I SA/Kr 456/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. D. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2008 r. nr [ ...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę N. D. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z uwagi na to, że skarga nie został opłacona w terminie w należnej wysokości. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] maja 2009 r. W dniu [...] maja 2009 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej skierował do sądu pismo zatytułowane "zażalenie" kwestionujące powołane wyżej postanowienie. W piśmie tym zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi, którą uiszczono w tym samym dniu w drodze przelewu bankowego. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wyjaśnił, że przywołane przez Sąd w wymienionym postanowieniu orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 27 lutego 2008 r. (sygn. akt II FSK 1738/06, LEX nr 453439) nie dotyczy sytuacji, gdy interpretacja rodzi skutki w zakresie zobowiązań podatkowych, jak w niniejszej sprawie, a więc nie jest jasne czy skarga nie powinna tu wynosić 500 zł, o przesądzenie czego spółka wniosła. Zasadnym jest bowiem rozsądzenie, czy sprawa o interpretacje przepisów prawa podatkowego nie jest sprawą z zakresu zobowiązań podatkowych – skoro treść interpretacji wpływa na określenie zakresu zobowiązania podatkowego. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik odwołał się do bliżej nieokreślonej sprawy, w której został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł, natomiast w sprawie niniejszej w postanowieniu Sąd wskazał na kwotę 200 zł, jako należny wpis w sprawach interpretacji podatkowych. Z uwagi na taką niekonsekwencję Sądu zasadne jest przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik zwrócił też uwagę na fakt, że skargi do wojewódzkich sądów administracyjnych wnoszone są za pośrednictwem organów administracji publicznej, co uniemożliwia powołanie się przez skarżącego na numer konkretnej sygnatury akt przy okazji uiszczania należnego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Z brzmienia art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a." wynika, że sąd postanowi na wniosek strony o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. Natomiast w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. w treści wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, opubl. LEX nr 192260). Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę, iż uzasadnienie skierowanego do sądu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu jest w znacznej części niezrozumiałe. W ocenie Sądu utrwalone i jednoznaczne orzecznictwo Sądów Administracyjnych (obok orzeczenia przywołanego w uzasadnieniu wspomnianego postanowienia można przywołać jeszcze chociażby postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 727/05, opubl. ONSAiWSA 2006/3/78) nie pozostawia już w chwili obecnej żadnych wątpliwości, iż wpis od skargi w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego należy ustalić zgodnie z treścią § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), to jest na kwotę 200 zł. Nie ma przy tym znaczenia, co dobitnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym przez pełnomocnika orzeczeniu, przedmiot dokonywanej interpretacji. Należy zresztą zwrócić uwagę, iż to właśnie zróżnicowanie materii tych rozstrzygnięć jako pewnej kategorii spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne legło u podstaw sformułowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny tezy. W tych warunkach profesjonalni pełnomocnicy nie powinni mieć wątpliwości, co do wysokości wpisu należnego od skarg na pisemne interpretacje. Skoro nawet pełnomocnik powziąłby wątpliwość, czy rzeczywiście wpis od skargi nie wynosi 200 zł, to mógł przecież z uwagi na ostrożność procesową uiścić wpis w kwocie 500 zł, gdyż w razie jego nadpłaty zostałby przecież zwrócony z urzędu w części nienależnej zgodnie z treścią art. 225 p.p.s.a. Tymczasem nie uiszczono żadnej kwoty na poczet należnego w sprawie wpisu. W tej sytuacji trudno nawet domniemywać zamysłu samego pełnomocnika. W świetle art. 221 p.p.s.a. Sąd nie ma bowiem obowiązku wzywać profesjonalnego pełnomocnika do uiszczenia należnego wpisu w sprawie wpisu stałego. Znając treść tego przepisu pełnomocnik powinien być świadomy konsekwencji swego zaniechania, a jednocześnie zdawać sobie sprawę z tego, że postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu nie stanowi w zamyśle ustawodawcy narzędzia weryfikacji wysokości należnego w sprawie wpisu. Należyta ochrona interesu mandanta (określanego w piśmie mianem "mandata") wymagała zatem uprzedniego podjęcia działań mających na celu przesądzenie potencjalnych wątpliwości. Odwołując się natomiast do trybu wnoszenia skarg do sądów administracyjnych i związanych z tym problemów stwierdzić należy, że w istocie obowiązujący stan prawny wymaga od profesjonalnego pełnomocnika dołożenia najwyższej staranności przy wnoszeniu skargi podlegającej opłacie stałej. Niewątpliwie pełnomocnik musi pokonać trudności, jakie występują w związku z właściwym opisaniem sprawy, od której wnoszony jest wpis. Wbrew zapatrywaniu zawartemu w piśmie są one jednak rozwiązywalne. Należy zwrócić uwagę, iż przedmiotem skarg do sądów administracyjnych są w szczególności – jak w niniejszej sprawie – akty administracyjne, które zindywidualizowane są przecież nie tylko przez osobę adresata i rozstrzygnięcie, ale przede wszystkim numer. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie wskazaniu w odpowiednim poleceniu przelewu niepowtarzalnego znaku jakim opatrzone jest rozstrzygniecie. Sąd zwraca uwagę, iż brak było podstaw do merytorycznego odniesienia się do zarzutu niejednolitości w procesie stosowania prawa przed tut. Sądem. We wniosku nie wyjaśniono bowiem, w jakim dokładnie postępowaniu wzywano pełnomocnika do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. Przypomnieć można tylko, iż istotą istniejącego w Rzeczypospolitej Polskiej wymiaru sprawiedliwości jest instytucja niezawisłości sędziowskiej. Podsumowując przywołaną wyżej argumentację stwierdzić należy, że okoliczności podawane we wniosku nie mieszczą się w żaden sposób w przesłankach przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Nie mają one z całą pewnością charakteru nadzwyczajnego, a uchylenie istniejących trudności możliwe było przy dochowaniu należytej staranności. Co więcej treść pisma sugeruje niedwuznacznie, że w momencie wnoszenia skargi pełnomocnik był jednak świadomy ciążących na nim obowiązków i rozmyślnie nie uczynił im zadość. Jak już jednak stwierdzono skorzystanie w tych warunkach z procedury przywrócenia terminu jest całkowicie chybione. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.