I SA/Kr 331/08

Dnia 17 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 grudnia 2007r. znak: [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości płatnika spółki z o.o. ,,B" w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2009 r., wydanym w sprawie, której przedmiotem jest orzeczenie o odpowiedzialności płatnika za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od lipca do grudnia 2003 r. (sygn. akt: I SA/Kr 331/08), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżącemu D. G., wskazując, że jak wynika ze złożonego przez skarżącego oświadczenia uzyskuje on dochody w wysokości 1.500 zł miesięcznie, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Łączne dochody osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe wynoszą 5.100 zł miesięcznie, a ponoszone przez nich wspólnie stałe opłaty zamykają się kwotą 1.450 zł miesięcznie. Skarżący powoływał się także na to, że ponosi dalsze koszty, związane z chorobą syna i matki, spłatą zobowiązań ciążących na nim jako byłym prezesie zarządu firmy, a także spłacaniem grzywny i kosztów sądowych, jednakże okoliczności tych nie wykazał. Biorąc zatem pod uwagę możliwości finansowe skarżącego oraz to, że w rozpoznawanej sprawie musi on ponieść koszty wpisu od skargi w wysokości 400 zł, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i tym samym nie spełnił przesłanki przyznania mu prawa pomocy, określonej w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej- p.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że wniósł cztery skargi w sprawach oznaczonych sygnaturami I SA/Kr 330-333/08 i że opłata w każdej z nich nie stanowi nominalnie znacznej kwoty, jednak suma tych opłat stanowi dla niego duże obciążenie finansowe i w związku z tym wnioski powinny być rozpatrywane łącznie. Zauważył też, że w uzasadnieniu każdego z postanowień Sąd podaje, że wpis od skargi wynosi 400 zł, podczas gdy wpisy te są w każdej sprawie różne, w zależności od wartości przedmiotu sporu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2009r. wydanym do sygn. akt: II FZ 299/09 stwierdził, że zażalenie ma usprawiedliwione podstawy albowiem nie budzi wątpliwości, że na osobie ubiegającej się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do uzyskania tego prawa. Z drugiej jednak strony ocena możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania w badanej sprawie musi być dokonana z uwzględnieniem obciążeń finansowych wynikających z konieczności uiszczenia przez niego wpisów sądowych w pozostałych sprawach, skoro obowiązek uiszczenia wpisów sądowych powstał w tym samym czasie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r., I OZ 384/08). Wpisy sądowe od czterech skarg wniesionych przez skarżącego wynoszą łącznie 1.691 zł i do tej kwoty należy odnieść rozważania dotyczące możliwości poniesienia przez skarżącego pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Trzeba też uznać rację skarżącego co do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w każdej z rozpoznawanych spraw podał, iż wpis od skargi wynosi 400 zł, choć w rzeczywistości wpisy te w różnych sprawach maja różną wielkość. W sprawie obecnie rozpoznawanej wpis ten wynosi jednak 400 zł, a więc Sąd błędu nie popełnił. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżone postanowienie uchylił na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględni sumę wpisów sądowych, do uiszczenia których skarżący jest obowiązany i na tej podstawie dokona oceny spełniania przez niego przesłanek przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku D. G. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stwierdził, że wniosek skarżącego zasługuje. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący posiada wprawdzie stały dochód jednakże w zestawieniu z koniecznymi wydatkami jakie ponosi miesięcznie, dochód ten pozwala na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb życiowych. W związku z tym uznano, że skarżący nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów własnego utrzymania. Spełnione zatem zostały przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z wyżej wymienionych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)