I SA/Kr 452/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 17 marca 2016 r. A.A. działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. W skardze pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na wysokość określonego dla skarżącego zobowiązania w podatku PIT. Strona nie załączyła żadnych dokumentów na poparcie w/w wniosku. Pismem z dnia 9 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę i wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu wniosku podkreślono, że skarżący nie dysponuje obecnie środkami pieniężnymi wystarczającymi na zapłatę kwoty podatku PIT wskazanej w treści decyzji wraz z odsetkami. Wskazano, że jest wprawdzie właścicielem kilku nieruchomości, które mógłby zbyć i w ten sposób uregulować w/w należność określoną przez organ, jednakże w ten sposób pozbawiłby się bezpowrotnie własności tych nieruchomości przed uprawomocnieniem się wyroku Sądu, a wymuszona sprzedaż tych nieruchomości (zwłaszcza w postępowaniu egzekucyjnym) spowodowałaby, że nie uzyskano by ceny odpowiadającej rzeczywistej wartości tych nieruchomości. Ponadto nieruchomości te wykorzystywane są w działalności gospodarczej, prowadzonej przez skarżącego, a zatem ich sprzedaż pozbawiłaby go możliwości uzyskiwania z nich dochodu w przyszłości. Jednocześnie jak wskazał pełnomocnik, jeżeli Sąd wstrzyma wykonanie zaskarżonej decyzji, to i tak należność Skarbu Państwa nie zostanie uszczuplona, ponieważ skarżący dysponuje wystarczającym majątkiem - w przypadku utrzymania decyzji przez Sąd w mocy – na zapłatę w/w kwoty podatku wraz z odsetkami. Natomiast w przypadku odmowy wstrzymania wykonania, zdaniem pełnomocnika, organy mogą skutecznie uniemożliwić skarżącemu prowadzenie działalności. Jak wskazano w uzupełnieniu wniosku skarżący w ostaniem okresie nie osiąga już takich dochodów, jak w latach ubiegłych, w poprzednim roku dochód ten wyniósł jedynie 210.987,03 zł. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń załączono zeznanie PIT-36L ora wyciąg z rachunku bankowego z ostatnich miesięcy. Kolejno w piśmie z dnia 19 maja 2016 r. pełnomocnik wskazał, że skarżący otrzymał zawiadomienia o zajęciu 6 kont bankowych na łączną kwotę zobowiązania w podatku PIT ponad 508.000 zł (z odsetkami) – co całkowicie uniemożliwia skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej i uniemożliwia pobranie środków w celu utrzymania siebie oraz własnej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera regulację dotyczącą tymczasowej ochrony interesów strony skarżącej w toku zawisłego postępowania sądowoadministracyjnego. Ochrona ta uzależniona jest jednak od istnienia w konkretnej sprawie wymienionych w powołanym przepisie przesłanek tj. wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na skarżącym. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany: "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej", (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku, wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). Jak z powyższego wynika, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Przypomnieć w tym miejscu należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty, (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Obowiązkiem wnioskodawcy jest natomiast wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie, bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2014r., sygn. akt II GSK 1020/14, Lex Omega nr 1467667). Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie, (por. postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11, LEX nr 786115). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010r., I FZ 481/09). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2015r., sygn. akt II FZ 640/15: "(...) w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem podkreślić należy, iż wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji". NSA w powyższym rozstrzygnięciu stanął nadto na stanowisku, że trudna sytuacja materialna nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a to z uwagi na fakt, że pomimo twierdzeń o braku wolnych środków na uregulowanie zobowiązania podatkowego, dysponuje on, jak sam podaje w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, wystarczającym majątkiem na opłacenie należności, jest właścicielem kilku nieruchomości, które mógłby zbyć i w ten sposób uregulować w/w zobowiązanie, a ponadto wysokość jego dochodu jak wynika z zeznania podatkowego za rok 2015 wyniosła 210.958,03 zł. W ocenie Sądu strona nie przedłożyła wystarczających dokumentów uprawdopodabniających, aby zapłata określonej w zaskarżonej decyzji kwoty mogła wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wysokość należności, przy braku dokumentów obrazujących sytuację finansową skarżącego w żaden sposób nie może być oceniana, jako znaczna szkoda, czy też trudne do odwrócenia skutki. Wobec powyższego i przy dodatkowo sprzecznych informacjach udzielonych przez skarżącego co do jego majątku zastosowanie środka w postaci ochrony tymczasowej na gruncie niniejszej spawy było niemożliwe. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, iż skoro strona skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczną szkodę". Ponadto wskazać należy, że subiektywne przekonanie o wadliwości wydanej decyzji nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Wskazać należy, iż kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, sąd dokona dopiero na rozprawie. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów. Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Zatem mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.