I SA/Kr 421/21

WyrokWSA w Krakowie2021-05-20

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Piotr Głowacki, Urszula Zięba, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r. z powodu niedochowania terminu złożenia wniosku, mimo twierdzeń strony o złożeniu wniosku do urny w placówce ZUS?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny. Skarżący nie wykazał, że złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r. Przedłożone przez niego wyjaśnienia były niewiarygodne i sprzeczne z ustaleniami organu, który nie odnalazł wniosku w swoich zasobach. Zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczące czynnego udziału strony w postępowaniu okazały się bezzasadne, ponieważ skarżący nie wykazał, że uchybienia te uniemożliwiły mu udowodnienie złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący W. C. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r. Twierdził, że wniosek ten złożył osobiście do urny w placówce ZUS w L. między 10 a 13 czerwca 2020 r., mimo że nie otrzymał potwierdzenia jego złożenia. Prezes ZUS decyzją z 11 lutego 2021 r. odmówił zwolnienia, wskazując na brak wniosku w ewidencji i niedochowanie ustawowego terminu jego złożenia do 30 czerwca 2020 r. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów KPA dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Urszula Zięba WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych za okres marzec-maj 2020 r. skargę oddala Pismem z dnia 29 stycznia 2021 r. W. C. poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że w czerwcu 2020 r. złożył wniosek o zwolnienie należności z tytułu składek. Wyjaśnił, że w dniu 27 stycznia 2021 rok został poinformowany telefonicznie przez pracownika terenowej jednostki ZUS w L. o zaległości w opłacaniu składek za marzec, kwiecień, maj 2020 rok, która jak twierdzi pracownik ZUS powstała na skutek nie złożenia w terminie do dnia 30-06-2020 rok formularza ZUS RD-Z. Wyjaśnił , że za wskazane wyżej miesiące nie opłacał składek ZUS, ponieważ jak większość przedsiębiorców korzystał ze zwolnienia, które przewidział ustawodawca chcąc wspomóc działalność firm w trudnym okresie. Korzystając ze zwolnienia miał świadomość, że aby to zwolnienie było skuteczne, to, że do dnia 30-czerwca 2020 rok należy złożyć do ZUS formularz RD-Z. Otóż był przekonany, że taki druk wypełnił przy pomocy mojej księgowej i w dniu wypełnienia formularza osobiście wrzucił druk do urny znajdującej się w budynku ZUS w L. przy ul. [...]. Czynności tej dokonał w dniu miedzy 10 a 13 czerwca 2020 roku. Fakt ten kojarzy, gdyż w przeddzień powrócił do swojej miejscowości będąc na wyjeździe w celu załatwiania umów na zlecenia usług transportowych. Czas od 10 do 13 czerwiec 2020 rok poświęcił na załatwianie spraw związanych z tarczą antykryzysową. W tym czasie m.in. odwiedził budynek ZUS aby dopełnić formalności związanych ze zwolnieniem. W związku z tym, że budynki ZUS w tym okresie nie przyjmowały stron lub też bardzo to ograniczały, wypełniony druk RD-Z wrzucił do urny, którą wskazał ochroniarz stojący przy drzwiach. Taki sposób pozostawienia dokumentu sprawił, że nie posiada potwierdzonej przez ZUS kopi tego formularza, a jedynie ksero dokumentu, które robił aby wiedzieć gdzie i jakie dokumenty w tym okresie składał. Zwrócił uwagę , że nie powinienem ponosić skutków utrudnień związanych z załatwianiem formalności pomiędzy instytucjami publicznoprawnymi, które mają zamknie te drzwi dla stron. Decyzją z 11 lutego 2021 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych za okres marzec 2020 r. - maj 2020 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że zgodnie z art. 31zp ust. l i ust 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Wniosek o zwolnienie z opłacania składek zawiera: dane płatnika składek, imię i nazwisko, nazwę skróconą, numer NIP i REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu, adres do korespondencji, oświadczenie płatnika składek, potwierdzające uzyskanie, w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek przychodu z działalności nie wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r, oświadczenie płatnika składek potwierdzające uzyskanie w pierwszym miesiącu,-za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, przychodu z działalności wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020r., oraz uzyskanie w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, dochodu nie wyższego niż 7000 zł, inne informacje niezbędne do umorzenia składek, podpis wnioskodawcy. Jednocześnie wyjaśnił, że w ewidencji wniosków RDZ Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie figuruje wniosek, o którym pisze W. C. w piśmie z dnia 29.01.2021 r. Z uwagi na niedopełnienie ustawowych terminów na złożenie wniosku, który zawiera dane niezbędne do umorzenia składek, w ocenie Organu, nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres marzec 2020 r. -maj 2020 r. Na to rozstrzygnięcie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której zarzucono: -naruszenie art. 2 Konstytucji RP, art 7 k p a., 9 k p a. art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i § 2 oraz art. 81a § 1 k.p.a. bezpośrednio oraz, z ostrożności procesowej - w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, brak pouczenia strony o prawie do przedstawienia dowodów, składania wyjaśnień, przeglądania akt sprawy, brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania, jak również zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów - co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że W. C. nie złożył formularza RDZ niezbędnego do zwolnienia go ze obowiązku opłacania składek (zarzut opisany poniżej). Nieprawidłowe ustalenie, że W. C. nie złożył wniosku na formularzu RDZ w przedmiocie zwolnienia z opłacania składek za okres marzec 2020 - maj 2020 - co skutkowało wydaniem decyzji odmownej, ze względu na niespełnienie przesłanek do udzielenia mu zwolnienia na podstawie art. 31zp ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVrD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, podczas gdy wniosek RDZ, ze względu na niemożność bezpośredniego kontaktu z pracownikiem ZUS i wyłączenia bezpośredniej obsługi petentów ze względu na epidemię COVTD-19, został złożony do skrzynki podawczej (urny) znajdującej się w ZUS,, a wskazanej skarżącemu przez pracownika ochrony, przy której nie wydawano potwierdzeń złożenia pisma. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że w niniejszej sprawie podjęto bardzo wnikliwe postępowanie wyjaśniające, rozpatrzono zebrany materiał dowodowy - jednakże w zasobach ZUS nie ma wniosku Skarżącego bo fizycznie nie został on złożony. Ustosunkowując się do treści odwołania wskazano, iż zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu CO\/ID-19 - na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz, Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, (...). Ponieważ organ nie posiada wniosku złożonego przez płatnika nie mógł zwolnić go z obowiązku opłacania składek. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżący nie spełnił ustawowych warunków i zwolnienie z obowiązku opłacania składek nie przysługuje mu. Wskazano, iż w czerwcu 2020 r. Skarżący miał możliwość bezpośredniego kontaktu z organem rentowym, albowiem był on otwarty i przyjmował petentów. Owszem, jako dopuszczalną formę kontaktu organ wskazywał skrzynkę podawczą, ale możliwe było osobiste załatwienie sprawy, zatem organ nie może ponosić odpowiedzialności za brak wniosku, bo pomimo dołożenia wszelkich starań i przeszukania kilkukrotnie odpowiednich zasobów z wnioskami RDZ - wniosek Skarżącego nie odnalazł się. W myśl art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 374 ze zm.), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały powiadomione. Ponadto, dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl. Również jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 22 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 w sytuacji objęcia strefą czerwoną, skierowanie sprawy celem rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony. Podobnie orzekł NSA w postanowieniu z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II FSK 2207/18. Sąd w obecnym składzie ww. poglądy podziela. W konsekwencji skierowanie niniejszej sprawy na posiedzenie niejawne nie ma charakteru dowolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia z 11 lutego 2021 r. nr [...] odmawiająca Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych za okres marzec 2020 r. - maj 2020 r. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 31zo ust. 1 i ust 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.).dalej powoływana jako ustaw COVID-19. Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 1 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Przepis art. 31zp ust. 1 ww. ustawy określa, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Przy czym Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z ww. obowiązku w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięczny należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 ustawy COVID-19). O zwolnieniu informuje płatnika składek (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7), od której - zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 - płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powołanych przepisów wynika, że ustawodawca objął zwolnieniem z obowiązku opłacania składek okres od marca do maja 2020 r., dając płatnikom składek czas na złożenie wniosku o zwolnienie z wymaganą dokumentacją rozliczeniową do 30 czerwca 2020 r. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do prawidłowości ustaleń faktycznych. Z jednej strony bowiem Skarżący wykazuje że sporny wniosek złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed upływem terminu. Z drugiej Organ okoliczności tej nie potwierdza. Niewątpliwie postępowanie w sprawie zwolnienia płatnika z obowiązku płacenia składek jest postępowaniem prowadzonym na wniosek. Zatem płatnik, aby otrzymać pozytywne rozstrzygnięcie musi złożyć stosowny wniosek w terminie przewidzianym przez ustawę – w niniejszej sprawie do końca czerwca 2020 r. Z przedłożonych zarówno przez Stronę jak i Organ wyjaśnień wynika, że taki wniosek został złożony dopiero w dniu 29 stycznia 2021r. czyli po terminie. Jednocześnie Skarżący wyjaśnił , że przedmiotowy wniosek został złożony wcześniej, jednak z przyczyn od niego niezależnych nie posiada stosownego dokumentu potwierdzającego jego złożenie. Zdaniem Sądu Organ prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy albowiem po przeprowadzeniu wnikliwego postepowania wyjaśniającego w swoich zasobach nie znalazł stosownego wniosku. Prawidłowo zatem uznał, że wniosek taki nie został złożony. Również Skarżący w piśmie z 29 stycznia 2021r. nie uprawdopodobnił, że pismo takie złożył. Zwrócić bowiem należy uwagę , że Skarżący nie był nawet w stanie podać precyzyjnej daty złożenia wniosku jak również jego wyjaśnienia odnośnie przyczyn wrzucenia pisma do urny też nie są przekonywujące i pozostają w sprzeczności z wyjaśnieniami organu. Skarżący wyjaśnił bowiem, że w budynkach ZUS w tym okresie nie przyjmowano stron , bądź ograniczano przyjmowanie stron. Nie wyjaśnił natomiast jakie ograniczenia istniały w konkretnej placówce, w której składał wniosek, które uniemożliwiły mu złożenie wniosku za potwierdzeniem. Tym bardziej , że jak wynika z odpowiedzi na skargę, w czerwcu 2020 r. była możliwość bezpośredniego kontaktu z organem rentowym, który był otwarty i przyjmował petentów. Nie było zatem przeszkód w złożeniu wniosku za potwierdzeniem, czego Skarżący jednak nie zrobił . Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 k.p.a.). Powyższy przepis stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Wprowadzenie art. 79a § 1 k.p.a. nie wyłącza skutków wynikających z art. 10 § 2 i 3 k.p.a. regulującego możliwość odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Oznacza to, że organ nie będzie obowiązany do jego wykonania w sprawie, w której w ogóle odstąpi od stosowania przedmiotowej zasady, jednakże winien wówczas w decyzji uzasadnić swoje postępowanie w tym względzie. Zgodzić się należy ze Skarżącym, że w niniejszej sprawie organ nie wywiązał się z wyżej wymienionych obowiązków . Niemniej jednak zgodnie z wyrokiem NSA z 17.05.2016 r., I OSK 1994/14, LEX nr 2108318, zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warto wskazać także wyroki NSA: z 2.02.2011 r., I OSK 575/10, LEX nr 1070853, i z 12.10.2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442; por. również wyrok NSA z 12.04.2017 r., II GSK 1750/15, LEX nr 2305500, zgodnie z którym: "Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy". Zdaniem Sądu Skarżący nie wykazał, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu wykazanie, że złożył wniosek o zwolnienie w siedzibie ZUS. Składane przez Skarżącego wyjaśnienia, są niewiarygodne i sprzeczne z ustaleniami dokonanymi przez organ. Z kolei podnoszona okoliczność o możliwości przesłuchania księgowej sporządzającej wniosek, nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia albowiem istotą sporu nie jest fakt sporządzenia wniosku, lecz fakt jego terminowego złożenia w siedzibie organu. Skarżący w piśmie z dnia nie podnosił również aby podczas składania wniosku towarzyszyła mu jakaś osoba, która fakt ten mogłaby potwierdzić . W związku z powyższym zarzut naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa jest bezzasadny. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło