I SA/Kr 335/16
PostanowienieWSA w Krakowie2018-02-23
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która otrzymała zwrot podatku VAT w kwocie przewyższającej koszty sądowe, może ubiegać się o zwolnienie od tych kosztów w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, która otrzymała zwrot podatku VAT w kwocie przekraczającej wysokość należnych kosztów sądowych, nie może uzyskać zwolnienia od tych kosztów w ramach prawa pomocy. Brak jest przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia w tym zakresie, gdyż sytuacja finansowa spółki nie uzasadnia finansowania postępowania sądowego ze środków publicznych.Stan faktyczny
Firma Handlowa [...] sp. j. w likwidacji złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Spółka była w likwidacji po postępowaniu upadłościowym, wykazywała znaczące zadłużenie i obciążenia hipoteczne majątku. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy były częściowo uwzględniane lub oddalane. Obecny wniosek został złożony po otrzymaniu przez spółkę zwrotu podatku VAT w kwocie przewyższającej należny wpis od skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Firmy Handlowej [...] sp. j. w K. w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Firmy Handlowej [...] sp. j. w K. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 grudnia 2015 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 30.718 zł od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2016 r. Firma Handlowa [...] sp. j. w K. w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, że przedmiotem działalności strony skarżącej była działalność handlowa, lecz obecnie spółka jest w likwidacji po postępowaniu upadłościowym. W oświadczeniu o majątku i dochodach w rubryce nr 6 "Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" wpisano kwotę -37.241.299,75 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 2.931.933,65 zł, a ostatni rok obrotowy został zamknięty zyskiem w wysokości 327.250,60 zł. Wskazano ponadto, iż strona dysponuje rachunkiem bankowym w Credit Agricole, którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił 82,30 zł. Środki na koncie nie są dostępne w związku z zajęciem komorniczym.
W uzasadnieniu wniosku podano, iż skarżąca Spółka jest obecnie w stanie likwidacji. Prowadzone wcześniej postępowanie upadłościowe przez Sąd Rejonowy dla K. Śródmieścia w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. umorzył postępowanie upadłościowego w stosunku do strony skarżącej. Obecnie Spółka nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada środków finansowych umożliwiających prowadzenie jakichkolwiek działań gospodarczych. Jedynym majątkiem Spółki jest ośrodek wczasowy położony w Debrzynie, który jest obciążony hipotekami wielokrotnie przewyższającymi wartość obiektu oraz są wszczęte egzekucje przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K..
Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączone zostały kopie następujących dokumentów: wydruku z KRS stan na dzień 9 stycznia 2018 r., wyciągów z rachunku bankowego Spółki w banku Credit Agricole za miesięczne okresy począwszy od 9 maja 2016 r. do 5 stycznia 2018 r. (saldo końcowe 82,30 zł), sprawozdania finansowego Spółki za rok 2016, informacji o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej na dzień 19 maja 2016 r. (należność główna 9.193.743,87 zł), postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania upadłościowego Firmy Handlowej "B. " spółki jawnej w upadłości likwidacyjnej w K., postanowienia Sądu Okręgowego w K. Wydział XII Gospodarczy z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt [...] [...], umowy cesji wierzytelności z dnia 5 maja 2015 r., deklaracji [...] za sierpień 2017 r., zeznania PIT-36L za 2016 r. (dochód 82.500 zł przy przychodzie 82.500 zł) zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w K. z dnia 4 lutego 2016 r. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego (należność główna 150.000 zł), zawiadomień Komornika Sądowego z dnia 4 lutego 2016 r., 7 marca 2016 r. i 1 kwietnia 2016 r. o zajęciu wierzytelności oraz bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 5 lutego 2013 r. Do wniosku dołączono także oswiadczenia J. J. o rozwiązaniu w 2015 r. umowy rachunku bankowego w Millenium Bank i założeniu w dniu 5 września 2016 r. rachunku w banku Credit Agricole oraz informację, że zysk wykazany w sprawozdaniu za 2016 r. nigdy nie pozostał do dyspozycji firmy B. J. J. poinformował też, że nie prowadzi raportów kasowych w związku z brakiem jakichkolwiek środków finansowych, a drobne wydatki Firmy (np. koszty przejazdu) pokrywa z własnych środków zapożyczonych od rodziny.
Dołączono także oświadczenia i dokumenty dotyczące sytuacji materialnej wspólników skarżącej Spółki: J. T., K. P. i J. J.. Wynika z nich, że J. T. utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 719,52 zł netto. Ma on na utrzymaniu uczącą się dziewiętnastoletnią córkę. Zamieszkuje w K. w mieszkaniu teściowej, J. B., która pokrywa koszty użytkowania lokalu. Całość wynagrodzenia przeznaczana jest na bieżące wydatki związane z utrzymaniem siebie, żony i córki. Nie posiada on zasobów pieniężnych, rachunków bankowych, ani nieruchomości. W roku 2016 uzyskał on 9.765 zł dochodu, przy przychodzie w wysokości 11.100 zł (według PIT-11). Prowadzone są w stosunku do niego postępowania egzekucyjne.
K. P. nie jest nigdzie zatrudniony, nie uzyskuje żadnego dochodu, pozostaje na utrzymaniu rodziny, więc nie ponosi żadnych kosztów utrzymania. Nie posiada on kont bankowych, lokat, nieruchomości, ani pojazdów mechanicznych. W roku 2016 uzyskał on 3.136,25 zł dochodu, przy przychodzie w wysokości 4.137,50 zł (według PIT-11).
Z kolei J. J. – likwidator Spółki, pozostaje na utrzymaniu swoich dzieci. Nie posiada rachunków bakowych, lokat, nieruchomości, ani pojazdów. Nie jest zatrudniony w żadnym zakładzie pracy.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że aktualnie rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. Starszy Referendarz Sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek Firmy Handlowej [...] sp. j. w K. w likwidacji o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Po rozpoznaniu sprzeciwu od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zmienił postanowienie z dnia 6 maja 2016 r. i przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od wpisu od skargi.
Następnie, po rozpoznaniu kolejnego wniosku Spółki, postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. Starszy Referendarz Sądowy oddalił wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. Po rozpoznaniu złożonego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 listopada 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Starszego Referendarza Sądowego. Jak wynika z akt sprawy powodem negatywnego rozstrzygnięcia było nieprzedłożenie przez stronę skarżącą wszystkich dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną sytuację majątkową, a zwłaszcza pełnej historii rachunku bankowego Spółki za żądany okres, co poddało w wątpliwość stanowisko Spółki polemizujące z argumentacją zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznanie kolejnego wniosku Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych winno zatem nastąpić z uwzględnieniem art. 165 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Rolą rozpoznającego wniosek jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności skutkujące pogorszeniem sytuacji materialnej wnioskodawcy, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14).
W aktualnie rozpoznawanym wniosku skarżąca Spółka powołuje w istocie podobne okoliczności dotyczące zarówno samej Spółki, jak i jej wspólników, do tych, które były poprzednio analizowane. Załącza obecnie wyciągi z rachunku bankowego w Credit Agricole Bank za miesięczne okresy począwszy od 9 maja 2016 r. do 5 stycznia 2018 r. wraz z wyjaśnieniem dotyczącym okresu od 2015 r., kiedy to obowiązująca umowa rachunku bankowego w Millenium Bank została rozwiązana. Zwrócić jednak uwagę należy na fakt, że w wyniku złożenia w dniu 7 grudnia 2017 r. korekty deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2017 r. skarżąca Spółka w terminie 60 dni (a zatem do dnia 5 lutego 2018 r.) otrzymała zwrot podatku w wysokości 79.695 zł. Środki finansowe w takiej wysokości są ponad dwukrotnie wyższe niż wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (30.718 zł), jedynego na obecnym etapie postępowania elemencie należnych kosztów sądowych.
Tymczasem zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy zakresie częściowym może być przyznane, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle dokonanych ustaleń, że wnioskujący podmiot – po zakończeniu poprzedniego postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy - otrzymał zwrot podatku VAT w wysokości pozwalającej we własnym zakresie na opłacenie należnych kosztów sądowych, stwierdzić należy, że nie zachodzą określone w art. 165 p.p.s.a. przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia w zakresie przyznania stronie prawa pomocy. Sytuacja skarżącej Spółki nie uzasadnia bowiem finansowania postępowania sądowego ze środków publicznych. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło