I SA/Kr 494/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 5 marca 2018r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności części decyzji nieostatecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. I. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 5 marca 2018r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności części decyzji nieostatecznej, w której zawarła jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, opierając go na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek ten umotywowała jednym zdaniem: "Wykonanie postanowienia bez wątpienia doprowadzi do szkody, a na pewno do trudnych do odwrócenia skutków". Przedmiotowy wniosek nie został poparty żadną merytoryczną argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzeczniczym, wyrażonym między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji - zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. - jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącej, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest instytucją, którą można zastosować do wszystkich aktów wydawanych przez organy administracji. Wykonanie aktu administracyjnego, oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004r., s. 122). Wstrzymanie wykonania związane jest bowiem jedynie z elementem realizacji przyznanych stronie uprawnień, bądź wypełnienia nałożonych na nią obowiązków, a więc strefą zdeterminowanych przez normę zachowań. Wstrzymanie wykonania może zatem dotyczyć wyłącznie aktu administracyjnego, który nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Jak wskazuje się ponadto w orzecznictwie - kwestia wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (tak: postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012r. sygn. akt II FZ 358/12). Rozstrzygnięcie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności części decyzji nieostatecznej, a z takim mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu nie nadaje się do wykonania. Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, bowiem nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, podlegającego wykonaniu w trybie ww. przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podziela stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt II OZ 323/13, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu art. 61 p.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania". Postanowienie, z jakim mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy ma natomiast taki skutek, że czyni wykonalnym inny akt, który nie będąc ostatecznym, nie podlega, co do zasady wykonaniu (art. 239a o.p.). W rozpoznawanej sprawie jest to decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług. W przeciwieństwie do postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, decyzja tego rodzaju, posiada cechy wykonalności, jednakże to nie ta decyzja jest przedmiotem zainicjowanego przez stronę postępowania, lecz przedmiotem tym jest postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności części decyzji nieostatecznej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności części decyzji nieostatecznej, nie obejmuje swą treścią wysokości zobowiązania podatkowego, rozumianego stosownie do postanowień art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 800 ze zm.), jako wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego (tak: A. Huchla, Ustawa ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. ABC, 2003, dostępny w bazie danych LEX OMEGA – dokument nr 64372). Mając na uwadze tak przedstawioną charakterystykę przedmiotowego postanowienia i fakt, że nie podlega ono wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznać należy, że niedopuszczalne w stosunku do niego jest orzeczenie przez Sąd o wstrzymaniu jego wykonania. Ponadto tut. Sąd zauważa, że skarżąca ograniczyła się do uzasadnienia wniosku w jednym zdaniu, bez podania żadnej merytorycznej argumentacji na jego poparcie, a tym samym nie wykazała, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zatem brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.