I SA/Kr 316/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2015r. sprawy ze skargi A. I. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r. postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 26 maja 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. I. D. z dnia 20 stycznia 2015r. wniesioną w niniejszej sprawie. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek skarżącej został doręczony jej w dniu 13 lipca 2015r. Na skutek wniosku skarżącej z dnia 17 lipca 2015r postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ustanowił dla skarżącej radcę prawnego z urzędu. W dniu 12 października 2015r. wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych pełnomocnik skarżącej z urzędu wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 26 maja 2015r., żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej, a także oświadczył, że zrzeka się rozprawy w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę kasacyjną wniesioną w dniu 12 października 2015r. należało jako spóźnioną odrzucić. Zważyć należy, że zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełni w wyznaczonym terminie. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżania charakteryzującym się wysokim stopniem sformalizowania. Sporządzenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego musi poprzedzać zapoznanie się z aktami sprawy oraz ze stanowiskiem strony co do zakresu skargi, a jej wniesienie - uprzedniego sporządzenia. Czynności te powinny być wykonane bez nieuzasadnionej zwłoki, ale także z należytą starannością i dbałością o interes reprezentowanej strony. Możliwość uniknięcia niekorzystnych skutków procesowych przez stronę, która z przyczyn przez siebie niezawinionych (np. przedłużającej się z powodów leżących po stronie sądu procedury ustanowienia adwokata lub radcy prawnego) nie mogła dochować ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, należy rozumieć jako możliwość dopełnienia opóźnionej czynności ze skutecznością potencjalnie nie mniejszą niż wtedy, gdy dokonuje jej bez opóźnienia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w wypadku ustanowienia radcy prawnego (adwokata) w trybie art. 246 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od dowiedzenia się przez stronę o fakcie jego ustanowienia (por. postanowienie NSA z 12 października 2006r., sygn. akt I FZ 371/06 i z dnia 8 grudnia 2006r., sygn. akt I FZ 569/06; postanowienie SN z 29 czerwca 2000r., sygn. akt I CZ 62/00 i z dnia 4 marca 2005r., sygn. akt II UZ 72/04). Z powyższych wywodów wynika, że w przypadku ustanowienie pełnomocnika z urzędu, na skutek wniosku strony złożonego po wydaniu orzeczenia, które w drodze skargi kasacyjnej zamierza ona zakwestionować, momentem miarodajnym do oceny, czy wnoszący środek odwoławczy, zachował ustawowy termin jest upływ 30 dni od dowiedzenia się przez stronę o ustanowieniu pełnomocnika urzędu, względnie upływ 30 dni, od kiedy pełnomocnik ów miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Jednakże, warunkiem koniecznym otwierającym możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w tym terminie, jest złożenie jej wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia i tylko wtedy gdy wniosek ten zostanie uwzględniony (por. postanowienia NSA z dnia 10 września 2013r., sygn. akt I OZ 746/13, z dnia 13 lutego 2013r.. sygn. akt I OZ 85/13). W tym miejscu zaznaczyć należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sytuacja taka nie sytuuje strony chcącej skorzystać z prawa pomocy w gorszej, niekorzystnej pozycji, ani nie pozbawia strony konstytucyjnego prawa do sądu. Natomiast to indywidualne okoliczności sprawy, np. niemożność dotrzymania terminu do dokonania czynności przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlega ocenie w ramach ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Bezspornym jest, że wyrok tut. Sądu z dnia 26 maja 2015r. został doręczony skarżącej w dniu 13 lipca 2015r., zaś skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł w dniu 12 października 2015r., a więc niewątpliwie z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, ograniczając się jedynie do wniesienia samej skargi kasacyjnej. Na marginesie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 177 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dodany ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r., poz. 658), ponieważ powyższy przepis ma zastosowania do postępowań sądowych wszczętych po dniu 15 sierpnia 2015r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.