I SA/Kr 419/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 22 lutego 2013 r. R.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, że jednorazowe uiszczenie kwoty zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 stycznia 2013 r. (łącznie ponad 200.000 zł bez odsetek) pozostaje poza możliwościami skarżącego. Skarżący zaznaczył, że obecnie doręczono mu już 14 decyzji organu pierwszej instancji w innych postępowaniach, dotyczących podatku w kwocie ok. 250.000 zł, a skarżący jest stroną ponad 120 postępowań podatkowych w przedmiocie podatku akcyzowego. Obecnie uiścił ok. 50.000 zł tytułem zaległego podatku. Skarżący podniósł, że obecnie zaprzestał prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej pod firmą R. R.P., a obecnie pełni funkcję prezesa zarządu R. Sp. z o.o., w której posiada 100% udziałów o wartości nominalnej 38.063 zł. Spółka ta z uwagi na słabą koniunkturę na rynku motoryzacyjnym nie generuje dochodów, a zyski nie są i nie były wypłacane. Ponadto skarżący wskazał, że jego gospodarstwo domowe uzyskuje miesięczne dochody w wysokości ok. 2.500 zł (żona skarżącego nie pracuje, a na ich utrzymaniu pozostają dwie małoletnie córki). Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżącego, egzekucja zaskarżonej decyzji i pozostałych decyzji z dnia 21 stycznia 2013 r. realnie zagrozi możliwości utrzymania skarżącego i jego rodziny. Skarżący już teraz nie dysponuje płynnymi środkami finansowymi, którymi mógłby uregulować zaległości względem organów podatkowych. Fakt ten zapewne spowoduje skierowanie egzekucji w kierunku jedynego składnika majątku skarżącego, tj. jego udziałów w R. Sp. z o.o., co ostatecznie przekreśli szanse na utrzymanie skarżącego i jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Istotny jest również fakt, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdy weźmie się pod uwagę, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Sąd nie ma kompetencji uwzględniać ani tym bardziej doszukiwać się z urzędu, a więc bez uzasadnienia wniosku, okoliczności decydujących o udzieleniu ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). W szczególności skarżący powinien wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepublikowane). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., I FZ 481/09). Innymi słowy każda zapłata podatku wiąże się z pewną dolegliwością w postaci uszczuplenia stanu posiadania podatnika. Aby jednak możliwe było wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej podatnik musi wykazać, że w związku z wykonaniem decyzji nastąpią kwalifikowane skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w orzecznictwie fakt, że decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, sam z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (zob. postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11, LEX nr 786115). Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy w pierwszej kolejności podkreślić, że uzasadnienie złożonego przez skarżącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozwala na rzetelną ocenę zasadności zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim wypada wskazać, że skarżący pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, a to w związku z brakiem regularnych dochodów z własnej działalności. Korzysta on bowiem z pomocy materialnej rodziny i nie posiada żadnego majątku poza udziałami w spółce kapitałowej o wartości nominalnej 38.063,99 zł. Obecnie jednak ostateczne decyzje podatkowe zobowiązują skarżącego do uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa kwoty przekraczającej 200.000 zł, mając na uwadze fakt, że skarżący zdążył uregulować dotąd ok. 50.000 zł zaległości podatkowej). Nie bez znaczenia jest również fakt, że skarżący jest stroną również innych postępowań podatkowych, których efektem może być obciążenie skarżącego kwotą do zapłaty blisko 5.000.000 zł. Sytuacja materialna skarżącego nie pozwoliła nawet na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie, w związku z czym skarżącemu przyznano prawo pomocy. W ocenie Sądu, uszczuplenie majątku skarżącego o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Ma to związek z jedynym udokumentowanym składnikiem majątku, tj. udziałami w spółce kapitałowej. Wskazał na to wyraźnie skarżący, gdy w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdził, że udziały te stanowią teoretycznie i docelowo zasadnicze źródło utrzymania skarżącego i jego rodziny. Należy w tym miejscu uwzględnić również fakt, że w razie zajęcia egzekucyjnego udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli egzekucja z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału nie prowadzi do pełnego pokrycia dochodzonej należności, organ egzekucyjny występuje do właściwego sądu rejestrowego o zarządzenie sprzedaży zajętego udziału (art. 96k § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015). W świetle rozmiaru zadłużenia skarżącego wynikającego z zaskarżonej decyzji oraz innych ostatecznych decyzji podatkowych, których adresatem jest skarżący i w odniesieniu do podawanej przez skarżącego wartości nominalnej udziałów, należy stwierdzić, że sprzedaż egzekucyjna udziałów skarżącego w spółce jest prawdopodobna i mogłaby ona doprowadzić do nieodwracalnych skutków dla skarżącego. Z tego względu, na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowiono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji upadnie w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.