I SA/Kr 309/02

WyrokWSA w Krakowie2004-02-06

Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Józef Michaldo, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe obu instancji zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu poprzez umożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Organy podatkowe obu instancji naruszyły przepisy postępowania podatkowego, w szczególności art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, nie informując strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 15 stycznia 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta Brzesko z dnia 31 października 2001 r. określającą Z. G. zaległość podatkową w podatku od środków transportowych od ciągnika siodłowego za lata 1999-2001. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i niewłaściwe zastosowanie przepisów, w szczególności kwestionując fakt zarejestrowania pojazdu na jego osobę oraz jego stan techniczny uniemożliwiający użytkowanie. Skarżący podniósł również zarzut niezapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając, że decyzje te nie mogą być wykonane. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA/del./: Sędzia NSA/del./ : Sędzia WSA : Grażyna Jarmasz /spr./ Józef Michaldo Bogusław Wolas Protokolant Iwona Sadowska-Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2004r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 15 stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a decyzje te nie mogą być wykonane. II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 186, 04zł / sto osiemdziesiąt sześć złotych cztery grosze/. Srjcłowy Burmistrz Miasta Brzesko decyzją z 31 października 2001r. nr [...] określił dla Z. G. zaległość podatkową w podatku od środków transportowych od ciągnika siodłowego marki [...] nr rejestracyjny [...] za lata 1999, 2000 i 2001 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł. Jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia podano art.21 § 3, art.51 i art.53 § 1 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 9,poz. 31 ze zm./ , art.8 do 11 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. Nr 9, póz. 31 ze zm./, jak również Uchwałę Rady Miejskiej w B. Nr [...] z [...] grudnia 1998r. w sprawie ustalenia stawek podatku od środków transportowych na 1999 rok, Uchwałę Rady Miejskiej w B. Nr [...] z [...] grudnia 1999r. w sprawie ustalenia stawek podatku od środków transportowych na 2000 rok, Uchwałę Rady Miejskiej w B. Nr [...] z [...] grudnia 2000r. w sprawie ustalenia stawek podatku od środków transportowych na 2001 rok. Z rozstrzygnięciem tym Z. G. nie zgodził się wnosząc odwołanie i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie , a w szczególności art. 9 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez przyjęcie, że samochód marki [...] nr rejestracyjny [...] jest zarejestrowany na jego osobę, jak też poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności nie wyjaśnienie faktu zarejestrowania pojazdu w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...] . Zdaniem odwołującego się zgodnie z art.9 ust. 1 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy od środków transportowych jest wymagany, jeśli pojazd jest zarejestrowany. Przedmiotowy samochód nie został i nigdy nie zostanie zarejestrowany przez odwołującego się, który jako emerytowany pułkownik Wojska Polskiego darzy samochody marki [...] szczególnym sentymentem, związanych z jego dawnym życiem zawodowym. Zakupiony samochód został potraktowany przez nabywcę jako eksponat muzealny. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z 15 stycznia 2002 r. Nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu przywołano art.9 ust1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Zgodnie zaś z art.9 ust.2 tej ustawy w wypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Zaś w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty - art.9 ust.3 tej ustawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności faktury sprzedaży sporządzonej w dniu [...] grudnia 1998r. sprzedający J. G. przeniósł na rzecz kupującego Z. G. własność pojazdu marki Jelcz nr rejestracyjny [...]. Wobec tego skoro odwołujący się nabył pojazd już zarejestrowany w grudniu 1998 roku, to obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciążył na nim od [...] stycznia 1999 roku. Wobec zarzutów odwołania o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu istotnych dla sprawy okoliczności, Kolegium wezwało Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego B. o nadesłanie wypisu z rejestru ewidencji pojazdów Starostwa Powiatowego B. . Wykaz taki został nadesłany. I na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której sformułowano zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędna jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art.13 § l pkt 3, art.233 §1 pkt 1w związku z art.21 § 3, art.51 § 1 art.53 § 1 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa, jak też art.2, art,17 ust 1 ustawy z 12 października 1994r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych / Dz.U. Nr 79 z 2001 r. póz.856 ze zm./ polegającą na przyjęciu, że samochód ciężarowy o który chodzi w sprawie był pojazdem nadającym się do użytkowania w roku 1999, 2000 i 2001 pomimo, że został zakupiony w dniu grudnia 1999 roku jako egzemplarz o charakterze kolekcjonersko-muzealnym, nie nadającym się do użytkowania. Z [...] w R. wynika, że samochód ten jest w stanie technicznym określonym jako "śmierć techniczna" i nie nadaje się do odbudowy. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że decyzja jest co najmniej przedwczesna skoro zważy się że organ II instancji powielił błędne ustalenia odnośnie możliwości użytkowania pojazdu. Ponadto skoro samochód został nabyty 29 grudnia 1999 roku, to nie mógł już choćby z tego powodu podlegać podatkowi w roku 1999. Do skargi załączono kserokopie: opinii biegłego z 28 grudnia 1999r. co do stanu technicznego pojazdu oraz umowę kupna - sprzedaży z 27 grudnia 1999r.. Przedstawiono pogląd, że w odniesieniu do art. 9 ust.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stosując wykładnię logiczną i tetyczną należy dojść do wniosku, że jeżeli samochód był w stanie śmierci technicznej i nie nadawał się do odbudowy, a więc nie poruszał się po drogach, to organ nie mógł w dalszym ciągu traktować tego pojazdu jako dopuszczonego do ruchu. Ze względów powyższych wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje rozstrzygnięcie i argumentację w nim zawartą. Podkreślono, że zarzut błędnego ustalenia daty sprzedaży pojazdu należy uznać za nieuzasadniony. Z wystawionej przez J. G. faktury-rachunku uproszczonego nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r. wynika, że Z. G. nabył pojazd marki [...] nr rejestracyjny [....] , nr silnika [...] nr podwozia[...] . Podniesiono, iż w toku postępowania odwoławczego nie był kwestionowany fakt określenia zaległości podatkowej za 1999 rok w związku z przyj etą przez organ data zakupu pojazdu. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ w związku z art.97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie zasługuje. Bowiem zgodnie z przepisem art. 235 w/w ustawy Ordynacja podatkowa w sprawach nie uregulowanych w art. 220 - 234 , a więc zawartych w Rozdziale 15 Działu IV, zatytułowanym " Odwołania", w postępowaniu przed organami odwoławczymi maj ą odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Przepisem takim jest art. 200 § l tej ustawy stanowiący, iż przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepisu tego nie stosuje się jedynie w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu nie mających jednak zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Według utrwalonego już poglądu wyrażanego w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego np. wyroku III SA 2295/01 z 11 września 2002r.. wyroku I SA/Po 788/00 z 11 lipca 2002r., I SA/Ka 1547/00 z 11 października 2001r., V SA 316/00 z 16 października 2000r. obowiązek wynikający z art.200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa spoczywa zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji, a niedopełnienie tego obowiązku kwalifikuje się jako nie zapewnienia czynnego udziału stronie w prowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie zarówno organ podatkowy I instancji, jak i organ odwoławczy, pomimo uzupełniania materiału dowodowego, w żaden sposób nie poinformowały skarżącego o przysługującym mu prawie. W sprawie dotyczącej ciągnika siodłowego o numerze rejestracyjnym [...] takie postępowanie organów podatkowych doprowadziło do tego, że dopiero na etapie skargi do Sądu skarżący zakwestionował datę zakupu tego ciągnika przyjętą do ustalenia istnienia zobowiązania podatkowego za 1999 rok. Nie dopełnienie tego obowiązku przez organy jest naruszeniem jednej z generalnych zasad postępowania podatkowego wyartykułowanej w art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Tak więc obowiązkiem organu jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu wypowiedzenia się przez stronę w wyznaczonym terminie. Jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest przewidziana w art.240 § l pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa okoliczność, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona nie brała udziału w istotnych czynnościach organu i nie została jej zapewniona możliwość podejmowania czynności procesowych w celu obrony swoich interesów prawnych. Okolicznością tą jest uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego dającego podstawę do zakończenia postępowania poprzez wydanie rozstrzygnięcia. Ponadto należy zauważyć, że jak wynika z art. 9 oraz art. 10 w/cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od środków transportowych jest podatkiem pobieranym za dany rok podatkowy, którym jest rok kalendarzowy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdzając kwalifikowaną wadę procesową, która stanowi podstawę wznowienia postępowania, działając na podstawie art. 145 pkt l lit.b w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło