I SA/Kr 399/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Stanisław Grzeszek sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021r. sprawy ze skarg D. P. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 1 lutego 2021r., nr [...] i nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienia; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącego D. P. koszty postępowania w kwocie 994 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt cztery złote). Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia 20 października, 2020 r. nr [...] określił skarżącemu za wrzesień, listopad i grudzień 2014 r. zobowiązanie podatkowe w miejsce nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek podatkowy/do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy bądź nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości innej od zadeklarowanej. Ponadto określono podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W treści powyższej decyzji podatnik został pouczony - zgodnie z art. 210 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej - o przysługującym prawie i terminie do wniesienia odwołania od decyzji. W myśl przepisu art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie od ww. decyzji podatnik wniósł w dniu 30 listopada 2020 r. (data nadania na poczcie). Natomiast w dniu 18 grudnia 2020 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania. Postanowieniami z dnia 1 lutego 2021r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniach podkreślono, iż decyzja organu I instancji została doręczona w trybie zastępczym, uregulowanym w art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 6 listopada 2020 r., a zatem termin do wniesienia odwołania przypadał na 20 listopada 2020r. Skoro zatem odwołanie od ww. decyzji podatnik wniósł w dniu 30 listopada 2020 r., to nastąpiło to po upływie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. Nadto organ wskazał szczegółowo, iż podatnik ponosi winę w niezachowaniu terminu, gdyż pomimo doręczenia zastępczego mógł dowiedzieć się o wydaniu decyzji, w szczególności w dniu 16 listopada 2020r. upoważnił żonę do jej odbioru i de facto odebrał kopie decyzji. Stąd wniosek o przywrócenie terminu złożono po terminie. Podatnik złożył skargi do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie: - art. 162 § 1 o.p. przez odmowę przywrócenia terminu, mimo iż skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminowi, co spowodowało, że odwołanie zostało potraktowane, jako wniesione z uchybieniem terminu; - art. 122 o.p. przez nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy przyjęcie, że uchybienie terminowi było zawinione, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania art. 163 § 2 o.p. i odmowy przywrócenia terminu; - art. 122 o.p. przez błędne przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 18 grudnia 2020 roku, w sytuacji, gdy organ powinien był przyjąć, że wniosek ten został złożony wraz z odwołaniem w dniu 30 grudnia 2020 roku, co spowodowało, że organ błędnie przyjął, że w/w wniosek został złożony z uchybieniem terminu i w konsekwencji błędnie zastosował art. 163 § 2 o.p. i odmówił przywrócenia terminu; - art. 122 o.p. przez błędne i sprzeczne z zasadami logicznego myślenia przyjęcie, że dwie wizyty skarżącego w Polsce w listopadzie 2020 roku przeczą jego stałemu pobytowi w Niemczech, co doprowadziło do niezasadnego przypisania skarżącemu winy w uchybieniu terminowi i w konsekwencji spowodowało błędne zastosowanie przez organ art. 163 § 2 o.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu; - art. 122 o.p. przez błędne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego przyjęcie, że zrozumienie decyzji z dnia 20 października 2020 roku nie wymagało wiedzy specjalistycznej, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżący powinien był mieć wiedzę na temat daty upływu terminu na wniesienie środka odwoławczego i przekazać ją swojemu pełnomocnikowi, w konsekwencji czego organ błędnie zastosował art. 163 § 2 o.p. i odmówił przywrócenia terminu; - art. 228 § 1 pkt 2 o.p. przez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji, gdy organ powinien był przyjąć, że odwołanie zostało wniesione w terminie; - art. 228 § l pkt 2 o.p. przez wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w tym samym czasie, gdy wydane zostało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, w sytuacji, gdy stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno było nastąpić po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu; - art. 122 o.p. przez błędne i nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym przyjęcie, że odwołanie od decyzji nie zostało złożone w terminie, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 228 § 1 pkt 2 o.p.; - art. 122 o.p. przez błędne przyjęcie, że decyzję z 20 października 2020 roku doręczono skarżącemu 6 listopada 2020 roku, w sytuacji gdy organ powinien był przyjąć, że doręczenie nastąpiło z dniem 17 listopada 2020 roku i tym samym termin do złożenia odwołania upływał z dniem 1 grudnia 2020 roku. Wniesiono o uchylenie postanowień i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosił o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Skargi podlegają uwzględnieniu, lecz z innych przyczyn, niż w nich artykułowane. Kontrola sądu dokonana z urzędu doprowadziła do stwierdzenia braku na kopercie zawierającej adnotacje o doręczeniu zastępczym decyzji podatkowej organu I instancji, będącej podstawą stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji też rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu jakiejkolwiek adnotacji o powtórnym awizowaniu przesyłki poleconej. Wynika z niej, że korespondencja została nadana na adres zamieszkania skarżącego 22 października 2020r. (data stempla pocztowego placówki nadawczej), a następnie została awizowana 23 października 2020r. (k. 661 tom V akt adm.) Natomiast stempel placówki pocztowej oddawczej wskazuje, że 9 listopada 2020r. zwrócono korespondencję do nadawcy wobec niepodjęcia jej w terminie. Dlatego nie sposób uznać, iż doszło do powtórnego awizowania przedmiotowej przesyłki poleconej. Zgodnie z przepisami art. 150 o.p., przewidującymi tzw. fikcję doręczenia, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 i 149) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Doręczenie przesyłki w trybie określonym przepisami art. 150 o.p. opiera się na domniemaniu prawnym (art. 150 § 4 o.p.), iż przesyłka została doręczona do rąk adresata, ale pod warunkiem, że zostały spełnione wszystkie wymogi przewidziane w art. 150 o.p. Skorzystanie z tego domniemania wymaga dopełnienia ściśle określonych czynności przez podmiot doręczający. Jest to m.in. wymóg dwukrotnej awizacji przesyłki, zgodnie z art. 150 § 2 i § 3 o.p. W rozpoznawanej sprawie z dowodu doręczenia (tj. koperty, w której nadano decyzję I instancji) nie wynika, aby przesyłka była dwukrotnie awizowana. Dwukrotne awizowanie przesyłki jest bezwzględną przesłanką prawidłowości doręczenia. Korespondencję uważa się za doręczoną wraz z upływem czternastodniowego terminu od dnia pierwszej próby doręczenia, jednakże zastosowanie art. 150 § 4 o.p. musi poprzedzać powtórne zawiadomienie adresata o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2936/19). W konsekwencji należy uznać, że w sprawie doszło do naruszenia art. 150 § 3 o.p. Wadliwe doręczenie (wobec braku powtórnego awizowania przesyłki) ma ten skutek, iż decyzja I instancji nie została doręczona w dniu, tak jak przyjął organ, 6 listopada 2020r.– fikcja doręczenia – a zatem skarżącemu nie rozpoczął się w tym dniu bieg terminu do wniesienia odwołania, przez co organ drugiej instancji naruszył także art. 150 § 4 o.p. Konsekwencją błędnego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania było z kolei przedwczesne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. W zaistniałych okolicznościach data udzielenia upoważnienia dla żony skarżącego do odbioru decyzji i zapoznanie się z jej kopią w dniach 16 i 17 listopada 2020r. oznacza nadto, iż odwołanie wniesione w dniu 30 listopada 2020r. czyni zadość ustawowemu terminowi, chyba, że wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na zachowanie terminu, lecz nie jest zadaniem sądu, badać je w zastępstwie organu administracyjnego. Zatem wobec braku jakichkolwiek danych na temat dopełnienia wymogu prawnego z art. 150 § 3 k.p.a., zaskarżone postanowienia organu drugiej instancji należało uchylić, o czym Wojewódzki Sąd Administracji w W. orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.