazdy samochodowe. Wartości rynkowe" wydawnictwa INFO-EKSPERT, a następnie wartość tę pomniejszono o 22% z tytułu podatku VAT i o 3,1% z tytułu podatku akcyzowego . Ustalona w ten sposób wartość celna wyniosła [...] zł tj. [...] EUR . Cło wymierzono według stawki celnej obniżonej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej w wysokości 0% . W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że "oryginał karty 8 w/w zgłoszenia stanowi załącznik do niniejszej decyzji". W załączniku natomiast organ celny, działając na podstawie art.11 ust.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm.), dokonał obliczenia podatków w prawidłowej wysokości. Jako podstawę podatku akcyzowego przyjęto kwotę [...] zł (zadeklarowano : [...] zł ) , a następnie obliczono ten podatek według stawki 27,1% w kwocie [...]z ł (zadeklarowano : [...] zł ). Do obliczenia podatku VAT jako podstawę tej opłaty przyjęto kwotę [...] zł (zadeklarowano: [...] zł), od której obliczono ten podatek według stawki 22% tj. w kwocie [...]zł (zadeklarowano : [...] zł). Łącznie obliczono podatki w kwocie wyższej od zadeklarowanej o [...] zł. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się podnosząc , że przedmiotowy pojazd został zakupiony na przetargu otwartym prowadzonym przez firmę leasingową - [...] , która to firma jest znana na europejskich rynkach zachodnich. Forma zakupu ( przetarg otwarty ) jednoznacznie świadczy -zdaniem skarżącego - że zapłacona kwota jest wartością rynkową w jak najściślejszym tego słowa znaczeniu i w pełni odzwierciedla rzeczywistą wartość towaru. W/w zarzucił, że organ celny w wydanej decyzji nie wskazał przesłanek , które budziłyby oczywistą wątpliwość co do wartości samochodu , a w konsekwencji nie było podstaw do kwestionowania zadeklarowanej kwoty transakcji. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6.02.2002 r skarżący podniósł, że co do zasady wartością celną jest wartość transakcyjna. Kwestionując kwoty podane przez importera organ celny musi udowodnić , że cena wynikająca z rachunku odbiega od ceny faktycznie zapłaconej. Dopiero później można sięgać do "metody ostatniej szansy". Ponadto skarżący podważył zasadność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu metodą "ostatniej szansy" w ten sposób , że wartość przyjętą za podstawę wyceny organ celny pomniejszył o podatek akcyzowy o 3,1% , a ten sam podatek naliczył od ustalonej wartości celnej w wysokości 27,1%. Taki sposób obliczenia skarżący uznał za prawnie niedopuszczalny . Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 16 października 2002 r utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził , że wątpliwości wzbudziła materialna wiarygodność przedłożonej przez skarżącego faktury zakupu w zakresie uwidocznionej w nim ceny transakcyjnej przedmiotowego pojazdu. Ocena wiarygodności musi być oparta na obiektywnych przesłankach , jakimi w przypadku samochodów mogą być katalogi specjalistyczne cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych. Zakwestionowanie ceny sprzedaży możliwe jest tylko w odniesieniu do notowań na rynkach zagranicznych , dlatego - w ocenie Dyrektora Izby Celnej -prawidłowo należało dokonać porównania z danymi wynikającymi ze stosowanego powszechnie w praktyce organów celnych katalogu "Schwackeliste", wydawnictwa EurotaxSchwacke, zawierającego uśrednione ceny samochodów używanych na reprezentatywnym dla krajów Unii Europejskiej rynku niemieckim. Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego I ograniczył się w tym względzie jedynie do poinformowania , że deklarowana kwota wartości celnej pojazdu budzi uzasadnioną wątpliwość , gdyż w oczywisty sposób nie odpowiada rzeczywistej wartości towaru. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie zostały ujawnione źródła danych służących do porównania wartości. W toku postępowania odwoławczego dokonano kontroli prawidłowości oceny organu I instancji przez porównanie zadeklarowanej wartości z danymi z katalogu "Schwackeliste. Superschwacke , Niemcy". Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że katalog ten zawiera obiektywne średnie ceny nowych i używanych samochodów na obszarze Niemiec . Średnia cena samochodu odpowiadającego typowi sprowadzonego przez skarżącego pojazdu ( str.583 katalogu ) została oszacowana na [...] EUR. Cena transakcyjna zadeklarowana przez skarżącego stanowi kwotę o ponad 42% mniejszą od ustalonej na podstawie materiału porównawczego. Różnica ta pozwala na stwierdzenie , że zadeklarowana kwota jest w oczywisty sposób zaniżona w stosunku do poziomu cen na rynku Unii Europejskiej . Uchybienie dowodowe organu I instancji w powyższym zakresie - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - nie miało wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy podniósł, że skarżący nie przedstawił w toku postępowania innych wycen uzasadniających przyjęcie ceny uwidocznionej w fakturze jako wiarygodnej ceny tego typu samochodu. W przypadku zakwestionowania wiarygodności umowy sprzedaży zachodzi konieczność ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o jedną z metod określonych w art.25 - 29 Kodeksu celnego . Postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie Studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej . Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r , zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r ( Dz.U. Nr 80, poz.908 ). Wartość celna używanych samochodów jest ustalana metodą tzw. "ostatniej szansy" na podstawie art.29 Kodeksu celnego. W ocenie organu odwoławczego powyższa metoda daje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. Biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki , posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem importu, dokonuje się odpowiedniej kalkulacji polegającej na odliczeniu od wartości "czystej" kwot odpowiadających należnościom celno-podatkowym. Przy imporcie towarów klasyfikowanych do kodu 8703 32 901 o udokumentowanym pochodzeniu z krajów Unii Europejskiej stawka celna wynosi 0% , dlatego należy odliczyć 22% z tytułu podatku VAT i 3,1% z tytuły podatku akcyzowego. Ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu przyjęto za podstawę cenę samochodu o takich samych parametrach technicznych , wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem postępowania , w kwocie [...] zł na podstawie katalogu "Pojazdy samochodowe. Wartości rynkowe.", str.336 nr VIII/2002 , wydawnictwa INFO-EKSPERT . Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że użyte wydawnictwa "Schwackeliste" oraz "Pojazdy samochodowe. Wartości rynkowe." wydawnictwa INFO-EKSPERT podają ceny bieżące na reprezentatywnym dla Unii Europejskiej ceny bieżące na reprezentatywnym dla Unii Europejskiej rynku niemieckim oraz na rynku polskim . Są to informacje o cenach średnich pojazdów , ustalone na podstawie analizy sprzedaży , prowadzonej na próbie samochodów używanych z całego obszaru odpowiednich krajów. Dane uwzględniają spadek cen z uwagi na upływ czasu , przebieg i stan techniczny pojazdów. Brak jest przesłanek -zdaniem Dyrektora Izby Celnej - dla przyjęcia , że zakupienie pojazdu w przedsiębiorstwie leasingowym powinno obniżać jego wartość . W sprawie nie zostały wskazane żadne szczególne uszkodzenia i ubytki. Odnośnie zarzutu odliczenia podatku akcyzowego w wysokości 3,1% , a przy naliczaniu kwoty tego podatku zastosowano stawkę 27,1% organ odwoławczy stwierdził, że treść katalogu nie daje odpowiedzi na pytanie , ile spośród tych samochodów zostało dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym jako samochody roczne, dwuletnie , trzyletnie, itd. Spośród używanych samochodów dużą grupę stanowią roczne i dwuletnie ,a więc objęte najniższą stawką akcyzy . Ponieważ rzeczywiste ceny występujące w obrocie wtórnym pojazdów stanowią podstawę określenia notowań w stosownych katalogach , właściwe jest przyjęcie przy wyliczaniu wartości celnej metodą określoną w art.29 Kodeksu celnego , stawek podatku akcyzowego 3,1% dla samochodów osobowych z silnikiem o poj. do 2000 cm3 i 13,6% - dla samochodów osobowych z silnikiem o poj. powyżej 2000 cm3. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art.13 Ordynacji podatkowej oraz art.11 ust.2 i art.11b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym , w zakresie podatku akcyzowego właściwe są organy podatkowe, a nie celne. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący nie zgodził się z argumentacją Dyrektora Izby Celnej. Skarżący zarzucił, iż organ celny nie miał podstaw do zakwestionowania wiarygodności przedstawionej faktury , gdyż przedmiotowy pojazd był leasingowany i miał przebieg ponad 150.000 km . Twierdzenie , że jego cena była niska w stosunku do rzeczywistej jego wartości nie jest oparte na materiale dowodowym. Organ celny I instancji ustalając wartość pojazdu na [...] EUR nie przedstawił materiału porównawczego uzasadniającego tę kwotę. Z kolei organ odwoławczy przyjął, iż cena pojazdu wynosi [...] EUR wskazując na katalog wydawnictwa EurotaxSchwacke , zawierającego średnie ceny nowych i używanych samochodów na terenie Niemiec . Samochód objęty zaskarżoną decyzją był sprowadzony z Luksemburga. Stanowisko organów celnych skarżący uznał za "nieporozumienie", gdyż czym innym jest zakwestionowanie wiarygodności faktury , a czym innym jest ustalenie wartości celnej towaru . Do zgłoszenia celnego zostały dołączone : faktura zakupu , książka serwisowa i odczyt wskazań licznika .Na tych dokumentach opierała się treść faktury, której wiarygodność została zakwestionowana. Jako dowolne należy traktować - zdaniem skarżącego -ustalenia faktyczne organów celnych . Organy te nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego , czym naruszyły art.187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) w związku z art.262 Kodeksu celnego. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art.29 Kodeksu celnego , gdyż organ celny pierwszej instancji ustalił nie koszty zagraniczne , które tworzą wartość kalkulowaną , lecz oparł się na katalogu "Pojazdy samochodowe. Wartości rynkowe" wydawnictwa INFO-EKSPERT . W rezultacie organ ten przyjął , iż sprowadzony samochód można sprzedać na polskim rynku za kwotę [...] zł. , a następnie wartość tę pomniejszył o należności podatkowe, które należałoby uiścić przy imporcie tego samochodu . Ostatecznie wartość celną organ ustalił na kwotę [...] zł. Punktem wyjścia do obliczeń w "metodzie ostatniej szansy" była średnią ceną samochodu tej samej marki, roku produkcji i o średnim przebiegu , natomiast sprowadzony samochód miał znacznie większy przebieg , co jest istotną w sprawie okolicznością. Skarżący podniósł, iż w zaskarżonej decyzji wystąpiły istotne sprzeczności dotyczące sposobu wyliczeń należności celno-podatkowych. Przyjmując jako podstawę wartość [...] zł odliczono kwotę podatku akcyzowego w wysokości 3,1% , natomiast naliczono kwotę tego podatku według stawki 27,1 %. Przyjęty przez organ celny sposób wyliczeń należności celnych oznacza - zdaniem skarżącego - że pobierane są one od kwoty [...] zł, czyli o [...] zł wyższej od kwoty ustalonej przez organ w zaskarżonej decyzji. Organy celne - zdaniem skarżącego - nie wykazały , że ceny transakcyjne w kraju sprzedawcy nie odbiegają od cen transakcyjnych w Polsce, co było konieczne do prawidłowego zastosowania metody ostatniej szansy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd działając na podstawie art.134 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził , że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo w zakresie dotyczącym obliczenia podatku od towarów i usług, z powodu naruszenia właściwości rzeczowej. Naruszenie przepisów o właściwości, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia, zawsze powoduje nieważność decyzji. Zgodnie z art.11c ust.3 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia celnego , w razie stwierdzenia w toku kontroli , że wartość celna towaru została zaniżona, właściwy dla podatnika organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości, po wydaniu przez właściwy organ celny stosownej decyzji. Organ celny był zatem zobowiązany przesłać kopię decyzji mającej wpływ na wysokość kwot podatków należnych z tytułu importu towarów do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. W rozpatrywanej sprawie, mimo wydania decyzji podwyższającej wartości celną towaru , organ celny obliczył i wezwał skarżącego do uiszczenia kwoty podatku VAT i podatku akcyzowego z tytułu importu towaru. Jakkolwiek obliczenie tych podatków nastąpiło w dokumencie SAD , ale dokument ten , jak wynika z treści decyzji organu I instancji , stanowił załącznik do tej decyzji , a zatem stwierdzić należy , że obliczenie podatków stanowiło integralna część rozstrzygnięcia organu celnego. Powołany w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I § 14 ust.3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2.08.2001 r w sprawie wypadków , w których zgłoszenie celne może być unieważnione (...) nie ma zastosowania w sytuacji, gdy organ celny wydaje odrębną decyzję wywołującą skutki w odniesieniu do wartości celnej towaru . Przyjęta w wydanym rozstrzygnięciu przez organ I instancji interpretacja wskazanego przepisu rozporządzenia , pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 11c ust.3 i 4 w/w ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym . W związku z powyższym w tej części należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art.247 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do przedmiotu sporu stwierdzić należy , że podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru , która zgodnie z art.23§l Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Zasada wyrażona w art.23 § 1 Kodeksu celnego doznaje ograniczenia wynikającego z art.23 § 7 , który stanowi, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Objęcie towaru procedurą celną składa się z dwóch faz : pierwsza - to przedstawienie stosownych dokumentów wraz z towarem , druga - to weryfikacja przedłożonych dokumentów pod względem formalnym i materialnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolity jest pogląd , że art.23 § 7 Kodeksu celnego upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej. W rozpatrywanej sprawie organ celny I instancji nie kwestionując formalnej wiarygodności dokumentu stwierdzającego wartość celną sprowadzonego przez skarżącego pojazdu zakwestionował jego wartość celną z uwagi na niską cenę wskazaną w fakturze zakupu w stosunku do rzeczywistej wartości . Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej organ ten nie wskazał źródła danych służących do sformułowania takiego twierdzenia. Z kolei organ odwoławczy przyznał , że ocena wiarygodności danych musi być oparta na obiektywnych przesłankach i zakwestionowanie ceny sprzedaży możliwe jest tylko w odniesieniu do notowań na rynkach zagranicznych. Ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji budzi jednak zastrzeżenia . Dyrektor Izby Celnej utożsamia wartość celną przedmiotowego pojazdu z jego wartością rzeczywistą , która miałaby być "ceną unijną". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika , że niska cena pojazdu podana w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze uzasadniała odmowę przyjęcia wartości transakcyjnej z tego powodu , że cena ustalona w oparciu o katalog zawierający "uśrednione ceny samochodów używanych na reprezentatywnym dla krajów Unii Europejskiej rynku niemieckim" różniła się od ceny deklarowanej przez skarżącego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska . Stwierdzenie , że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami . Ustalenie tych "innych" cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy , a nie jakiekolwiek ceny na rynkach zagranicznych , nawet jeśli chodzi o kraje Unii Europejskiej . Nie istnieje jakaś jedna "cena unijna". Ceny samochodów w poszczególnych krajach Unii są zróżnicowane w odniesieniu do tej samej marki samochodu . Przyjęcie odmiennego poglądu nie znajduje żadnego uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i jest sprzeczne z doświadczeniem życiowym . A zatem w pierwszej kolejności materiałem porównawczym będą ceny zagraniczne z miejsca zawarcia transakcji . Podkreślić należy , że odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości cen deklarowanych przez importera z wartością ustaloną przez organ celny. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd , że kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu ( wyrok NSA z dnia 20.02.2001 r, syg.akt I SA/Łd 14/00 , ONSA 2002,Nr 2, poz.76 ). Faza weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru w pierwszej kolejności musi skutecznie podważyć dane wynikające z przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji , aby można było ustalić wartość celną towaru w oparciu o jedną z metod wskazanych w Kodeksie celnym. Niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego . W związku z powyższym organ celny zobligowany jest do przeprowadzenia w tym zakresie stosownego postępowania . Sąd podzielił stanowisko organów celnych , iż właściwą metodą ustalania wartości celnej dla pojazdów używanych jest metoda określona w art.29 Kodeksu celnego , ale - jak wyżej podkreślono - wcześniej organy te muszą skutecznie podważyć wartość celną zadeklarowaną. Studium 1.1 określające postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych , stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartością celnej i powołane w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w pkt.17 stanowi , że wartość cena powinna być ustalona "w rozsądny sposób", a zalecane metody wyceny powinny być stosowane "z rozsądną elastycznością". Zgodnie z pkt.23 Studium można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty, akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia ). W rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania na okoliczność ustalenia stanu technicznego przedmiotowego pojazdu. Niezrozumiała i nieprzekonywująca jest argumentacja Dyrektora Izby Celnej w części dotyczącej podatku akcyzowego . Mimo obszerności wywodów nie wykazano w sposób racjonalny powodów , dla których odliczono podatek akcyzowy w wysokości 3,1% , a doliczono w znacznie wyższej stawce. Skoro treść katalogów nie daje odpowiedzi na pytanie , ile spośród tych samochodów zostało dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym jako samochody roczne , dwuletnie , trzyletnie ... , w rozstrzygnięciach organów celnych nie można było przyjąć sposobu obliczenia tego podatku najbardziej niekorzystnego dla skarżącego . Narusza to bowiem zasadę wyrażoną art.121 Ordynacji podatkowej zobowiązującą organy celne do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów. Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.l a i c oraz pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło