I SA/Kr 308/15
WyrokWSA w Krakowie2015-09-09
Skład orzekający: WSA Paweł Dąbek, WSA Piotr Głowacki, WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nabyła nieruchomość na podstawie aktu notarialnego, ale której prawo własności nie zostało wpisane do ewidencji gruntów i budynków ani do księgi wieczystej, może domagać się stwierdzenia nadpłaty w podatku leśnym od tej nieruchomości?Ratio decidendi
Podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe są związane tymi danymi i nie mogą samodzielnie kwestionować ich zapisów ani dokonywać w nich zmian. Spółka, której prawo własności nie zostało ujawnione w ewidencji gruntów i budynków ani w księdze wieczystej, nie może być uznana za podatnika podatku leśnego, a co za tym idzie, nie może domagać się stwierdzenia nadpłaty podatku.Stan faktyczny
Prezydent Miasta T. stwierdził nadpłaty w podatku leśnym dla C. Sp. z o.o. za lata 2009-2014, uznając, że spółka nie jest właścicielem działek, na które składała deklaracje. Dane z ewidencji gruntów i księgi wieczystej wskazywały jako właścicieli P.S. i K.S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzje Prezydenta i umorzyło postępowanie, uznając, że spółka nie jest podatnikiem. Spółka zaskarżyła decyzje SKO do WSA, argumentując, że nabyła nieruchomość aktem notarialnym i jest jej właścicielem, a wpisy w ewidencji i księdze wieczystej są błędne lub nieaktualne. WSA oddalił skargi spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 308/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r., sprawy ze skarg C. Sp. z o.o. w K., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 17 grudnia 2014 r. Nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],, w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku leśnym za lata 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 i 2014, , , - s k a r g i o d d a l a -,
Decyzjami z dnia 21 października 2014r., znak [...], [...], [...],[...],[...] i [...], Prezydent Miasta T. stwierdził w stosunku do C. sp. z o. o. w K. nadpłaty w podatku leśnym za lata 2009 – 2014.
Rozstrzygnięcia te zapadły wobec ustalenia przez organ, iż w składanych przez C. sp. z o. o. deklaracjach podatku leśnego za lata 2009 – 2014 wpisano nieruchomość położoną w obr. [...] dz. nr [...] i [...], wyliczając kwotę podatku leśnego. W ramach prowadzonego postępowania sprawdzającego organ podatkowy l instancji zwrócił się pismami z dnia 3 czerwca 2014r. do spółki o wyjaśnienie powodów złożenia deklaracji. W odpowiedzi, pismem z dnia 30 czerwca 2014r. C. przesłała wyjaśnienie, że przedmiotowe działki stanowią jej własność, gdyż zostały nabyte w dniu 17 kwietnia 2008 r., na potwierdzenie czego załączony został akt notarialny nr [...] z dnia 17 kwietnia 2008r. Pismem z dnia 9 lipca 2014r. organ zwrócił się do Wydziału Geodezji i Nieruchomości Urzędu Miasta T. prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o udzielenie informacji dotyczącej własności działek nr [...] i [...], uzyskując informację, iż stan ewidencji gruntów i budynków m. T. jest zgodny z wpisem w księdze wieczystej założonej dla tych działek [...] gdzie w dziale II prawo własności wpisane jest na rzecz P.S. w 1/2 części oraz K.S. w 1/2 części. Ponadto z uzyskanych przez organ podatkowy l instancji informacji wynikało, iż w Sądzie Rejonowym w dniu 31 sierpnia 2009r. wydane zostało postanowienie pod sygnaturą akt [...] o odmowie wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Oddalona została również postanowieniem z dnia 9 listopada 2009r. sygn. akt [...] przez Sąd Okręgowy apelacja złożona przez C. od postanowienia Sądu Rejonowego. Prezydent Miasta T. uznał w związku z tym, że C. nie jest właścicielem przedmiotowych działek, dlatego też wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku leśnym zakończone wydaniem w dniu 21 października 2014 r. przedmiotowych decyzji.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się jednak spółka składając odwołania, zarzucając w nich naruszenie:
- art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy co do przedmiotowych działek toczy się przed Sądem Rejonowym do sygn. akt [...] z udziałem Prezydenta Miasta T. postępowanie w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej i ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu ujawnione jest w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, oraz
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podania podstawy prawnej uznania, że C. sp. z o. o. nie jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 17 grudnia 2014r. znak: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] , na podstawie art. 233 § 1 ust. 2 lit. a) w zw. z art. 72 § 1, art. 73 § 1, art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 1-4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym, uchyliło w całości zaskarżone decyzje organu l instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu podano, iż stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne - podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a zatem dla potrzeby wymiaru podatku leśnego kluczowe są dane wynikające z tej ewidencji. Na tle art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy jego wymiaru niż dane w ewidencji gruntów. Tożsame poglądy wyrażane są tak w orzecznictwie jak i w literaturze, gdzie podkreśla się, iż ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samym gruncie (klasyfikacja gruntu, jego powierzchnia). Dane składające się na zakres przedmiotowy i podmiotowy ewidencji są więc podstawą wymierzania podatku od nieruchomości (L. Etel "Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków", Finanse Komunalne 2008/6/24). Organy podatkowe, ustalając wymiar podatku związane są zapisami widniejącymi w ewidencji gruntów i budynków i nie mają kompetencji do dokonywania zmian w ewidencji, ani kwestionowania istniejących tam zapisów. Organem właściwym do dokonywania zmian w ewidencji, zgodnie z prawem geodezyjnym i kartograficznym jest starosta powiatu, na terenie którego znajduje się nieruchomość gruntowa. W niniejszej sprawie w sposób bezsporny ustalono stan faktyczny. Stosownie do wypisu z rejestru gruntów z dnia 20 listopada 2014 r. sporządzonego przez Prezydenta Miasta T., nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i [...] położone w T. o powierzchni odpowiednio 4,6302 ha i 0,0806 ha, oznaczone symbolami Bz i LslV stanowią własność: P.S. i K.S. po ½ części. Tak ustalony stan faktyczny znajduje także potwierdzenie w księdze wieczystej nr [...]..Co prawda w podrubryce nr 3.4.1 przedmiotowej księgi wieczystej widnieje "ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu z powództwa Skarbu państwa - Prezydenta Miasta T. przeciwko P. S., K.S. i C. sp. z o.o. w organizacji w K. o uzgodnienie treści przedmiotowej księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie działek: [...] o pow. 4,6302 ha i [...] o pow. 0,7080 ha", niemniej ta okoliczność, na obecnym etapie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Stan faktyczny - w tym kluczowa dla sprawy okoliczność ustalenia właścicieli nieruchomości nie budzi wątpliwości: są nimi P.S. i K.S. - nie zaś odwołująca się spółka, co wynika wprost z treści wypisu z rejestru gruntów i księgi wieczystej. Co więcej, w Sądzie Rejonowym w T. w dniu 31 sierpnia 2009 r. wydane zostało postanowienie pod sygnaturą akt [...] o odmowie wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Oddalona została również postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt [...] przez Sąd Okręgowy apelacja złożona przez C. od postanowienia Sądu Rejonowego. Skoro więc C. sp. z o. o. nie jest właścicielem nieruchomości, a co za tym idzie, nie jest także podmiotem stosunku prawnopodatkowego w odniesieniu do rzeczonych nieruchomości, to nie można było stwierdzić w stosunku do niej nadpłaty na zasadzie art. 73 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej, tj. nadpłaty która powstała poprzez zapłatę przez podatnika podatku nienależnego. Skarżąca spółka nie jest bowiem podatnikiem tego podatku. Nadpłatami mogą być tylko kwoty wpłacone przez podmioty stosunku podatkowoprawnego, tzn. przez podatników, płatników, inkasentów, spadkobierców podatnika lub osoby trzecie wymienione wart. 107 i n. Nie jest czynnie legitymowany do żądania zwrotu nadpłaty podmiot, który uiścił podatek zamiast podatnika. Przejęcie długu podatkowego przez osobę trzecią nie jest dopuszczalne. W konsekwencji zapłata dokonana przez inny podmiot nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatnika (por. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 26 maja 2008 r., l FPS 8/2007, LexPolonica nr 1905624, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 79). Podobnie wierzytelność podatnika w stosunku do organu podatkowego o zwrot nadpłaty nie może być przedmiotem cesji z art. 509 k.c. Sprzeciwia się temu właściwość zobowiązania (por. uchwałę SN z 26 listopada 2003 r., III CZP 84/2003, LexPolonica nr 365040, OSNC 2005, nr 1, poz. 5). Z tych przyczyn organ podatkowy nie ma podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania o zwrot nadpłaty zgłoszonego przez inny podmiot niż wymieniony w art. 75 lub 72 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Jeżeli to uczyni, jego decyzja dotknięta będzie nieważnością (wyrok SN z 18 stycznia 2002 r., III RN 194/2000, LexPolonica nr 2213958). W przedmiotowej sprawie nie ma zatem podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku leśnym na rzecz C., jak i też do wydania decyzji w tym przedmiocie. Spółka nie jest bowiem podmiotem stosunku podatkowoprawnego w przedmiocie podatku leśnego, a zatem nie sposób mówić w tej sytuacji o nadpłacie. Organ wskazał także na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 15 lutego 2001 r., III SA 2842/99, że w świetle prawa podatkowego podmiot występujący w charakterze podatnika nie może w drodze umowy z osobą trzecią zwolnić się z ciążących na nim obowiązków i tym samym przenieść ich na osobę trzecią. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne przejęcie długu podatkowego. Niekonsekwencją organu podatkowego jest więc traktowanie jakiegoś podmiotu - w sytuacji gdy uiszcza on za inny podmiot zobowiązanie podatkowe - jako właściwego podatnika, zaś - gdy podmiot ten występuje z żądaniem stwierdzenia nadpłaty - jako podmiotu, który nie jest podatnikiem właściwym do występowania z takim żądaniem.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe decyzje C. sp. z o. o. w K. zarzuciła naruszenie:
- art. 233 § 1 ust. 2 lit. a) Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu l instancji i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy strona skarżąca jest podmiotem stosunku podatkowoprawnego, tym samym nie istnieje okoliczność bezprzedmiotowości postępowania;
- art. 233 § 1 ust. 2 lit. a) Ordynacji podatkowej w związku z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu l instancji i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie uzależnione było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny sąd, zaś organ prowadzący sprawę w l instancji mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zawiesił toczącego się postępowania;
- art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie twierdzeń strony i nieustosunkowanie się do podnoszonych przez nią okoliczności, oraz
- art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym poprzez uznanie, że podatnikiem podatku leśnego jest K. i P. S., w sytuacji, gdy K. i P. S. nie legitymują się żadnym z tytułów o których mowa w art. 2 ustawy, zaś właścicielem przedmiotowych nieruchomości jest strona skarżąca.
W uzasadnieniu zarzutów wskazano na okoliczność, że spółka C. D. jest właścicielem nieruchomości położonej w T., w obr. 118, składającej się z działki nr [...] oraz [...], gdyż nabyła nieruchomość w dniu 17 kwietnia 2008 r. na mocy aktu notarialnego sporządzonego w Kancelarii Notarialnej P.T. (Rep. A numer [...] ). Celem wypełnienia obowiązków ciążących na stronie skarżącej z tytułu przysługującego jej prawa własności, złożyła deklarację na podatek leśny. Do przeniesienia własności nieruchomości na nabywcę dochodzi w chwili zawarcia umowy pomiędzy stronami, nie zaś z chwila dokonania stosownego wpisu do księgi wieczystej lub ewidencji gruntów i budynków. Wpis do księgi wieczystej lub ewidencji ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Ponadto skarżony organ pominął, iż stan ewidencji gruntów i budynków nie jest zgodny z wpisem w księdze wieczystej założonej dla przedmiotowej nieruchomości z powodu znajdującego się w niej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Nadto przy powołaniu się na wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014r. ll FSK 2234/12, strona skarżąca podkreśliła, iż księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Tym samym w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygniecie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem. W niniejszej sprawie dane zawarte w dziale II księgi wieczystej zostały zakwestionowane w drodze wniesionego powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, o czym organ podatkowy wiedział. Jak wskazuje się w orzecznictwie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2013r., V CSK 450/12) takie powództwo jest w zasadzie jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wobec tego skarżony organ nie miał podstaw, aby jednoznacznie przesądzić tytuł własności na rzecz K. i P. S. Podejmując rozstrzygnięcie obowiązany był uwzględnić przedłożony akt notarialny wskazujący na nabycie przez spółkę przedmiotowej nieruchomości oraz wynikające z ksiąg wieczystych informacje, podważające prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Konieczne zatem było co najmniej zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia kwestii uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a zupełnie bezpodstawne było przyjęcie, iż spółka nie jest właścicielem spornych nieruchomości.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargi Kolegium podtrzymało dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniosło o oddalenie skarg.
Postanowieniem z dnia 9 września 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy wynikające z zaskarżonych decyzji o sygn. od I SA/Kr 308/15 do I SA/Kr 313/15 celem ich łącznego rozpoznania, a także rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 308/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu.
Punktem wyjścia dla tej konstatacji jest brzmienie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, wedle którego podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika zatem niedwuznacznie, iż dla potrzeby wymiaru podatku kluczowe są dane wynikające z ewidencji gruntów. Na tle wskazanego przepisu orzecznictwo sądowe przyjmuje pogląd, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Podzielić należy pogląd, że od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy jego wymiaru niż dane w ewidencji gruntów (por. np. wyroki NSA: z 18 lutego 2010 r., II FSK 1586/08; z 5 listopada 2009 r., II FSK 835/08; z 16 października 2009r., II FSK 791/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawnione więc było przyjęcie przez organ odwoławczy, że organy podatkowe ustalając wymiar podatku związane są zapisami widniejącymi w ewidencji gruntów i budynków. Nie mają przy tym podstaw do samodzielnego dokonywania zmian w ewidencji, ani kwestionowania istniejących tam zapisów. Organem właściwym do dokonywania zmian w ewidencji, zgodnie z prawem geodezyjnym i kartograficznym jest starosta powiatu, na terenie którego znajduje się nieruchomość gruntowa. W kontrolowanej sprawie w sposób prawidłowy organ ustalił w oparciu o wypis z rejestru gruntów z dnia 20 listopada 2014r. sporządzony przez Prezydenta Miasta T., iż sporne nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i [...] położone w T. o powierzchni odpowiednio 4,6302 ha i 0,0806 ha, oznaczone symbolami Bz i LslV stanowią własność: P.S. i K.S. po 1/2 części. Dodatkowo, wbrew podnoszonej w skardze argumentacji odnoszącej się do możliwości zakwestionowania wpisów w ewidencji gruntów poprzez przedstawienie odmiennego wpisu w księdze wieczystej, popartej wskazanymi przez stronę skarżącą poglądami orzecznictwa, ustalony przez skarżony organ stan faktyczny znajduje również potwierdzenie w księdze wieczystej dla spornej nieruchomości tj. KW nr [...], z której wynika, iż właścicielami pozostają P.S. i K.S. po ½ części. Natomiast kwestia wpisania w podrubryce nr 3.4.1 księgi wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta T. przeciwko P.S., K.S. i C. sp. z o.o. w organizacji w K. o uzgodnienie treści przedmiotowej księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie działek: [...] o pow. 4,6302 ha i [...] o pow. 0,7080 ha, nie może prowadzić do przyjęcia przez organy na obecnym etapie prowadzonego postępowania, że C. sp. z o.o. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Brak uzyskania przez skarżącą spółkę odpowiednich wpisów do ewidencji gruntów lub księgi wieczystej, z których wynikałoby, że to C. sp. z o.o. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości uniemożliwia organom podatkowym uznania tejże spółki za podatnika podatku leśnego. Niezasadne przy tym są podnoszone w skardze zarzuty odnoszące się do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym pominięcie twierdzeń strony i nieustosunkowanie się do podnoszonych przez nią okoliczności zawarcia umowy przenoszącej własność na rzecz C. sp. z o.o. Skarżony organ okoliczność tę wziął pod uwagę, lecz jak wynika z uzasadnienia decyzji, ze względu na brak zmiany wpisu w ewidencji gruntów i wiążącą treść art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, nie miała ona wpływu na wynik sprawy. Organ ustalił przy tym dodatkowo, iż sądy powszechne odmówiły wpisu prawa własności spółki w księdze wieczystej. Zatem istotna do stwierdzenia nadpłaty podatku okoliczność ustalenia właścicieli nieruchomości nie budzi wątpliwości: są nimi P.S. i K.S. - nie zaś odwołująca się spółka, co wynika wprost z treści wypisu z rejestru gruntów i księgi wieczystej. Wobec tego ze względu na treść art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, brak było również podstaw do zawieszenia postępowania do czasu dokonania zmian w ewidencji gruntów przez stronę skarżącą.
Konsekwencją powyższych ustaleń była, prawidłowa w ocenie sądu ocena prawna organu w zakresie uznania, że strona skarżąca nie jest podmiotem stosunku podatkowoprawnego, a tym samym istnieje okoliczność bezprzedmiotowości postępowania podatkowego w zakresie stwierdzenia nadpłaty. C. sp. z o. o. nie może być na gruncie art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne traktowana jako właściciel nieruchomości wobec czego nie jest także podmiotem stosunku prawnopodatkowego w odniesieniu do rzeczonych nieruchomości i nie można było stwierdzić w stosunku do niej nadpłaty na zasadzie art. 73 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej, tj. nadpłaty która powstała poprzez zapłatę przez podatnika podatku nienależnego. Skarżąca spółka nie jest bowiem w świetle powyższego podatnikiem tego podatku.
Stosownie bowiem do brzmienia art. 72 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę:
1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
Jeżeli wpłata dotyczyła zaległości podatkowej, na równi z nadpłatą traktuje się także część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę.
Nadpłata powstaje, w myśl art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej z dniem:
1) zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej;
2) pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej;
3) zapłaty przez płatnika lub inkasenta należności wynikającej z decyzji o jego odpowiedzialności podatkowej, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
4) wpłacenia przez płatnika lub inkasenta podatku w wysokości większej od wysokości pobranego podatku;
5) zapłaty przez osobę trzecią lub spadkobiercę należności wynikającej z decyzji o odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym, podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi lasów;
3) użytkownikami wieczystymi lasów;
4) posiadaczami lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł - innymi słowy - istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić, albo płaci za dużo. Nadpłatami mogą być tylko kwoty wpłacone przez podmioty stosunku podatkowoprawnego, tzn. przez podatników, płatników, inkasentów, spadkobierców podatnika lub osoby trzecie wymienione wart. 107 i następnych. Nie jest czynnie legitymowany do żądania zwrotu nadpłaty podmiot, który uiścił podatek zamiast podatnika. Przejęcie długu podatkowego przez osobę trzecią nie jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 15 lutego 2001 r, III SA 2842/99, LexPolonica nr 2225264, PP 2001, nr 6, poz. 61). W konsekwencji zapłata dokonana przez inny podmiot nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatnika (por. uchwała 7 sędziów NSA z 26 maja 2008 r., l FPS 8/2007, LexPolonica nr 1905624, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 79). Podobnie wierzytelność podatnika w stosunku do organu podatkowego o zwrot nadpłaty nie może być przedmiotem cesji z art. 509 k.c. Sprzeciwia się temu właściwość zobowiązania (por. uchwała SN z 26 listopada 2003 r., III CZP 84/2003, LexPolonica nr 365040, OSNC 2005, nr 1, poz. 5). Z tych przyczyn organ podatkowy nie ma podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania o zwrot nadpłaty zgłoszonego przez inny podmiot niż wymieniony w art. 75 lub 72 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Jeżeli to uczyni, jego decyzja dotknięta będzie nieważnością (wyrok SN z 18 stycznia 2002 r., III RN 194/2000, LexPolonica nr 2213958).
Zasadnie zatem w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy przyjął, iż nie ma podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku leśnym na rzecz spółki C. Development, jak i też do wydania decyzji w tym przedmiocie. Spółkę nie można traktować jako właściciela spornej nieruchomości, a zatem jako podmiot stosunku podatkowoprawnego w przedmiocie podatku leśnego, a więc nie sposób mówić w tej sytuacji o nadpłacie. Stąd w konsekwencji zachodzi podstawa do umorzenia postępowania podatkowego z powodu bezprzedmiotowości.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a. oddalając skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło